Deur-aan-deurverkoop: je rechten

Deur-aan-deurverkoop, in juridische termen ook wel colportage genoemd, is een praktijk waarbij verkopers ongevraagd aan de woning van consumenten aanbellen om goederen of diensten te verkopen. Hoewel deze vorm van directe verkoop legaal is in België, is de consument hierbij vaak kwetsbaar. Men bevindt zich immers in de privésfeer en wordt vaak overvallen door een geoefende verkoper, wat kan leiden tot impulsaankopen waar men later spijt van krijgt. Om die reden voorziet de Belgische wetgever in een strikte bescherming van de consument.

Bij LawBase merken we dat veel cliënten zich niet bewust zijn van de uitgebreide rechten die zij genieten bij een verkoop buiten de verkoopruimten. Of het nu gaat om een nieuw energiecontract, een abonnement op een krant of de aankoop van zonnepanelen: de wet stelt duidelijke grenzen aan wat een verkoper mag doen en welke informatie hij moet verstrekken. In dit artikel leggen we haarfijn uit hoe u beschermd wordt door het Wetboek van Economisch Recht (WER) en wat u kunt doen als u een ongewenste aankoop wilt annuleren.

Wettelijk Kader

De juridische basis voor de bescherming van consumenten bij deur-aan-deurverkoop is terug te vinden in het Wetboek van Economisch Recht (WER), meer specifiek in de Artikelen VI.64 tot en met VI.73. Deze bepalingen zijn de omzetting van Europese richtlijnen en beogen een hoog niveau van consumentenbescherming binnen de Europese Unie.

De wet spreekt over 'overeenkomsten gesloten buiten verkoopruimten'. Dit omvat niet enkel de verkoop aan de voordeur, maar ook verkopen op straat, in een café, of tijdens een door de verkoper georganiseerde excursie. Belangrijk om te weten is dat deze wetgeving enkel van toepassing is op B2C-transacties (Business to Consumer). Indien u als zelfstandige of vennootschap een aankoop doet voor uw beroepsactiviteit aan de deur, gelden deze specifieke beschermingsregels in de regel niet.

Een cruciaal aspect van het wettelijk kader is de informatieplicht. De onderneming moet u, voordat u gebonden bent door de overeenkomst, op duidelijke en begrijpelijke wijze informeren over de belangrijkste kenmerken van het product, de totale prijs, de identiteit van de onderneming en, cruciaal, het bestaan van het herroepingsrecht. Indien deze informatie niet correct wordt verstrekt, kan dit leiden tot de nietigheid van de overeenkomst of een verlenging van de herroepingstermijn.

Procedure en Stappen

Wanneer een verkoper bij u aanbelt, volgt het proces idealiter een wettelijk vastgelegd traject. Als consument is het essentieel om te weten welke stappen u moet doorlopen om uw rechten te vrijwaren.

• Identificatie: De verkoper moet zich onmiddellijk legitimeren en het commerciële doel van zijn bezoek kenbaar maken.
• Schriftelijke Overeenkomst: Elke verkoop aan de deur moet worden vastgelegd in een geschrift. U moet een kopie van het ondertekende contract ontvangen, hetzij op papier, hetzij op een andere duurzame drager (zoals PDF via e-mail).
• De Bedenktijd (Herroepingsrecht): Dit is uw machtigste wapen. U heeft wettelijk 14 kalenderdagen de tijd om van de aankoop af te zien, zonder opgave van reden en zonder betaling van een boete.
• Uitoefening van het recht: Om de aankoop te annuleren, moet u de verkoper op de hoogte stellen. Hoewel dit op elke ondubbelzinnige wijze kan, adviseren de experts van LawBase om dit altijd via een aangetekende zending te doen. Zo heeft u een bewijs van verzending binnen de termijn.
• Terugbetaling: De verkoper is verplicht om alle ontvangen betalingen terug te storten binnen de 14 dagen nadat hij op de hoogte is gesteld van uw beslissing om de overeenkomst te herroepen.

Twijfelt u of u nog binnen de termijn zit of voldoet uw contract aan de wettelijke vereisten? Gebruik onze herroepingsrecht-checker om direct duidelijkheid te krijgen over uw specifieke situatie.

Praktische Tips

Voorkomen is beter dan genezen. Hoewel de wet u beschermt, kan een agressieve verkoopmethode voor veel stress zorgen. Hier zijn enkele praktische tips van onze advocaten:

• Teken nooit onmiddellijk: Laat u niet onder druk zetten door 'tijdelijke aanbiedingen' die enkel vandaag geldig zouden zijn. Een bonafide verkoper geeft u de tijd om na te denken.
• Controleer de identiteit: Vraag naar de badge van de verkoper en noteer de naam van het bedrijf.
• De 'Niet aan de deur'-sticker: In veel gemeenten kunt u een sticker op uw brievenbus of deur kleven die aangeeft dat u geen commerciële bezoeken wenst. Verkopers die dit negeren, handelen in strijd met de goede praktijken.
• Betaal niet onmiddellijk: Bij deur-aan-deurverkoop boven de 250 euro is het verboden om een voorschot of betaling te eisen vóór het verstrijken van de herroepingstermijn van 7 werkdagen (afhankelijk van het type product).
• Lees de kleine lettertjes: Let vooral op de clausules over de duur van het contract en de opzegtermijnen.

Mocht u zich toch onder druk gezet voelen of heeft u een geschil met een firma die aan de deur verkoopt, dan staat LawBase voor u klaar. LawBase heeft 6 kantoren in Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste videocall is volledig gratis, en voor een fysieke consultatie van 30 minuten betaalt u slechts €50.

Kosten en Vergoedingen

Wanneer u gebruikmaakt van uw herroepingsrecht bij deur-aan-deurverkoop, mogen daar in principe geen kosten aan verbonden zijn. De onderneming moet de volledige aankoopprijs, inclusief de leveringskosten, terugbetalen.

Er zijn echter enkele nuances:

• Waardedaling: Indien u het product al heeft gebruikt op een manier die verder gaat dan nodig is om de aard en kenmerken van het product vast te stellen (vergelijkbaar met wat u in een fysieke winkel zou doen), kan de verkoper een vergoeding vragen voor de waardevermindering.
• Reeds geleverde diensten: Indien u uitdrukkelijk heeft gevraagd om de levering van een dienst (bv. de levering van elektriciteit) te laten starten tijdens de herroepingstermijn, moet u een bedrag betalen dat evenredig is aan wat er reeds geleverd is op het moment dat u de overeenkomst herroept.
• Retourkosten: In de meeste gevallen moet de consument de kosten voor het terugsturen van het product zelf dragen, tenzij de verkoper heeft nagelaten u hierover te informeren of heeft aangeboden de kosten zelf te dragen.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over colportage en uw rechten als consument in België.