Stalking: wetgeving en straffen

Stalking, in juridische termen ook wel belaging genoemd, is een ernstige inbreuk op de persoonlijke levenssfeer die diepe sporen nalaat bij slachtoffers. Het gaat hierbij niet om een eenmalig incident, maar om een patroon van herhaaldelijke gedragingen die de rust van een persoon ernstig verstoren. Of het nu gaat om ongewenste telefoontjes, het voortdurend achtervolgen van een persoon, of het overspoelen met berichten via sociale media; de wetgever voorziet in strenge sancties om dit gedrag aan te pakken. Bij LawBase staan onze advocaten dagelijks slachtoffers en beklaagden bij in dergelijke complexe dossiers vanuit onze 6 vestigingen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven.

Wettelijk Kader

In het Belgische recht wordt stalking gedefinieerd onder de term 'belaging'. De centrale bepaling hiervoor is Artikel 442bis van het Strafwetboek. Dit artikel stelt dat iedereen die een persoon heeft belaagd, terwijl hij wist of had moeten weten dat hij door zijn gedrag de rust van die persoon ernstig zou verstoren, strafbaar is.

Er zijn drie essentiële constitutieve elementen verbonden aan dit misdrijf:

• Herhaling: Een eenmalige actie volstaat doorgaans niet. Er moet sprake zijn van een opeenvolging van daden.
• Verstoring van de rust: Het gedrag moet objectief gezien de rust van het slachtoffer kunnen verstoren.
• Wetens en willens: De dader moet zich bewust zijn van het feit dat zijn gedrag storend is.

Belangrijk om te weten is dat belaging een klachtmisdrijf is. Dit betekent dat de procureur des Konings in principe enkel kan vervolgen als het slachtoffer een formele klacht heeft ingediend. Er zijn echter uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van een kwetsbare persoon of wanneer er een specifieke gezagsrelatie bestaat.

Procedure en Stappen

Wanneer u geconfronteerd wordt met stalking, is het cruciaal om methodisch te werk te gaan om een sterk dossier op te bouwen. De juridische procedure verloopt meestal volgens de volgende stappen:

• Bewijsgaring: Verzamel alle bewijzen. Denk aan screenshots van berichten, logboeken van oproepen, getuigenverklaringen of camerabeelden.
• Melding en klacht: Doe aangifte bij de politie. Vraag expliciet om een proces-verbaal van belaging en laat u registreren als benadeelde persoon.
• Tussenkomst advocaat: Een advocaat kan een ingebrekestelling sturen naar de dader. Vaak stopt het gedrag wanneer een officiële juridische waarschuwing wordt ontvangen.
• Onderzoek door het parket: Na de klacht zal de politie een onderzoek voeren. Het parket beslist vervolgens of de zaak voor de correctionele rechtbank komt.
• Burgerlijke partijstelling: Indien de zaak voor de rechter komt, kunt u zich burgerlijke partij stellen om een schadevergoeding te eisen voor de geleden morele en materiële schade.

LawBase ondersteunt u in elke fase van dit proces. U kunt kiezen voor een gratis videocall om uw situatie te bespreken, of een fysieke consultatie van 30 minuten voor slechts €50 in een van onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt of Leuven.

Praktische Tips

Als slachtoffer voelt u zich vaak machteloos, maar er zijn concrete stappen die u kunt ondernemen om uw juridische positie te versterken:

• Stop alle communicatie: Reageer niet op de dader. Elke reactie, ook een negatieve, kan de dader aanmoedigen om door te gaan.
• Houd een dagboek bij: Noteer datum, tijdstip en de aard van elk incident. Dit dient als een chronologisch overzicht voor de rechtbank.
• Beveilig uw digitale aanwezigheid: Wijzig wachtwoorden, beperk privacy-instellingen op sociale media en overweeg een nieuw telefoonnummer indien de stalking via deze weg verloopt.
• Licht uw omgeving in: Breng familie, vrienden en eventueel uw werkgever op de hoogte zodat zij niet onbewust informatie aan de dader doorgeven.

Kosten en Vergoedingen

De kosten voor een procedure wegens stalking vallen uiteen in twee delen: de erelonen van de advocaat en de gerechtskosten. Indien u de zaak wint en de dader wordt veroordeeld, kunt u aanspraak maken op een rechtsplegingsvergoeding. Dit is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten van uw advocaat.

Daarnaast kunt u een schadevergoeding eisen voor:

• Morele schade: De psychologische impact, angst en gederfde levensvreugde.
• Materiële schade: Denk aan kosten voor beveiliging (nieuwe sloten, camera's), medische kosten voor therapie of verlies van inkomsten door werkverzuim.

De straffen voor de dader zijn niet mals. Artikel 442bis voorziet in een gevangenisstraf van vijftien dagen tot twee jaar en een geldboete. De straf kan verdubbeld worden indien de belaging gebeurt ten aanzien van een (ex-)partner of als er sprake is van een haatmotief.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u antwoorden op de meest prangende vragen omtrent de wetgeving rond stalking in België.