Straf voor slagen en verwondingen

Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:

• •
  Nieuw Strafwetboek boek II (wet van 29 februari 2024)(Art. 194-201)
• •
  Strafwetboek 1867 (oud)(Art. 398-410)

Heeft u te maken gekregen met een incident waarbij fysiek geweld werd gebruikt? Of u nu het slachtoffer bent of als verdachte wordt aangemerkt, de juridische term 'slagen en verwondingen' roept vaak veel vragen op. Bij LawBase begrijpen we dat dit een ingrijpende gebeurtenis is die niet alleen fysieke, maar ook emotionele en juridische sporen nalaat. In dit artikel leggen we u in mensentaal uit wat de gevolgen zijn volgens het Belgische recht en hoe wij u kunnen bijstaan in een van onze zes kantoren.

Kosten en Vergoedingen

Wanneer we spreken over slagen en verwondingen, zijn er twee soorten financiële aspecten: de strafrechtelijke boetes en de burgerlijke schadevergoeding. De boetes worden door de rechter opgelegd en vloeien naar de staatskas. Sinds 1 september 2026 bedraagt de geldboete bij een misdrijf van niveau 1 effectief 250 tot 25.000 euro; bij de zwaardere niveaus komt de geldboete als bijkomende straf bovenop de hoofdstraf (art. 52 Sw.). Het precieze bedrag hangt af van de ernst en de omstandigheden van de feiten.

Veel belangrijker voor u als slachtoffer is de burgerlijke schadevergoeding. Dit is het bedrag dat de dader aan u moet betalen om de geleden schade te herstellen. Hierbij maken we een onderscheid tussen:

• Materiële schade: Denk aan medische kosten, ziekenhuisfacturen, kapotte kledij of verlies van inkomen omdat u niet kon werken.
• Morele schade: De vergoeding voor de pijn, het lijden en de psychologische impact van het incident.
• Tijdelijke of blijvende invaliditeit: Indien de verwondingen blijvende gevolgen hebben voor uw dagelijks leven of uw carrière.

Voor daders is het essentieel om te weten dat ook de gerechtskosten en de rechtsplegingsvergoeding (een tegemoetkoming in de advocatenkosten van de tegenpartij) zwaar kunnen doorwegen. Wilt u een inschatting van de mogelijke straf? Gebruik dan onze strafmaat-simulator voor een eerste indicatie.

Procedure en Stappen

Het traject na een incident met slagen en verwondingen verloopt meestal volgens een vast stramien. Het begint vaak bij een klachtneerlegging bij de politie. De politie stelt een proces-verbaal (PV) op dat naar het Parket wordt gestuurd. Het Parket beslist vervolgens of ze de zaak seponeren, een minnelijke schikking voorstellen of de dader dagvaarden voor de Politierechtbank of de Correctionele Rechtbank.

Als slachtoffer kunt u zich 'benadeelde persoon' verklaren of u direct 'strafvordering' instellen door u burgerlijke partij te stellen. Dit laatste is cruciaal als u een schadevergoeding wilt bekomen. Tijdens de zitting zullen de advocaten de feiten toelichten, de verzachtende of verzwarende omstandigheden bespreken en de schade claimen.

Bij LawBase begeleiden we u door elke stap. Of u nu moet verschijnen in Brugge, Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren, onze experts staan voor u klaar. Een videocall van 30 minuten met een advocaat kost € 60,50 incl. btw; een consultatie op kantoor van 60 minuten kost € 90,75 incl. btw.

Wettelijk Kader

Het Belgische Strafwetboek wijdt een volledig hoofdstuk aan opzettelijke slagen en verwondingen, specifiek in de artikelen 194 tot 201 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: de artikelen 398 tot 410 oud Sw.). De wet maakt een duidelijk onderscheid op basis van de gevolgen van het geweld:

• Art. 194 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 398 oud Sw.): gewelddaden zonder integriteitsaantasting of met een integriteitsaantasting van de eerste graad — elk letsel dat niet onder de tweede of derde graad valt. Straf van niveau 1: geen gevangenisstraf, wel een geldboete, een werkstraf of een probatiestraf.
• Art. 195 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 399 oud Sw.): gewelddaden met een integriteitsaantasting van de tweede graad — een ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijk werk van hoogstens vier maanden, of een geneeslijk lijkende ziekte binnen diezelfde termijn. Straf van niveau 2.
• Art. 196 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 400 oud Sw.): gewelddaden met een integriteitsaantasting van de derde graad — een ongeschiktheid van meer dan vier maanden, een ongeneeslijk lijkende ziekte, het volledig verlies van een orgaan of lichaamsfunctie, een zware verminking of een zwangerschapsverlies. Straf van niveau 3.
• Art. 197 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: art. 401 oud Sw.): gewelddaden met de dood tot gevolg, zonder het oogmerk om te doden. Straf van niveau 4.
• Art. 198 tot 202 Sw.: dezelfde ladder, telkens één niveau hoger, bij voorbedachtheid (art. 198 Sw.), een discriminerende drijfveer (art. 199 Sw.), een minderjarig of kwetsbaar slachtoffer (art. 200 Sw.), intrafamiliaal geweld (art. 201 Sw.) en geweld tegen een persoon met een maatschappelijke functie naar aanleiding van die functie (art. 202 Sw.): niveau 2 in plaats van 1, niveau 3 in plaats van 2, niveau 4 in plaats van 3 en niveau 5 wanneer de dood volgt. Voor feiten van vóór 1 september 2026 golden onder meer de artikelen 405bis en 410 oud Sw.
• Art. 203 Sw.: zijn de gewelddaden uitgelokt door onrechtmatig, ernstig en ogenblikkelijk geweld tegen de dader of een derde, dan daalt de straf juist met een of meer niveaus.

Sinds 1 september 2026 drukt het Strafwetboek de straf niet meer uit in een eigen strafvork per artikel, maar in acht strafniveaus (art. 36 Sw.). Niveau 1 kent geen gevangenisstraf meer, niveau 2 loopt van zes maanden tot drie jaar, niveau 3 van meer dan drie tot vijf jaar, niveau 4 van meer dan vijf tot tien jaar en niveau 5 van meer dan tien tot vijftien jaar. De rechter kijkt daarbij naar de graad van de integriteitsaantasting en naar de intentie: was er voorbedachtheid, of gebeurde het in een opwelling?

Praktische Tips

Bent u betrokken geraakt bij een vechtpartij of bent u aangevallen? Volg dan deze stappen om uw juridische positie te versterken:

• Ga onmiddellijk naar een arts: Ook als de verwondingen meevallen. Een medisch attest (S.M.A. - Slagen en Verwondingen Attest) is het belangrijkste bewijsstuk in uw dossier. Laat de arts de ongeschiktheid in dagen uitdrukken.
• Maak foto's: Blauwe plekken en wonden genezen, maar foto's blijven bestaan als bewijs voor de rechtbank.
• Verzamel getuigen: Noteer namen en telefoonnummers van mensen die het incident hebben gezien.
• Houd een dagboek bij: Noteer welke impact de feiten hebben op uw dagelijks leven en uw gemoedstoestand.
• Schakel tijdig een advocaat in: Een expert kan vaak via de rechtsbijstandsverzekering (gekoppeld aan uw familiale verzekering) volledig gratis voor u optreden.

Onze advocaten in onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren helpen u graag bij het verzamelen van dit bewijsmateriaal en het opstellen van uw verdediging of schadeclaim.

Welk Strafwetboek geldt? Dat hangt af van de datum van de feiten, niet van de datum van het vonnis (artikel 2 Sw.). Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 geldt het nieuwe Strafwetboek. Voor feiten van vóór die datum blijft het oude Strafwetboek van 1867 van toepassing, tenzij de nieuwe wet voor de dader milder is: dan past de rechter de meest gunstige bepaling toe (artikel 2, derde lid Sw.).

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die wij dagelijks ontvangen over dit onderwerp. Voor een persoonlijk antwoord op uw situatie kunt u altijd contact met ons opnemen.