Schorsing van verjaringstermijn

In het Belgische verbintenissenrecht speelt het instituut van de bevrijdende verjaring een cruciale rol. Verjaring dient de rechtszekerheid door te verhinderen dat vorderingen tot in het oneindige kunnen worden ingesteld. Echter, de wetgever erkent dat er situaties bestaan waarin het voor een schuldeiser materieel of juridisch onmogelijk is om zijn rechten uit te oefenen. In dergelijke gevallen treedt het mechanisme van de schorsing van de verjaring in werking. Anders dan bij een stuiting, waarbij de teller volledig op nul wordt gezet, fungeert de schorsing als een tijdelijke pauze van de verjaringstermijn. Zodra de oorzaak van de schorsing wegvalt, loopt de resterende termijn verder vanaf het punt waar deze was gestopt.

Procedure en Stappen

De vaststelling van een schorsing verloopt niet via een eenzijdige verklaring, maar vloeit voort uit de wet of uit specifieke feitelijke omstandigheden die door een rechter getoetst worden. Om de schorsing van een verjaringstermijn correct in te roepen of te betwisten, dienen de volgende stappen doorlopen te worden:

• Identificatie van de grondslag: Men moet eerst vaststellen of de situatie valt onder de wettelijke schorsingsgronden (zoals minderjarigheid of het huwelijk) dan wel onder de algemene rechtsregel 'contra non valentem agere non currit praescriptio'.
• Bewijsvoering van de beletsel: De partij die de schorsing inroept, draagt de bewijslast. Er moet worden aangetoond dat er een objectieve onmogelijkheid bestond om de rechtsvordering in te stellen.
• Berekening van de resterende termijn: Na het wegvallen van de schorsingsgrond moet nauwkeurig worden berekend hoeveel dagen of maanden er nog resteerden van de oorspronkelijke termijn (bijvoorbeeld de 10-jarige contractuele termijn of de 5-jarige termijn voor periodieke schuldvorderingen).
• Formele kennisgeving: Hoewel schorsing van rechtswege werkt, is het raadzaam de tegenpartij via een aangetekend schrijven op de hoogte te stellen van het feit dat men meent dat de verjaring geschorst is, om latere discussies over te kwader trouw te vermijden.

Bij complexe berekeningen kan onze verjaring-calculator een eerste indicatie geven, maar juridisch maatwerk van een advocaat blijft essentieel om procedurele fouten te voorkomen.

Wettelijk Kader

Het wettelijk kader voor de schorsing van de verjaring is hoofdzakelijk terug te vinden in het Oud Burgerlijk Wetboek, specifiek onder de Artikelen 2251 tot en met 2259. Deze bepalingen vormen de ruggengraat van de bescherming van kwetsbare partijen.

• Artikel 2251: Stelt als algemeen principe dat de verjaring loopt tegen alle personen, tenzij de wet een specifieke uitzondering maakt.
• Artikel 2252: Bepaalt dat de verjaring niet loopt tegen minderjarigen en onbekwaamverklaarden, behoudens wettelijke uitzonderingen. Dit is een fundamentele bescherming aangezien zij zelf niet over de procesbekwaamheid beschikken.
• Artikel 2253: Regelt de schorsing tussen echtgenoten. De verjaring loopt niet tussen echtgenoten gedurende het huwelijk, wat de familiale vrede beoogt te beschermen.
• Artikel 2257: Specificeert dat de verjaring niet loopt ten aanzien van een vordering die afhankelijk is van een voorwaarde, zolang die voorwaarde niet is vervuld, of voor een vordering tot vrijwaring zolang de uitwinning niet heeft plaatsgehad.

Naast deze artikelen erkent het Hof van Cassatie het principe dat verjaring niet loopt tegen hem die niet kan ageren (contra non valentem). Dit geldt echter enkel bij een absolute, objectieve onmogelijkheid om te handelen, niet bij loutere onwetendheid van de schuldeiser.

Praktische Tips

Als ervaren advocaten bij LawBase zien we vaak dat cliënten te laat actie ondernemen omdat ze uitgaan van een schorsing die juridisch niet standhoudt. Hier zijn enkele kritieke adviezen:

• Vertrouw niet op onderhandelingen: Loutere minnelijke onderhandelingen schorsen de verjaring in de regel niet, tenzij er een specifieke wettelijke bepaling is (zoals in het verzekeringsrecht) of een schriftelijke overeenkomst tot schorsing.
• Documenteer de onmogelijkheid: Indien u fysiek of juridisch verhinderd bent om een procedure te starten, verzamel dan medische attesten, vonnissen of andere bewijsstukken die deze overmacht staven.
• Stuiting versus Schorsing: Weet dat een dagvaarding de verjaring stuit. Dit is vaak veiliger dan te rekenen op een schorsing. Een stuiting doet een volledig nieuwe termijn lopen.
• Raadpleeg tijdig een expert: De interpretatie van begrippen als 'onmogelijkheid' is onderhevig aan evoluerende rechtspraak. Een analyse door een van onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven kan het verschil betekenen tussen een ontvankelijke vordering en een verjaard recht.

Kosten en Vergoedingen

De kosten verbonden aan het inroepen van een schorsing van de verjaring vallen meestal binnen de algemene ereloonstructuur van een juridische procedure. Bij LawBase hanteren we transparante tarieven:

• Eerste advies: Een videocall is volledig gratis. Voor een fysieke consultatie van 30 minuten op een van onze locaties betaalt u slechts €50.
• Procedurekosten: Indien er een geschil ontstaat over de verjaring voor de rechtbank, zijn de kosten afhankelijk van de complexiteit en de inzet van de zaak. Dit omvat advocatenkosten, gerechtsdeurwaarderskosten en eventuele rechtsplegingsvergoedingen die de verliezende partij aan de winnende partij moet betalen.
• Rechtsbijstandsverzekering: In veel gevallen dekt uw familiale of professionele rechtsbijstandsverzekering de kosten van een advocaat om verjaring te betwisten of te stuiten.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen omtrent de schorsing van verjaringstermijnen binnen het Belgisch recht.