Drugsbezit voor eigen gebruik: gevolgen

U wordt door de politie staande gehouden en men treft een kleine hoeveelheid cannabis of cocaïne aan in uw jaszak. De paniek slaat toe: krijgt u nu een strafblad? Wordt u onmiddellijk gedagvaard voor de correctionele rechtbank? In België heerst er vaak verwarring over wat 'eigen gebruik' precies inhoudt. Hoewel sommigen denken dat kleine hoeveelheden gedoogd worden, blijft drugsbezit in de basis een strafbaar feit. Bij LawBase zien we dagelijks hoe een ogenschijnlijk klein incident grote gevolgen kan hebben voor uw carrière of rijbewijs. In dit artikel analyseren we de juridische realiteit achter drugsbezit voor eigen gebruik aan de hand van praktijkvoorbeelden.

Wettelijk Kader

De basis voor de Belgische drugswetgeving vinden we in de Drugswet van 24 februari 1921. Specifiek Artikel 2bis van deze wet regelt het bezit, de productie, de verkoop en het vervoer van verdovende middelen. Volgens dit artikel is elk bezit van illegale drugs in principe strafbaar.

Echter, er bestaat een belangrijk onderscheid tussen cannabis en andere drugs (zoals cocaïne, MDMA of heroïne). Voor cannabis geldt een specifieke richtlijn: wanneer een meerderjarige wordt aangetroffen met een hoeveelheid van maximaal 3 gram cannabis of één geteelde plant, zonder dat er sprake is van verzwarende omstandigheden (zoals overlast of bezit in de nabijheid van scholen), zal de politie in de regel enkel een Vereenvoudigd Proces-Verbaal (VPV) opstellen. Dit betekent dat de drugs in beslag worden genomen, maar dat er niet direct een vervolging door het parket plaatsvindt.

Casus: Het verschil tussen bezit en handel
Stel, cliënt 'Jan' wordt aangetroffen met 4 gram cannabis verdeeld over 4 kleine zakjes en hij heeft 200 euro aan briefjes van 20 op zak. Hoewel de hoeveelheid klein is, wijzen de verpakking en het cash geld op handel. In dit geval zal het parket Jan niet beschouwen als een loutere gebruiker, maar als een dealer, waardoor de milde richtlijnen van Artikel 2bis niet langer van toepassing zijn.

Praktische Tips

Indien u geconfronteerd wordt met een politiecontrole waarbij drugs worden aangetroffen, is uw houding cruciaal. Hier zijn enkele praktische richtlijnen van onze advocaten:

• Blijf kalm en beleefd: Weerspannigheid tegen de politie verzwaart uw dossier aanzienlijk en kan leiden tot extra vervolging.
• Zwijgrecht: U bent verplicht uw identiteit bekend te maken, maar u bent niet verplicht om uzelf te incrimineren. U heeft het recht om te verklaren dat u eerst een advocaat wilt raadplegen alvorens een gedetailleerde verklaring af te leggen.
• Vrijwillige afstand: Vaak zal de politie vragen of u vrijwillig afstand doet van de drugs. Dit versnelt de procedure, maar betekent wel dat u de illegaliteit van het bezit erkent.
• Gebruik de juiste tools: Wilt u weten wat de potentiële strafmaat is voor uw specifieke situatie? Gebruik onze strafmaat-simulator voor een eerste indicatie.

Onthoud dat de aanwezigheid van minderjarigen in de buurt van het drugsbezit altijd als een verzwarende omstandigheid wordt beschouwd, ongeacht de hoeveelheid.

Procedure en Stappen

Wanneer u betrapt wordt met drugs voor eigen gebruik, volgt doorgaans dit traject:

• 1. De Inbeslagname: De politie neemt de verboden middelen onmiddellijk in beslag. Deze worden later vernietigd.
• 2. Het Verhoor: U krijgt de kans om uw versie van de feiten te geven. Hier wordt gepeild naar de herkomst van de drugs en of u een verslavingsproblematiek heeft.
• 3. Beslissing van het Parket: De procureur des Konings heeft verschillende opties:
  • Seponering: De zaak wordt zonder gevolg geklasseerd (vaak bij een eerste keer cannabis).
  • Minnelijke schikking: U betaalt een boete en de zaak komt niet voor de rechter.
  • Pretoriaanse probatie: U moet bepaalde voorwaarden naleven (bijv. een ontwenningskuur) in ruil voor niet-vervolging.
  • Dagvaarding: U moet voor de correctionele rechtbank verschijnen.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen om u in elke fase bij te staan: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Onze advocaten kunnen vaak een gunstige regeling treffen met het parket om een publieke rechtszaak te vermijden.

Kosten en Vergoedingen

De financiële gevolgen van drugsbezit gaan verder dan enkel de waarde van de inbeslaggenomen goederen. De boetes voor inbreuken op de Drugswet variëren sterk:

• Geldboetes: Deze kunnen variëren van €80 tot €800.000 (te vermenigvuldigen met de wettelijke opdeciemen). Voor eigen gebruik liggen deze meestal tussen de €200 en €1.000.
• Gerechtskosten: Indien de zaak voor de rechtbank komt, betaalt u de kosten voor het dossier en de bijdrage aan het Slachtofferfonds (momenteel €200).
• Advocaatkosten: Bij LawBase geloven we in transparantie. Een eerste videocall om uw situatie te bespreken is volledig gratis. Voor een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze kantoren betaalt u slechts €50.

Daarnaast kan de rechter een rijverbod opleggen indien wordt aangetoond dat het drugsgebruik een invloed heeft op uw rijvaardigheid, zelfs als u op het moment van de feiten niet aan het rijden was.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die cliënten ons stellen over drugsbezit.