Gedagvaard voor de politierechtbank: tips
Gedagvaard voor de politierechtbank? Ontdek alles over de procedure, kosten, rechtsbijstand en praktische tips voor uw verdediging in dit uitgebreide artikel.

Mr. Peter-Jan De Meulenaere
Advocaat • Orde van Vlaamse Balies • Universiteit Gent
Wettelijk Kader
Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:
- •Strafvordering
U vindt een brief in uw brievenbus of de politie staat aan uw deur met een officieel document: een dagvaarding. Het hart slaat even over, want u moet verschijnen voor de politierechtbank. Geen paniek, u bent zeker niet de enige. Jaarlijks worden duizenden Belgen gedagvaard voor verkeersovertredingen, variërend van een kleine snelheidsovertreding tot complexere zaken zoals vluchtmisdrijf of alcoholintoxicatie. Bij LawBase begrijpen we dat dit stressvol kan zijn. In dit artikel leggen we u haarfijn uit wat u kunt verwachten, hoe u zich optimaal voorbereidt en waarom een goede verdediging het verschil kan maken tussen een zware boete en een milde uitspraak.
Kosten en Vergoedingen
Wanneer u gedagvaard wordt, rijst de vraag: wat gaat dit kosten? De financiële impact van een procedure voor de politierechtbank bestaat uit drie delen. Ten eerste is er de gerechtelijke boete. Dit is het bedrag dat de rechter uitspreekt als straf. Let op: deze bedragen moeten in België vermenigvuldigd worden met de 'opdeccimes'. Momenteel is de factor 8. Een boete van €50 wordt dus effectief €400.
Ten tweede zijn er de gerechtskosten. Dit zijn de kosten voor de dagvaarding door de gerechtsdeurwaarder en de bijdrage aan het Slachtofferfonds (momenteel €200, indien de geldboete minstens €26 bedraagt). Ten derde zijn er de kosten voor uw advocaat. Hier hebben we goed nieuws: in veel gevallen kost een advocaat u helemaal niets. Bijna elke autoverzekering bevat een luik 'Rechtsbijstand'. Deze verzekering dekt de kosten van uw verdediging volledig, ongeacht of u schuldig bent of niet. U heeft bovendien altijd de vrije keuze van advocaat.
Indien u de zaak wint of de tegenpartij ongelijk krijgt, kan er sprake zijn van een rechtsplegingsvergoeding. Dit is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten van de advocaat van de winnende partij. Wilt u precies weten hoe dit berekend wordt? Gebruik dan onze handige rechtsplegingsvergoeding-calculator om een inschatting te maken van deze bedragen.
Procedure en Stappen
De procedure voor de politierechtbank volgt een vast stramien volgens de regels van de Strafvordering. Alles begint bij de dagvaarding. Dit document bevat de datum, het uur en de plaats van de zitting, evenals de feiten die u ten laste worden gelegd. Het is cruciaal om dit document goed te bewaren en direct aan uw advocaat te bezorgen.
Op de dag van de zitting hoeft u niet altijd persoonlijk aanwezig te zijn als u een advocaat heeft ingeschakeld. Uw advocaat kan u vertegenwoordigen. Toch kan de rechter soms uw persoonlijke verschijning bevelen, zeker bij zware feiten of wanneer hij uw ingesteldheid wil polsen. Tijdens de zitting krijgt eerst de procureur des Konings het woord om de strafmaat te eisen. Daarna krijgt uw advocaat de kans om uw verdediging te voeren (het pleidooi). U krijgt als beklaagde altijd het laatste woord.
Na het pleidooi zal de rechter de zaak 'in beraad' nemen. Dit betekent dat u niet onmiddellijk de uitspraak hoort, maar dat de rechter de tijd neemt om het dossier te bestuderen. Meestal volgt de uitspraak twee tot vier weken later. Bent u het niet eens met de uitspraak? Dan heeft u in de regel 30 dagen de tijd om in hoger beroep te gaan bij de correctionele rechtbank.
Wettelijk Kader
De werking van de politierechtbank is stevig verankerd in de Belgische wetgeving. De belangrijkste bronnen zijn de Wegverkeerswet (de wet van 16 maart 1968) en de algemene regels van de Strafvordering. De politierechtbank is uitsluitend bevoegd voor verkeersovertredingen en de burgerlijke schade die daaruit voortvloeit (zoals schadevergoedingen na een ongeval).
Het Openbaar Ministerie (de procureur) baseert zich op het proces-verbaal (PV) dat door de politie is opgesteld. In de Strafvordering geldt dat een PV van de politie bijzondere bewijskracht heeft zolang het tegendeel niet is bewezen. Dit betekent dat u niet zomaar kunt zeggen "ik reed niet te snel"; u zult met concrete bewijzen moeten komen om de vaststellingen in het PV te weerleggen. Onze advocaten bij LawBase zijn gespecialiseerd in het opsporen van procedurefouten of onregelmatigheden in deze PV's die kunnen leiden tot een vrijspraak of een lagere straf.
Praktische Tips
Als u een dagvaarding ontvangt, raden wij u aan de volgende stappen te ondernemen:
- Check uw verzekering: Kijk direct na of u een rechtsbijstandsverzekering heeft. Dit bespaart u honderden euro's aan erelonen.
- Verzamel bewijsmateriaal: Heeft u foto's van de situatie ter plaatse? Getuigenverklaringen? Facturen van een garage? Alles wat uw verhaal ondersteunt is nuttig.
- Bereid uw persoonlijk dossier voor: De rechter kijkt niet alleen naar de feiten, maar ook naar de mens. Een bewijs van een blanco strafregister, uw gezinssituatie of de noodzaak van een rijbewijs voor uw werk kunnen de strafmaat beïnvloeden.
- Wees op tijd: Als u zelf naar de rechtbank gaat, zorg dat u minstens 15 minuten voor aanvang aanwezig bent. De sfeer in een rechtbank kan formeel zijn; kleed u gepast en gedraag u respectvol.
- Raadpleeg een expert: De wetgeving rond verkeer is complex en verandert voortdurend. Een gespecialiseerde advocaat kent de lokale gevoeligheden van de verschillende politierechtbanken.
LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen om u bij te staan: Brugge (ons hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Wij bieden u een gratis videocall aan om uw zaak te bespreken. Geeft u de voorkeur aan een fysieke afspraak? Dan bent u welkom voor een consultatie van 30 minuten voor slechts €50.
Veelgestelde Vragen
Hieronder beantwoorden we de meest prangende vragen die we dagelijks horen in onze kantoren.
Dichtstbijzijnde kantoor: LawBase Brugge(West-Vlaanderen)
Oosterlingenplein 4A, 8000 Brugge
Veelgestelde vragen
Gerelateerde Artikelen
Alle expertiseHerstelexamens rijbewijs
Alles wat u moet weten over herstelexamens na een rijverbod: procedure, kosten, wettelijk kader volgens Art. 38 Wegverkeerswet en praktische tips om uw rijbewijs terug te krijgen.
Strafblad verkeersovertreding
Komt een verkeersovertreding op uw strafblad? Leer alles over het Centraal Strafregister, het uittreksel voor werkgevers en hoe u een vermelding kunt vermijden.
GSM achter stuur
Alles over gsm-boetes in België (2024): kosten van €174 tot €4.000, rijverbod en de strikte regels van Wegcode Art. 8.4. Lees hoe u een boete vermijdt.