Rechtsplegingsvergoeding: bedragen

Wie een rechtszaak wint voor een Belgische rechtbank, heeft in de meeste gevallen recht op een financiële tegemoetkoming van de verliezende partij. Deze tegemoetkoming noemen we de rechtsplegingsvergoeding (RPV). Het is een forfaitaire vergoeding voor de kosten en erelonen van de advocaat van de winnende partij. In dit artikel leggen we haarfijn uit hoe deze bedragen worden berekend, welke stappen u moet ondernemen om ze te vorderen en hoe de Belgische wetgeving hierop van toepassing is.

Praktische Tips

Het vorderen van een rechtsplegingsvergoeding lijkt op het eerste gezicht een automatisme, maar er zijn belangrijke tactische overwegingen die u als eiser of verweerder moet maken. Hier zijn enkele praktische tips om uw positie te optimaliseren:

• Check de actualiteit: De bedragen van de rechtsplegingsvergoeding worden periodiek geïndexeerd. Zorg ervoor dat u altijd werkt met de meest recente tabellen om verrassingen te voorkomen.
• Documenteer de vordering: Hoewel de RPV forfaitair is, moet de waarde van de vordering (het bedrag waarover het geschil gaat) duidelijk bepaald zijn. Dit bepaalt immers in welke schijf van de tabel u terechtkomt.
• Vraag de maximale vergoeding enkel bij gegronde redenen: De rechter kan in specifieke gevallen afwijken van het basisbedrag en de minimum- of maximumbedragen toekennen. Dit gebeurt enkel bij kennelijke onredelijkheid of specifieke omstandigheden van de zaak.
• Gebruik onze rekentool: Om snel een inschatting te maken van de vergoeding waarop u recht heeft, kunt u gebruikmaken van onze rechtsplegingsvergoeding-calculator.
• Overweeg een minnelijke schikking: Vaak is de RPV een belangrijk drukkingsmiddel tijdens onderhandelingen. Het besparen op deze kosten kan een partij over de streep trekken om akkoord te gaan met een dading.

Bij LawBase begeleiden we cliënten doorheen het volledige proces. Of u nu in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt of Leuven woont, onze experts staan klaar. Een eerste videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Wettelijk Kader

De rechtsplegingsvergoeding vindt haar wettelijke basis in Artikel 1022 van het Gerechtelijk Wetboek. Dit artikel bepaalt dat de rechtsplegingsvergoeding een forfaitaire tegemoetkoming is in de kosten en erelonen van de advocaat van de in het gelijk gestelde partij.

Belangrijk om te weten is dat de RPV enkel verschuldigd is wanneer de partij wordt bijgestaan door een advocaat (of een advocaat-stagiair). Indien u uzelf verdedigt zonder raadsman, kunt u geen aanspraak maken op deze vergoeding. De wetgever heeft gekozen voor een systeem van forfaitaire bedragen om rechtszekerheid te bieden en te voorkomen dat de verliezende partij geconfronteerd wordt met buitensporige advocatenfacturen van de tegenpartij.

Het systeem werkt met drie categorieën bedragen per schijf van de vordering:

• Het basisbedrag: Dit wordt in principe altijd toegekend, tenzij er redenen zijn om hiervan af te wijken.
• Het minimumbedrag: De ondergrens die de rechter moet respecteren.
• Het maximumbedrag: De bovengrens die de rechter niet mag overschrijden.

De rechter heeft een discretionaire bevoegdheid om de vergoeding te verhogen of te verlagen binnen deze grenzen, rekening houdend met de financiële draagkracht van de verliezende partij, de complexiteit van de zaak en het kennelijk onredelijk karakter van de situatie.

Procedure en Stappen

Hoe verloopt de procedure om de rechtsplegingsvergoeding effectief te innen? Volg dit stappenplan:

• Stap 1: De dagvaarding of verzoekschrift. Bij het opstarten van de procedure wordt in de conclusies (de schriftelijke argumentatie) expliciet gevraagd om de tegenpartij te veroordelen tot de kosten van het geding, inclusief de rechtsplegingsvergoeding.
• Stap 2: Bepaling van de inzet. De waarde van de vordering wordt bepaald op het moment van de uitspraak. Als een vordering tijdens de procedure wordt verminderd, heeft dit invloed op de toepasbare schijf.
• Stap 3: Het vonnis. De rechter doet uitspraak over de grond van de zaak en beslist vervolgens over de gerechtskosten. In het beschikkend gedeelte van het vonnis wordt het exacte bedrag van de RPV vermeld.
• Stap 4: Betaling of uitvoering. Na de betekening van het vonnis door een gerechtsdeurwaarder heeft de verliezende partij de plicht om het bedrag te betalen. Indien dit niet vrijwillig gebeurt, kan de deurwaarder overgaan tot gedwongen uitvoering (bijvoorbeeld beslag).

Het is essentieel dat uw advocaat de vordering correct kwantificeert. Bij niet-geldelijk waardeerbare vorderingen (zoals een echtscheiding of een vordering tot staking) gelden specifieke forfaitaire bedragen die niet afhankelijk zijn van een geldsom.

Kosten en Vergoedingen

De bedragen van de rechtsplegingsvergoeding zijn gekoppeld aan de waarde van de vordering. Hieronder volgt een indicatief overzicht van de meest voorkomende schijven (gebaseerd op de meest recente indexatie):

• Vorderingen tot € 250: Basisbedrag ca. € 195.
• Vorderingen van € 2.500 tot € 5.000: Basisbedrag ca. € 975.
• Vorderingen van € 10.000 tot € 20.000: Basisbedrag ca. € 1.560.
• Vorderingen boven € 1.000.000: Basisbedrag ca. € 22.100 (met een maximum van € 44.200).

Let op: deze bedragen zijn onderhevig aan indexatie. Voor een exact overzicht raden wij aan contact op te nemen met een van onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven.

Belangrijk om te onthouden is dat de RPV nooit bedoeld is om de volledige advocatenfactuur te dekken. Het is een tegemoetkoming. In complexe zaken kan het werkelijke ereloon van uw advocaat hoger liggen dan de RPV die u recupereert van de tegenpartij. Transparantie over kosten is bij LawBase een prioriteit; wij bespreken dit altijd voorafgaand aan de procedure.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over de rechtsplegingsvergoeding in België.