Straf voor slagen en verwondingen

    Wat is de straf voor slagen en verwondingen in België? Leer alles over boetes, schadevergoedingen en de procedure volgens het Strafwetboek. LawBase helpt u verder.

    Door Mr. Peter-Jan De Meulenaere•7 min leestijd•801 lezers
    Delen:
    Expert Review
    Mr. Peter-Jan De Meulenaere - Advocaat bij LawBase

    Mr. Peter-Jan De Meulenaere

    Advocaat • Balie West-Vlaanderen • Universiteit Gent

    Juridisch geverifieerd door Peter-Jan
    VerkeersrechtVastgoedErfrecht

    Wettelijk Kader

    Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:

    • •
      Nieuw Strafwetboek boek II (wet van 29 februari 2024)(Art. 193 Sw.)

      Definitie van gewelddaden

    • •
      Strafwetboek 1867 (oud)(Art. 79, 15° tot 17° Sw.)

      De graden van de integriteitsaantasting: eerste, tweede en derde graad

    • •
      Strafwetboek 1867 (oud)(Art. 194 tot 197 Sw.)

      De basisladder: geen of eerste graad (niveau 1), tweede graad (niveau 2), derde graad (niveau 3), de dood tot gevolg zonder oogmerk te doden (niveau 4). Voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 398 tot 401 oud Sw.

    • •
      Strafwetboek 1867 (oud)(Art. 198 tot 202 Sw.)

      Dezelfde ladder één niveau hoger bij voorbedachtheid, een discriminerende drijfveer, een minderjarig of kwetsbaar slachtoffer, intrafamiliaal geweld en geweld tegen een persoon met een maatschappelijke functie

    • •
      Strafwetboek 1867 (oud)(Art. 203 Sw.)

      Uitgelokte gewelddaden: niveau 5, 4 of 3 wordt niveau 2; niveau 2 wordt niveau 1; niveau 1 kan door een bijkomende straf worden vervangen

    • •
      Strafwetboek 1867 (oud)(Art. 36 en 52 Sw.)

      De acht strafniveaus en de geldboetevorken; de nominale bedragen worden verhoogd met 2,5 opdeciemen (factor 1,25)

    • •
      Strafwetboek 1867 (oud)(Art. 2 Sw.)

      De datum van de feiten bepaalt welk wetboek geldt; het mildste recht wordt toegepast

    Heeft u te maken gekregen met een incident waarbij fysiek geweld werd gebruikt? Of u nu het slachtoffer bent of als verdachte wordt aangemerkt, de juridische term 'slagen en verwondingen' roept vaak veel vragen op. Bij LawBase begrijpen we dat dit een ingrijpende gebeurtenis is die niet alleen fysieke, maar ook emotionele en juridische sporen nalaat. In dit artikel leggen we u in mensentaal uit wat de gevolgen zijn volgens het Belgische recht en hoe wij u kunnen bijstaan in een van onze zes kantoren.

    Kosten en Vergoedingen

    Wanneer we spreken over slagen en verwondingen, zijn er twee soorten financiële aspecten: de strafrechtelijke boetes en de burgerlijke schadevergoeding. De boetes worden door de rechter opgelegd en vloeien naar de staatskas. Sinds 1 september 2026 bedraagt de geldboete bij een misdrijf van niveau 1 effectief 250 tot 25.000 euro; bij de zwaardere niveaus komt de geldboete als bijkomende straf bovenop de hoofdstraf (art. 52 Sw.). Het precieze bedrag hangt af van de ernst en de omstandigheden van de feiten.

    Veel belangrijker voor u als slachtoffer is de burgerlijke schadevergoeding. Dit is het bedrag dat de dader aan u moet betalen om de geleden schade te herstellen. Hierbij maken we een onderscheid tussen:

    • Materiële schade: Denk aan medische kosten, ziekenhuisfacturen, kapotte kledij of verlies van inkomen omdat u niet kon werken.
    • Morele schade: De vergoeding voor de pijn, het lijden en de psychologische impact van het incident.
    • Tijdelijke of blijvende invaliditeit: Indien de verwondingen blijvende gevolgen hebben voor uw dagelijks leven of uw carrière.

    Voor daders is het essentieel om te weten dat ook de gerechtskosten en de rechtsplegingsvergoeding (een tegemoetkoming in de advocatenkosten van de tegenpartij) zwaar kunnen doorwegen. Wilt u een inschatting van de mogelijke straf? Gebruik dan onze strafmaat-simulator voor een eerste indicatie.

    Procedure en Stappen

    Het traject na een incident met slagen en verwondingen verloopt meestal volgens een vast stramien. Het begint vaak bij een klachtneerlegging bij de politie. De politie stelt een proces-verbaal (PV) op dat naar het Parket wordt gestuurd. Het Parket beslist vervolgens of ze de zaak seponeren, een minnelijke schikking voorstellen of de dader dagvaarden voor de Politierechtbank of de Correctionele Rechtbank.

    Als slachtoffer kunt u zich 'benadeelde persoon' verklaren of u direct 'strafvordering' instellen door u burgerlijke partij te stellen. Dit laatste is cruciaal als u een schadevergoeding wilt bekomen. Tijdens de zitting zullen de advocaten de feiten toelichten, de verzachtende of verzwarende omstandigheden bespreken en de schade claimen.

    Bij LawBase begeleiden we u door elke stap. Of u nu moet verschijnen in Brugge, Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren, onze experts staan voor u klaar. Een videocall van 30 minuten met een advocaat kost € 60,50 incl. btw; een consultatie op kantoor van 60 minuten kost € 90,75 incl. btw.

    Wettelijk Kader

    Het Belgische Strafwetboek wijdt een volledig hoofdstuk aan opzettelijke slagen en verwondingen, specifiek aan de artikelen 193 tot 203 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: de artikelen 398 tot 410 oud Sw.). Art. 193 Sw. omschrijft eerst wat gewelddaden zijn: alle opzettelijk gestelde gedragingen die bestaan uit het aanwenden van fysieke kracht of macht tegen een ander persoon en die uit hun aard de mogelijkheid hebben te resulteren in een lichamelijk letsel, pijn of schade aan de gezondheid, dan wel uit het op eender welke wijze toebrengen aan een ander persoon van een lichamelijk letsel of schade aan zijn gezondheid. De straf hangt vervolgens af van de graad van de integriteitsaantasting, en die graden zijn niet in de strafartikelen zelf omschreven maar in art. 79, 15° tot 17° Sw.:

    • Art. 194 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 398 oud Sw.): gewelddaden zonder integriteitsaantasting of met een integriteitsaantasting van de eerste graad — elk letsel dat niet onder de tweede of derde graad valt. Straf van niveau 1: geen gevangenisstraf, wel een geldboete, een werkstraf of een probatiestraf.
    • Art. 195 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 399 oud Sw.): gewelddaden met een integriteitsaantasting van de tweede graad. Art. 79, 16° Sw. omschrijft die als elk lichamelijk letsel of schade aan de gezondheid die resulteert in een ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijk werk van maximum vier maanden, of een geneeslijk lijkende ziekte die niet meer dan vier maanden ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijk werk heeft veroorzaakt. Straf van niveau 2.
    • Art. 196 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 400 oud Sw.): gewelddaden met een integriteitsaantasting van de derde graad. Art. 79, 17° Sw. omschrijft die als elk lichamelijk letsel of schade aan de gezondheid die resulteert in een ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijk werk van meer dan vier maanden, een ongeneeslijk lijkende ziekte, het volledig verlies van een orgaan of een lichaamsfunctie, een zware verminking, dan wel een zwangerschapsverlies. Straf van niveau 3.
    • Art. 197 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 401 oud Sw.): gewelddaden met de dood tot gevolg, zonder het oogmerk om te doden. Straf van niveau 4.
    • Art. 198 tot 202 Sw.: dezelfde ladder, telkens één niveau hoger, bij voorbedachtheid (art. 198 Sw.), een discriminerende drijfveer (art. 199 Sw.), een minderjarig of kwetsbaar slachtoffer (art. 200 Sw.), intrafamiliaal geweld (art. 201 Sw.) en geweld tegen een persoon met een maatschappelijke functie naar aanleiding van die functie (art. 202 Sw.): niveau 2 in plaats van 1, niveau 3 in plaats van 2, niveau 4 in plaats van 3 en niveau 5 wanneer de dood volgt. Voor feiten van vóór 1 september 2026 golden onder meer de artikelen 405bis en 410 oud Sw.
    • Art. 203 Sw.: gewelddaden zijn uitgelokt wanneer zij werden gepleegd onder de onmiddellijke invloed van opzettelijk gepleegd, onrechtmatig, ernstig en ogenblikkelijk fysiek of psychisch geweld tegen de persoon van de dader of tegen een derde. De verlaging is daarbij geen vaste stap van één niveau maar een vast eindpunt: staat op de gewelddaden een straf van niveau 5, 4 of 3, dan wordt die telkens vervangen door een straf van niveau 2; staat er een straf van niveau 2 op, dan wordt die een straf van niveau 1; en staat er een straf van niveau 1 op, dan kan die worden vervangen door een op het misdrijf gestelde bijkomende straf.

    Sinds 1 september 2026 drukt het Strafwetboek de straf niet meer uit in een eigen strafvork per artikel, maar in acht strafniveaus (art. 36 Sw.). Niveau 1 kent geen gevangenisstraf meer, niveau 2 loopt van zes maanden tot drie jaar, niveau 3 van meer dan drie tot vijf jaar, niveau 4 van meer dan vijf tot tien jaar en niveau 5 van meer dan tien tot vijftien jaar. De rechter kijkt daarbij naar de graad van de integriteitsaantasting en naar de intentie: was er voorbedachtheid, of gebeurde het in een opwelling?

    Praktische Tips

    Bent u betrokken geraakt bij een vechtpartij of bent u aangevallen? Volg dan deze stappen om uw juridische positie te versterken:

    • Ga onmiddellijk naar een arts: Ook als de verwondingen meevallen. Een medisch attest (S.M.A. - Slagen en Verwondingen Attest) is het belangrijkste bewijsstuk in uw dossier. Laat de arts de ongeschiktheid in dagen uitdrukken.
    • Maak foto's: Blauwe plekken en wonden genezen, maar foto's blijven bestaan als bewijs voor de rechtbank.
    • Verzamel getuigen: Noteer namen en telefoonnummers van mensen die het incident hebben gezien.
    • Houd een dagboek bij: Noteer welke impact de feiten hebben op uw dagelijks leven en uw gemoedstoestand.
    • Schakel tijdig een advocaat in: Een expert kan vaak via de rechtsbijstandsverzekering (gekoppeld aan uw familiale verzekering) volledig gratis voor u optreden.

    Onze advocaten in onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren helpen u graag bij het verzamelen van dit bewijsmateriaal en het opstellen van uw verdediging of schadeclaim.

    Welk Strafwetboek geldt? Dat hangt af van de datum van de feiten, niet van de datum van het vonnis (artikel 2 Sw.). Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 geldt het nieuwe Strafwetboek. Voor feiten van vóór die datum blijft het oude Strafwetboek van 1867 van toepassing, tenzij de nieuwe wet voor de dader milder is: dan past de rechter de meest gunstige bepaling toe (artikel 2, derde lid Sw.).

    Veelgestelde Vragen

    Hieronder vindt u de meest prangende vragen die wij dagelijks ontvangen over dit onderwerp. Voor een persoonlijk antwoord op uw situatie kunt u altijd contact met ons opnemen.

    Dichtstbijzijnde kantoor: LawBase Brugge(West-Vlaanderen)

    Oosterlingenplein 4A, 8000 Brugge

    Veelgestelde vragen

    Hulp nodig bij uw juridische vraag?

    Onze advocaten staan voor u klaar met deskundig advies.

    Plan een consultatieBekijk onze kantoren

    Meer info: cookie beleid · privacy