Illegaal wapenbezit: straffen

Wapenbezit in België is een strikt gereguleerde materie. De grens tussen wat legaal is en wat u voor de correctionele rechtbank kan brengen, is vaak dunner dan men denkt. Of het nu gaat om een oud erfstuk van grootvader op zolder, een pepperspray in de handtas voor zelfverdediging, of een niet-geregistreerd sportwapen: de gevolgen van illegaal wapenbezit kunnen uw leven drastisch veranderen. Bij LawBase zien we dagelijks hoe burgers onbedoeld in overtreding gaan met de complexe Belgische Wapenwet.

Neem het voorbeeld van 'Jan', een gepensioneerde die bij het opruimen van de woning van zijn overleden vader een oude revolver vond. In plaats van dit direct aan te geven, bewaarde hij het wapen als aandenken. Bij een toevallige huiszoeking in een ander dossier werd het wapen ontdekt. Jan riskeerde plots zware correctionele straffen, ondanks zijn blanco strafblad. Dit artikel bespreekt de juridische realiteit van illegaal wapenbezit in België, de geldende straffen en hoe u zich kunt beschermen tegen vervolging.

Wettelijk Kader

De centrale wetgeving in België is de Wapenwet van 8 juni 2006 (voluit: de wet tot regeling van economische en individuele activiteiten met wapens). Deze wet werd ingevoerd na tragische incidenten om de verspreiding van vuurwapens aan banden te leggen en de publieke veiligheid te waarborgen.

De wet maakt een essentieel onderscheid tussen drie categorieën wapens:

• Verboden wapens: Dit zijn wapens die onder geen enkele omstandigheid door een particulier bezeten mogen worden. Denk hierbij aan vlindermessen, werpmessen, boksbeugels, pepperspray (traangas), en wapens uitgerust met geluiddempers of laserrichtmiddelen. Ook voorwerpen die niet als wapen herkenbaar zijn (zoals een degenstok) vallen hieronder.
• Vergunningsplichtige wapens: De meeste vuurwapens vallen in deze categorie. Voor het bezit hiervan is een expliciete vergunning van de Gouverneur vereist (het bekende 'Model 4' of 'Model 9' voor sportschutters).
• Vrij verkrijgbare wapens: Dit zijn bijvoorbeeld bepaalde types alarmpistolen of historische wapens die onklaar zijn gemaakt. Let op: ook voor deze wapens gelden strikte regels inzake overdracht en dracht.

Het misdrijf 'illegaal wapenbezit' ontstaat zodra u een vergunningsplichtig wapen bezit zonder de nodige papieren, of wanneer u een verboden wapen voorhanden hebt. De Belgische wetgever hanteert hierbij een nultolerantiebeleid. Het loutere 'voorhanden hebben' is voldoende voor een inbreuk; u hoeft het wapen niet te gebruiken of zelfs maar geladen te hebben.

Praktische Tips

Voorkomen is beter dan genezen, zeker in het strafrecht. Indien u geconfronteerd wordt met een wapen in uw omgeving, volg dan deze richtlijnen:

• Erfenissen: Vindt u een wapen in een nalatenschap? Raak het niet aan en verwittig onmiddellijk de lokale politie. Er bestaan specifieke procedures om dergelijke wapens te regulariseren of in te leveren zonder dat u vervolgd wordt voor illegaal bezit.
• Zelfverdediging: Veel mensen kopen online pepperspray of een taser voor hun veiligheid. Wees u ervan bewust dat dit in België verboden wapens zijn. Het bezit ervan in uw wagen of op straat leidt onvermijdelijk tot een proces-verbaal.
• Vervoer: Heeft u een geldige vergunning? Zorg dat het wapen tijdens transport ongeladen is, in een afgesloten koffer zit en dat u uw vergunning steeds bij u draagt. Een wapen 'dragen' (gebruiksklaar hebben) is iets anders dan 'vervoeren'.
• Opslag: De wet stelt strenge eisen aan de opslag van wapens (bijvoorbeeld in een verankerde kluis). Een inbreuk op de opslagmodaliteiten kan leiden tot het intrekken van uw vergunning, zelfs als het wapen zelf legaal is.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Onze advocaten kunnen u adviseren over de legaliteit van uw collectie of u bijstaan bij een verhoor door de politie. Een videocall voor een eerste inschatting is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Procedure en Stappen

Wanneer de politie een illegaal wapen ontdekt, volgt er een vaste procedure:

1. Inbeslagname: Het wapen wordt onmiddellijk in beslag genomen. Dit is meestal een definitieve maatregel; u krijgt het illegale wapen zelden of nooit terug.
2. Verhoor (Salduz): U zult worden uitgenodigd voor een verhoor. Afhankelijk van de ernst van de feiten kan dit onder de Salduz-wetgeving vallen, waarbij u recht heeft op bijstand van een advocaat. Het is cruciaal om hier geen overhaaste verklaringen af te leggen.
3. Onderzoek door het Parket: De Procureur des Konings beslist wat er met de zaak gebeurt. Er zijn drie scenario's mogelijk:
   • Seponering: De zaak wordt geklasseerd (bijvoorbeeld bij een kleine overtreding zonder kwade opzet).
   • Minnelijke schikking of bemiddeling: U betaalt een geldsom om vervolging af te kopen.
   • Dagvaarding: U moet verschijnen voor de correctionele rechtbank.
4. De Rechtbank: De rechter beoordeelt de feiten, uw strafrechtelijk verleden en de context. Hier kan LawBase het verschil maken door verzachtende omstandigheden aan te voeren of te pleiten voor een werkstraf of opschorting.

Kosten en Vergoedingen

De financiële gevolgen van illegaal wapenbezit zijn aanzienlijk. De Wapenwet voorziet in gevangenisstraffen van één maand tot vijf jaar en geldboetes van €100 tot €25.000 (te vermenigvuldigen met de opdeciemen, wat de boete in de praktijk fors verhoogt).

Naast de strafrechtelijke boete moet u rekening houden met:

• Gerechtskosten: De kosten voor het dossier en de bijdrage aan het Slachtofferfonds (momenteel €200).
• Vernietigingskosten: In sommige gevallen kunnen de kosten voor de vernietiging van de wapens op u verhaald worden.
• Administratieve gevolgen: Een veroordeling voor illegaal wapenbezit betekent meestal dat u nooit meer een wapenvergunning zult kunnen verkrijgen. Ook voor bepaalde beroepen (bewaking, politie, overheid) kan dit een definitieve blokkade vormen.

Bij LawBase streven we naar een transparante kostenstructuur. Tijdens een eerste consultatie in een van onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven brengen we de potentiële kosten en risico's voor u in kaart.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen over wapenwetgeving in België.