Energiecontract opzeggen: procedure

Heeft u net een gepeperde eindafrekening ontvangen of heeft u simpelweg een scherper tarief gezien bij een andere energieleverancier? Dan spookt de gedachte om uw energiecontract op te zeggen waarschijnlijk door uw hoofd. In de wirwar van vaste en variabele tarieven, injectievergoedingen en administratieve kosten is het echter niet altijd duidelijk hoe u dit juridisch waterdicht aanpakt zonder tegen onverwachte kosten aan te lopen.

Bij LawBase begrijpen we dat de energiemarkt complex kan aanvoelen. Als Belgische consument wordt u gelukkig goed beschermd door de wetgeving, maar er zijn enkele spelregels die u moet kennen om een vlotte overstap te garanderen. In dit artikel gidsen we u door de procedure, de wettelijke kaders en de praktische valstrikken van het opzeggen van uw energiecontract.

Kosten en Vergoedingen

Laten we direct met de deur in huis vallen: wat kost het om op te zeggen? Het goede nieuws voor de Belgische consument is dat de beruchte 'verbrekingsvergoeding' voor gezinnen en kleine ondernemingen (met een verbruik lager dan 50.000 kWh voor elektriciteit en 100.000 kWh voor aardgas) al sinds 2012 verleden tijd is. U kunt uw contract op elk moment opzeggen zonder dat uw huidige leverancier u een boete mag aanrekenen, zelfs als u een contract van bepaalde duur heeft.

Toch zijn er enkele nuances waar u rekening mee moet houden:

• De opzegtermijn: Hoewel er geen boete is, moet u wel een opzegtermijn van één maand respecteren. Dit betekent dat u na uw opzegging nog één maand klant blijft bij uw oude leverancier.
• Vaste vergoeding (abonnementsgeld): Veel leveranciers rekenen een jaarlijkse vaste vergoeding aan. Sommige leveranciers rekenen deze vergoeding volledig aan voor het hele jaar, zelfs als u na zes maanden vertrekt. Dit is een punt van discussie in de rechtspraak en hangt nauw samen met de algemene voorwaarden van uw contract.
• Promoties: Heeft u bij het afsluiten van uw contract genoten van een welkomstkorting? Lees dan goed de kleine lettertjes. Soms vervalt deze korting als u het eerste jaar niet volledig uitdient.

Voor grotere bedrijven gelden andere regels. Zij vallen buiten de bescherming van de 'Wetgevende maatregelen inzake de opzegging van energiecontracten' en kunnen wel geconfronteerd worden met aanzienlijke verbrekingsvergoedingen als zij hun contract voortijdig beëindigen.

Procedure en Stappen

Het opzeggen van een energiecontract is tegenwoordig verrassend eenvoudig dankzij de 'easy switch' logica die ook in de energiesector wordt toegepast. U hoeft in de meeste gevallen zelfs geen aangetekende brief naar uw oude leverancier te sturen.

Stap 1: Vergelijken en kiezen. Gebruik objectieve vergelijkingstools (zoals de V-test van de VREG in Vlaanderen) om een nieuwe leverancier te vinden die past bij uw verbruiksprofiel.

Stap 2: Het nieuwe contract afsluiten. Zodra u een nieuwe leverancier heeft gekozen, tekent u daar een contract. U geeft hierbij aan wanneer u wilt dat de levering start (rekening houdend met de opzegtermijn van een maand).

Stap 3: De automatische opzegging. Uw nieuwe leverancier regelt de opzegging bij uw oude leverancier. Dit is wettelijk zo geregeld om de drempel voor consumenten te verlagen. U hoeft dus zelf geen actie te ondernemen richting uw huidige aanbieder, tenzij u definitief stopt met de afname van energie (bijvoorbeeld bij een afbraak van een woning).

Stap 4: Meterstanden doorgeven. De netbeheerder (zoals Fluvius in Vlaanderen) zal u vragen om uw meterstanden door te geven rond de datum van de overstap. Tegenwoordig gebeurt dit bij digitale meters volledig automatisch.

Stap 5: De slotfactuur. Binnen enkele weken na de overstap ontvangt u van uw oude leverancier de slotfactuur. Controleer deze grondig op basis van de doorgegeven meterstanden.

Wettelijk Kader

De regels rond energiecontracten zijn verankerd in zowel federale wetgeving als regionale decreten. In Vlaanderen is het Energiedecreet de belangrijkste leidraad. Dit decreet regelt de organisatie van de elektriciteits- en gasmarkt en bevat specifieke bepalingen over consumentenbescherming.

Daarnaast is de federale wetgeving van belang voor de opzeggingsmogelijkheden. Sinds de invoering van de wet van 13 september 2012 kunnen particulieren en KMO's kosteloos hun contract opzeggen. Het doel van deze wetgever was om de concurrentie te stimuleren door de 'lock-in' effecten weg te nemen.

Het Energiedecreet bepaalt ook de rollen van de verschillende actoren: de leverancier (die energie verkoopt), de netbeheerder (die de kabels beheert) en de regulator (zoals de VREG, die toeziet op de naleving van de regels). Bij een geschil over uw opzegging kunt u ook terecht bij de Ombudsdienst voor Energie, een instantie die bemiddelt tussen consumenten en bedrijven.

Praktische Tips

Als advocaten zien wij vaak dezelfde fouten terugkeren. Hier zijn onze praktische tips om uw overstap juridisch en financieel vlekkeloos te laten verlopen:

• Check uw einddatum: Hoewel u gratis kunt opzeggen, kan het strategisch interessant zijn om te wachten tot het einde van een lopend jaar als u een hoge welkomstkorting heeft gekregen.
• Documenteer alles: Maak foto's van uw meterstanden op de dag van de overstap, zelfs als u een digitale meter heeft. Bij technische storingen is dit uw enige bewijslast.
• Let op bij verhuis: Een verhuis is géén reden om uw contract op te zeggen; u neemt uw contract in principe mee naar uw nieuwe adres. Wilt u toch stoppen? Dan gelden de normale opzeggingsregels.
• Sociaal tarief: Heeft u recht op het sociaal tarief? Dit wordt in principe automatisch toegepast, maar controleer bij een overstap of uw nieuwe leverancier dit onmiddellijk correct verwerkt.

Heeft u een conflict met uw leverancier over een onterechte aanrekening of een weigering van opzegging? LawBase staat u bij met deskundig advies. Wij hebben 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Voor een eerste inschatting kunt u een gratis videocall inplannen, of u komt langs voor een fysieke consultatie van 30 minuten voor slechts €50.

Veelgestelde Vragen