Recht op vergetelheid: gegevens wissen

Stelt u zich voor: u was tien jaar geleden betrokken bij een publieke discussie of een klein juridisch geschil dat breed werd uitgemeten op een lokaal nieuwsforum. Vandaag de dag, wanneer een potentiële werkgever uw naam intypt in Google, is dat het eerste wat verschijnt. Ondanks uw onberispelijke loopbaan sindsdien, blijft dit digitale litteken uw reputatie beïnvloeden. Dit is geen fictief scenario, maar de dagelijkse realiteit voor velen. Het 'recht op vergetelheid' is in het leven geroepen om individuen de macht over hun digitale verleden terug te geven. Bij LawBase zien we dagelijks hoe cruciaal dit recht is voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in een hypergeconnecteerde wereld.

Wettelijk Kader

Het fundament van het recht op vergetelheid ligt verankerd in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR), specifiek onder Artikel 17: het Recht op Wissing. Dit artikel bepaalt dat een betrokkene het recht heeft om van de verwerkingsverantwoordelijke (zoals Google, een sociale mediaplatform of een krantenarchief) de wissing van hem betreffende persoonsgegevens te verkrijgen.

Volgens de Belgische en Europese rechtspraak is dit recht echter niet absoluut. Er moet een afweging worden gemaakt tussen de privacy van het individu en het recht op informatievrijheid van het publiek. In de praktijk passen rechters de criteria toe die voortvloeien uit het historische arrest Google Spain (C-131/12). Gegevens moeten worden gewist indien ze:

• Niet langer nodig zijn voor de doeleinden waarvoor ze zijn verzameld;
• Onjuist, onvolledig of irrelevant zijn voor het huidige doel;
• Onrechtmatig zijn verwerkt;
• De bewaringstermijn hebben overschreden.

Een concreet voorbeeld uit de praktijk: Een cliënt van LawBase in Antwerpen wenste dat een artikel over een faillissement van vijftien jaar geleden werd verwijderd uit de zoekresultaten. Aangezien de cliënt inmiddels succesvol nieuwe ondernemingen had opgestart en er geen publiek belang meer was bij deze oude informatie, oordeelde de rechtbank dat het recht op privacy zwaarder doorwoog dan het archiveringsbelang van de zoekmachine.

Praktische Tips

Wanneer u besluit uw recht op vergetelheid uit te oefenen, is een strategische aanpak essentieel. Hier zijn enkele praktische tips van onze experts in Gent en Leuven:

• Documenteer alles: Maak screenshots van de zoekresultaten of de webpagina's die u wilt laten verwijderen. Noteer de exacte URL's.
• Motiveer specifiek: Geef niet enkel aan dat u de informatie 'vervelend' vindt. Leg uit waarom de informatie verouderd of irrelevant is. Bijvoorbeeld: "De schuld waarover gesproken wordt, is reeds vijf jaar geleden volledig afbetaald."
• Focus op de bron én de zoekmachine: U kunt zowel de websitebeheerder (de bron) vragen de content te verwijderen, als Google (de indexering) vragen de link te verwijderen.
• Wees geduldig maar kordaat: Zoekmachines hebben vaak een gestandaardiseerd formulier, maar de initiële reactie is vaak een automatische afwijzing. Laat u hierdoor niet afschrikken.

Procedure en Stappen

Het proces om gegevens effectief te laten wissen volgt meestal een vast stramien. Bij LawBase begeleiden we cliënten door de volgende fasen:

1. De Identificatiefase: We brengen in kaart welke gegevens precies online staan en op welke platformen deze verspreid zijn.
2. Het Rechtstreeks Verzoek: We sturen een formeel verzoek naar de verwerkingsverantwoordelijke. Dit moet gebaseerd zijn op de specifieke gronden van Artikel 17 GDPR.
3. De Klachtenprocedure: Indien de partij weigert, kunnen we een klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) in Brussel. Zij kunnen bemiddelen of sancties opleggen.
4. Gerechtelijke Stappen: In complexe dossiers, zoals bij laster of eerroof, kunnen we de zaak aanhangig maken bij de rechtbank. Onze advocaten in Brugge en Hasselt hebben uitgebreide ervaring met kortgedingen om snelle verwijdering af te dwingen.

Heeft u hulp nodig bij dit proces? LawBase heeft 6 kantoren in Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste videocall is volledig gratis, voor een fysieke consultatie van 30 minuten betaalt u slechts €50.

Kosten en Vergoedingen

De kosten voor het uitoefenen van het recht op vergetelheid variëren naargelang de complexiteit van het dossier. In de meeste gevallen is de eerste stap — het sturen van een gemotiveerd verzoek — relatief beperkt in kosten. Wanneer er echter geprocedeerd moet worden voor de rechtbank, komen er rolrechten en advocatenhonoraria bij kijken.

Belangrijk om te weten: indien u kunt aantonen dat de publicatie van de gegevens u schade heeft berokkend (bijvoorbeeld het mislopen van een job of reputatieschade), kunt u in bepaalde gevallen een schadevergoeding eisen van de verantwoordelijke partij. In het Waasland hebben we onlangs een cliënt bijgestaan die een vergoeding verkreeg nadat een bank ten onrechte negatieve kredietgegevens bleef delen met derden.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die onze cliënten stellen over het recht op wissing.