Dropshipping: wie is aansprakelijk?

De opkomst van e-commerce heeft geleid tot een explosieve groei van het dropshipping-model. Hoewel dit bedrijfsmodel aantrekkelijk lijkt vanwege de lage instapkosten en het gebrek aan fysieke voorraad, brengt het complexe juridische vraagstukken met zich mee, voornamelijk op het gebied van consumentenbescherming en productaansprakelijkheid. In de Belgische en Europese rechtsorde wordt de consument verregaand beschermd, ongeacht de logistieke structuur die de verkoper hanteert. Dit artikel analyseert de juridische verantwoordelijkheden van de dropshipper ten aanzien van de eindconsument en de impact van het Wetboek van Economisch Recht (WER).

Procedure en Stappen

Wanneer een consument een gebrekkig product ontvangt via een dropshipping-constructie, volgt de juridische afwikkeling een strikt formeel pad. Het is essentieel om te begrijpen dat de juridische relatie uitsluitend bestaat tussen de koper en de exploitant van de webshop (de dropshipper), niet tussen de koper en de fabrikant in het buitenland.

• Stap 1: Melding van het gebrek. De consument dient het gebrek binnen de wettelijke termijn te melden aan de verkoper. Bij een consumentenkoop in België geldt een vermoeden dat elk gebrek dat zich binnen de eerste twee jaar manifesteert, reeds bestond op het moment van levering (tenzij de verkoper het tegendeel bewijst).
• Stap 2: Recht op herstel of vervanging. De verkoper is verplicht om het product kosteloos te herstellen of te vervangen. De dropshipper kan zich niet verschuilen achter het feit dat de leverancier (bijvoorbeeld in China) niet meewerkt.
• Stap 3: Prijsvermindering of ontbinding. Indien herstel of vervanging onmogelijk is of ernstige overlast veroorzaakt, kan de consument een prijsvermindering of de volledige ontbinding van de koopovereenkomst eisen.
• Stap 4: Ingebrekestelling. Bij weigering van medewerking dient de consument de dropshipper formeel in gebreke te stellen. LawBase kan u hierbij ondersteunen in een van onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven.

Wettelijk Kader

Het juridisch fundament voor dropshipping in België rust op drie pijlers: het Wetboek van Economisch Recht (WER), het Burgerlijk Wetboek en de Europese Richtlijnen betreffende de verkoop van consumptiegoederen.

1. Het Wetboek van Economisch Recht (Boek VI): De dropshipper wordt gekwalificeerd als een 'onderneming' en is derhalve gehouden aan de informatieverplichtingen bij overeenkomsten op afstand. Dit omvat de duidelijke vermelding van de identiteit, het geografische adres en de totale prijs inclusief belastingen en verzendkosten.

2. De Wettelijke Garantie (Art. 1649bis t.e.m. 1649octies BW): De verkoper is jegens de consument aansprakelijk voor elk gebrek aan overeenstemming dat bestaat bij de levering van de goederen. In het kader van dropshipping is de verkoper de partij die de betaling ontvangt en de overeenkomst bevestigt. Het feit dat de verkoper de goederen nooit fysiek in handen heeft gehad, doet geen afbreuk aan deze wettelijke garantieplicht.

3. Productaansprakelijkheid: Indien een product schade veroorzaakt (lichamelijk of materieel), is de producent aansprakelijk. Echter, wanneer de producent gevestigd is buiten de Europese Unie (wat vaak het geval is bij dropshipping via platforms zoals AliExpress), wordt de importeur in de EU juridisch gelijkgesteld met de producent. De dropshipper kan dus rechtstreeks aansprakelijk worden gesteld voor schade veroorzaakt door een onveilig product.

Praktische Tips

Voor zowel consumenten als ondernemers is het cruciaal om de risico's van dropshipping te beheersen. Hieronder volgen enkele praktische aanbevelingen:

• Controleer de Algemene Voorwaarden: Dropshippers proberen vaak hun aansprakelijkheid te beperken in de kleine lettertjes. Dergelijke bedingen zijn vaak nietig als ze in strijd zijn met dwingend consumentenrecht.
• Herroepingsrecht: De consument heeft het recht om de aankoop binnen 14 dagen zonder opgave van reden te ontbinden. De dropshipper mag de retourkosten enkel aanrekenen als dit vooraf duidelijk is gecommuniceerd. Een retouradres in het buitenland (bijv. China) opdringen aan de consument is vaak onrechtmatig als dit de uitoefening van het herroepingsrecht onredelijk bemoeilijkt.
• Verzekering voor ondernemers: Als u zelf een dropshipping-business start, zorg dan voor een degelijke beroeps- en productaansprakelijkheidsverzekering, aangezien u als importeur wordt beschouwd voor goederen van buiten de EU.

Heeft u een geschil met een webshop of bent u een ondernemer die zijn voorwaarden conform de Belgische wetgeving wil opstellen? LawBase heeft 6 kantoren: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

Bij een juridisch geschil over dropshipping kunnen verschillende kostenposten aan de orde komen:

• Terugbetaling van de koopsom: Bij een geldige herroeping of ontbinding moet de volledige prijs (inclusief initiële verzendkosten) worden terugbetaald binnen 14 dagen.
• Schadevergoeding: Indien een gebrekkig product gevolgschade veroorzaakt (bijvoorbeeld een defecte batterij die brand veroorzaakt), kan de schadevergoeding aanzienlijk oplopen.
• Rechtsplegingsvergoeding: Indien de zaak voor de rechtbank komt, moet de in het ongelijk gestelde partij een forfaitaire tegemoetkoming in de advocatenkosten van de tegenpartij betalen.
• Administratieve boetes: De Economische Inspectie kan zware boetes opleggen aan dropshippers die de informatieverplichtingen of het herroepingsrecht schenden.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen met betrekking tot de garantie en aansprakelijkheid bij dropshipping in België.