Abonnement opzeggen na valse gratis proef

Consumenten worden vandaag de dag steeds vaker geconfronteerd met misleidende praktijken op het internet, waarbij een ogenschijnlijk onschuldige 'gratis proefperiode' of een eenmalige staal ontaardt in een ongewenst en kostbaar abonnement. Deze praktijken, in de juridische doctrine vaak aangeduid als 'subscription traps' of abonnementsvallen, vormen een ernstige inbreuk op de consumentenrechten. In dit artikel ontleden wij de juridische mechanismen achter deze vallen en bieden wij u een concreet stappenplan om dergelijke overeenkomsten aan te vechten op basis van het Belgische Wetboek van Economisch Recht (WER).

Procedure en Stappen

Wanneer u vaststelt dat er onrechtmatig bedragen van uw rekening worden afgeschreven na een zogenaamde gratis proef, is het van cruciaal belang om onmiddellijk en methodisch te handelen. De bewijslast en de snelheid van uw reactie bepalen in grote mate de slaagkans van uw dossier.

• Stap 1: Verzamelen van bewijsmateriaal. Maak screenshots van de oorspronkelijke advertentie, de landingspagina waar u uw gegevens heeft ingevuld, en de bevestigingsmail (indien ontvangen). Let specifiek op de afwezigheid van duidelijke informatie over de prijs en de duurtijd van het abonnement.
• Stap 2: Schriftelijke ingebrekestelling. Richt een aangetekende brief of een formele e-mail aan de onderneming. Hierin betwist u het bestaan van een geldige overeenkomst wegens een gebrek aan toestemming en misleidende handelspraktijken.
• Stap 3: Stopzetting van betalingen. Neem contact op met uw bankinstelling om verdere domiciliëringen te blokkeren. Indien de betalingen via kredietkaart (Visa/Mastercard) verliepen, kunt u de transacties betwisten via de procedure van 'chargeback' op basis van niet-geleverde diensten of bedrog.
• Stap 4: Klacht bij officiële instanties. Meld de praktijken bij het Meldpunt van de FOD Economie. Hoewel zij uw individueel geschil niet direct oplossen, helpt dit bij het opbouwen van een dossier tegen malafide spelers op de markt.

Wettelijk Kader

De juridische bescherming van de consument tegen dergelijke praktijken is verankerd in Boek VI van het Wetboek van Economisch Recht (WER). Specifiek de artikelen VI.38 tot en met VI.46 WER handelen over misleidende handelspraktijken.

Volgens Artikel VI.38 WER is een handelspraktijk misleidend wanneer deze gepaard gaat met onjuiste informatie of de gemiddelde consument op een andere wijze bedriegt, zelfs als de informatie feitelijk correct is, betreffende de voornaamste kenmerken van het product of de prijs. In het geval van abonnementsvallen wordt essentiële informatie (zoals de automatische verlenging tegen betaling) vaak verborgen in de 'kleine lettertjes' of achter een onopvallende hyperlink.

Daarnaast is er sprake van een gebrek aan wilsovereenstemming. Een contract komt slechts tot stand wanneer beide partijen met volledige kennis van zaken instemmen met de essentiële voorwaarden. Wanneer een onderneming de indruk wekt dat het enkel om een gratis staal gaat, terwijl de werkelijke intentie het afsluiten van een abonnement is, is er sprake van bedrog (art. 1116 oud BW / art. 5.33 NBW) of minstens een essentiële dwaling.

Verder bepaalt de wetgeving betreffende overeenkomsten op afstand dat de consument uitdrukkelijk moet bevestigen dat hij erkent dat de bestelling een betalingsverplichting inhoudt. Indien de bestelling wordt geplaatst door op een knop te klikken, moet deze knop op een goed leesbare wijze de woorden 'bestelling met betalingsverplichting' of een gelijkaardige ondubbelzinnige formulering bevatten. Bij ontbreken hiervan is de consument niet gebonden door de overeenkomst.

Praktische Tips

Om te vermijden dat u in de toekomst slachtoffer wordt van dergelijke praktijken, adviseren de advocaten van LawBase u het volgende:

• Controleer de URL: Malafide aanbieders gebruiken vaak domeinnamen die lijken op bekende merken maar net iets afwijken.
• Lees de Algemene Voorwaarden: Zoek specifiek naar termen zoals "recurring", "monthly fee", "subscription" of "automatische verlenging".
• Wees alert bij 'gratis' aanbiedingen: Indien u kredietkaartgegevens moet invullen voor een product dat volledig gratis zou zijn (met uitzondering van minimale verzendkosten), is dit een rode vlag.
• Gebruik een virtuele kaart: Sommige bankapps laten toe om een eenmalige virtuele kredietkaart aan te maken, waardoor de handelaar geen tweede keer kan debiteren.

Indien u reeds slachtoffer bent, aarzel dan niet om juridisch advies in te winnen. LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Wij kunnen u bijstaan bij het opstellen van de nodige juridische correspondentie om de onrechtmatige vorderingen te stoppen.

Kosten en Vergoedingen

Bij het aanvechten van een abonnementsval moet u rekening houden met verschillende kostenaspecten. In eerste instantie kunt u aanspraak maken op de volledige terugbetaling van de onterecht afgehouden bedragen op grond van onverschuldigde betaling.

Indien de zaak voor de rechtbank komt en u in het gelijk wordt gesteld, kan de tegenpartij veroordeeld worden tot het betalen van een rechtsplegingsvergoeding (RPV). Dit is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van uw advocaat. De hoogte hiervan hangt af van de waarde van de vordering.

Bij LawBase hanteren we transparante tarieven. Een eerste kennismaking via videocall is volledig gratis. Voor een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze kantoren (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven) betaalt u slechts €50. Dit stelt ons in staat om de haalbaarheid van uw dossier onmiddellijk te toetsen zonder hoge instapkosten.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u antwoorden op de meest prangende vragen omtrent ongewenste abonnementen.