Automatische verlenging: opzeggen

Veel consumenten en ondernemers worden geconfronteerd met contracten die ongemerkt blijven doorlopen. Of het nu gaat om een fitnessabonnement, een tijdschrift, een softwarelicentie of een onderhoudscontract: de bepaling over automatische verlenging (ook wel stilzwijgende verlenging genoemd) zit vaak diep in de algemene voorwaarden verstopt. In België is de wetgeving hierover de laatste jaren aanzienlijk verstrengd om de rechten van de consument te beschermen tegen de zogenaamde 'contractuele val'. In dit artikel leggen we uit hoe u effectief een automatisch verlengd contract kunt opzeggen en waar u op moet letten volgens het Belgisch recht.

Praktische Tips

Het opzeggen van een contract dat automatisch verlengd is, vereist een proactieve aanpak. Hier zijn enkele praktische tips om te voorkomen dat u vastzit aan ongewenste verbintenissen:

• Controleer de vervaldatum onmiddellijk: Kijk bij het afsluiten van elk nieuw contract direct naar de einddatum en de opzegtermijn. Noteer deze in uw digitale agenda met een herinnering één maand vóór de uiterste opzegdatum.
• Lees de kleine lettertjes: Zoek in de algemene voorwaarden naar termen als 'stilzwijgende verlenging', 'hernieuwing' of 'onbepaalde duur'.
• Gebruik een aangetekende zending: Hoewel veel bedrijven digitale opzegging aanvaarden, blijft een aangetekende brief met ontvangstbewijs het enige onweerlegbare bewijsmiddel in geval van betwisting.
• Vraag een bevestiging: Indien u via e-mail of een online portaal opzegt, vraag dan expliciet om een schriftelijke bevestiging van de ontvangst en de effectieve einddatum van het contract.
• Controleer uw bankafschriften: Soms blijven domiciliëringen doorlopen na een opzegging. Merk dit tijdig op om onterechte betalingen direct te kunnen stuiten via uw bank.

Wettelijk Kader

De kern van de Belgische regelgeving omtrent automatische verlenging bevindt zich in het Wetboek van Economisch Recht (WER). In het bijzonder is WER Art. VI.91/7 van cruciaal belang voor consumentenovereenkomsten van bepaalde duur.

Volgens dit artikel moet een beding dat de stilzwijgende verlenging van een overeenkomst van bepaalde duur voorziet, aan strikte voorwaarden voldoen. De belangrijkste regels zijn:

• Duidelijke vermelding: De clausule over de verlenging moet in vetgedrukte letters en in een kader los van de rest van de tekst staan op de voorzijde van de eerste pagina van de overeenkomst (indien dit op papier is).
• Recht op opzegging na verlenging: Wanneer een contract van bepaalde duur stilzwijgend wordt verlengd, wordt het omgezet in een contract van onbepaalde duur. De consument heeft vanaf dat moment het recht om de overeenkomst op elk moment op te zeggen zonder enige vergoeding, mits inachtneming van een opzegtermijn van maximaal twee maanden.
• Informatieplicht: De verkoper moet de consument tijdig informeren over de naderende verlenging. Gebeurt dit niet, dan kan de consument het contract vaak zonder opzegtermijn beëindigen.

Let op: deze specifieke bescherming van het WER geldt primair voor B2C-relaties (Business to Consumer). Voor B2B-relaties (Business to Business) gelden andere regels, hoewel de wet van 2019 betreffende misbruik van economische afhankelijkheid en onredelijke bedingen ook hier meer bescherming biedt tegen excessieve verlengingsclausules.

Procedure en Stappen

Wilt u een contract opzeggen dat automatisch verlengd dreigt te worden of reeds verlengd is? Volg dan dit stappenplan:

Stap 1: Analyseer het contract. Bepaal of u nog in de initiële looptijd zit of dat het contract al eens verlengd is. Controleer de contractuele opzegtermijn.

Stap 2: Stel de opzegbrief op. Vermeld duidelijk uw naam, klantnummer, de omschrijving van de dienst en de expliciete wens om het contract te beëindigen tegen de eerstvolgende mogelijke datum.

Stap 3: Kies de verzendmethode. Voor maximale juridische zekerheid stuurt u de opzegging aangetekend. Woont u in de buurt van een van onze kantoren? LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Onze experts kunnen u helpen bij het opstellen van een waterdichte opzegbrief.

Stap 4: Bewaar het bewijs. Houd het verzendbewijs van de post en een kopie van de brief goed bij. Als de tegenpartij de opzegging betwist, ligt de bewijslast bij u.

Stap 5: Stop de betalingen. Zodra de opzegtermijn is verstreken, bent u geen betalingen meer verschuldigd. Trek eventuele domiciliëringen in via uw bankapplicatie.

Kosten en Vergoedingen

Een van de grootste misvattingen is dat u altijd een verbrekingsvergoeding moet betalen bij het opzeggen van een verlengd contract. Dit is onjuist onder de Belgische consumentenwetgeving.

Indien een contract van bepaalde duur (bijvoorbeeld 1 jaar) stilzwijgend is verlengd, wordt dit juridisch een contract van onbepaalde duur. Volgens het WER mag u dit contract dan kosteloos opzeggen. De enige 'kost' is het respecteren van de opzegtermijn (maximaal 2 maanden), gedurende dewelke u de dienst nog moet betalen omdat u er nog gebruik van kunt maken.

Echter, als u een contract van bepaalde duur vroegtijdig wilt stopzetten (vóór de eerste vervaldatum), kan de verkoper een redelijke verbrekingsvergoeding vragen, tenzij er sprake is van een wanprestatie door de verkoper. Bij LawBase bieden we een gratis videocall aan om uw specifieke situatie te beoordelen, of een fysieke consultatie van 30 minuten voor slechts €50 in een van onze vestigingen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest voorkomende vragen over de automatische hernieuwing van contracten in België.