Wanneer is een alcoholslot verplicht?

Stelt u zich voor: u wordt na een bedrijfsfeestje tegengehouden door de politie. De ademanalyse wijst een alcoholconcentratie van 1,9 promille aan. Naast een fikse boete en een rijverbod, hangt er plotseling een zwaardere sanctie boven uw hoofd: het alcoholslot. Bij LawBase zien we dagelijks hoe deze maatregel het leven van cliënten ingrijpend verandert. Of u nu een vrachtwagenchauffeur bent in Antwerpen of een pendelaar in Leuven, de impact op uw mobiliteit is enorm. In dit artikel leggen we uit wanneer de rechter u dit toestel verplicht oplegt en hoe u zich hiertegen kunt verdedigen.

Wettelijk Kader

In België is de wetgeving rond het alcoholslot de afgelopen jaren aanzienlijk verstrengd. De centrale spil in deze regelgeving is Artikel 37/1 van de Wegverkeerswet. Dit artikel bepaalt wanneer een rechter de verplichting moet opleggen en wanneer hij de mogelijkheid heeft om dit te doen.

We maken een essentieel onderscheid tussen de facultatieve en de verplichte oplegging:

• De facultatieve oplegging: Bij elke veroordeling voor alcoholintoxicatie vanaf 0,8 promille (0,35 mg/l UAL) of dronkenschap, heeft de rechter de discretie om een alcoholslot op te leggen.
• De verplichte oplegging (Recidive): Sinds 2018 is de rechter verplicht om een alcoholslot op te leggen bij zware overtreders. Dit geldt specifiek bij een alcoholconcentratie van minstens 1,8 promille (0,78 mg/l UAL).
• Recidive binnen drie jaar: Indien u binnen drie jaar na een eerdere veroordeling opnieuw wordt betrapt met meer dan 1,2 promille (0,50 mg/l UAL), is het alcoholslot eveneens wettelijk verplicht.

Een praktijkvoorbeeld: Cliënt X werd in Hasselt gedagvaard voor een alcoholgehalte van 1,85 promille. Omdat dit de wettelijke drempel overschreed, was de politierechter in principe verplicht het slot op te leggen voor minstens één jaar. Enkel door zeer specifieke motivatie over de professionele onhaalbaarheid en een blanco strafblad, kon onze advocaat de rechter overtuigen om hiervan af te wijken via een gemotiveerde uitzondering.

Praktische Tips

Indien u wordt gedagvaard, is voorbereiding cruciaal. Hier zijn enkele concrete tips van onze experts in Gent en Brugge:

• Vraag om een gemotiveerde afwijking: De wet biedt de rechter de mogelijkheid om het slot niet op te leggen, zelfs bij verplichte gevallen, mits hij dit expliciet motiveert (bijvoorbeeld vanwege de extreem hoge kostprijs of technische onmogelijkheid bij bepaalde voertuigen).
• Bereid uw dossier voor: Verzamel bewijzen van uw professionele afhankelijkheid van de wagen. Bent u een zelfstandige in het Waasland die constant op de baan is? Toon dit aan met rittenlijsten.
• Check uw verzekering: Veel rechtsbijstandverzekeringen dekken de kosten van een advocaat voor de politierechtbank. Gebruik onze verkeersboete-calculator om een inschatting te maken van de totale financiële impact.
• Onderhoud van het toestel: Als het slot wordt opgelegd, moet u strikt de downloadtermijnen respecteren. Elke 'foute' blaastest wordt geregistreerd en kan leiden tot verlenging van de maatregel.

Procedure en Stappen

Wanneer de rechter beslist dat u een alcoholslot moet installeren, start een strikt administratief proces. Dit verloopt meestal als volgt:

1. Het Vonnis: De rechter spreekt de verplichting uit voor een periode van 1 jaar, 3 jaar, of zelfs levenslang.
2. Inleveren rijbewijs: U moet uw origineel rijbewijs inleveren bij de griffie of lokale politie.
3. Installatie: U moet op eigen kosten een erkend alcoholslot laten installeren door een erkend centrum (bijvoorbeeld in de regio Antwerpen of Leuven).
4. Omwisseling rijbewijs: U ontvangt een tijdelijk rijbewijs met de code 69. Dit betekent dat u enkel voertuigen mag besturen die uitgerust zijn met een alcoholslot.
5. Omkaderingsprogramma: U bent verplicht een vormingsprogramma te volgen bij een erkende instelling zoals VIAS. Dit omvat gesprekken over uw alcoholgebruik en de werking van het toestel.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen om u in deze procedure bij te staan: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall is bij ons altijd gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

De financiële zijde van een alcoholslot is vaak de grootste schok voor de overtreder. Het is geen goedkope sanctie. De kosten zijn volledig ten laste van de veroordeelde en omvatten:

• Installatiekosten: Ongeveer €300 tot €500.
• Huur van het toestel: Reken op ongeveer €1.200 per jaar.
• Omkaderingsprogramma: De kosten voor de verplichte begeleiding bij VIAS bedragen ongeveer €1.200.
• Administratieve kosten: Het aanvragen van het nieuwe rijbewijs (code 69) bij de gemeente.

In totaal kan de kostprijs oplopen tot €3.500 à €4.000 voor het eerste jaar. De rechter kan echter beslissen om de geldboete die u krijgt, te verminderen met de kosten van de installatie en het programma. Dit is een cruciaal punt waar uw advocaat op moet hameren tijdens de zitting.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die onze cliënten in Hasselt en Leuven ons stellen over de verplichting van het alcoholslot.