Rechtsbijstandsverzekering: wat gedekt?

Stelt u zich voor: u raakt betrokken in een verkeersongeval, uw nieuwe keuken wordt met gebreken geplaatst of u ligt overhoop met uw buurman over een afsluiting. In dergelijke situaties wilt u uw recht halen, maar de juridische kosten kunnen al snel hoog oplopen. Een rechtsbijstandsverzekering is dan uw beste vriend. Het is een verzekering die u helpt om uw rechten te verdedigen, zowel bij een minnelijke schikking als voor de rechtbank. Bij LawBase merken we dagelijks dat cliënten vaak niet weten waar ze precies recht op hebben. In dit artikel leggen we u haarfijn uit wat een rechtsbijstandsverzekering dekt en hoe u er het maximale uit haalt.

Kosten en Vergoedingen

Een van de meest gestelde vragen bij onze kantoren in Brugge, Antwerpen of Leuven is: "Wat betaalt de verzekering nu eigenlijk?". De dekking van een rechtsbijstandsverzekering is verrassend breed, maar er zijn natuurlijk grenzen. In de basis dekt de verzekeraar de kosten die nodig zijn om uw belangen te behartigen.

De belangrijkste kostenposten die worden vergoed zijn:

• Erelonen van advocaten: Dit is vaak de grootste hap uit het budget. U heeft in België overigens altijd een vrije keuze van advocaat.
• Gerechtskosten: Denk hierbij aan de dagvaardingskosten van de gerechtsdeurwaarder en de rolrechten (de vergoeding om een zaak op de rol van de rechtbank te zetten).
• Expertisekosten: Moet er een medisch expert of een technisch deskundige aan te pas komen? De verzekeraar draagt deze kosten.
• Strafrechtelijke borgtocht: In sommige gevallen kan de verzekeraar de borgtocht voorschieten als u in het buitenland wordt vastgehouden.

Let wel op: een rechtsbijstandsverzekering betaalt nooit de boetes zelf, noch de schadevergoeding die u eventueel aan de tegenpartij moet betalen. Het gaat puur om de kosten om uw verdediging te voeren of uw schade te verhalen.

Bij LawBase hanteren we transparante tarieven. Wist u dat een eerste videocall bij ons volledig gratis is? Voor een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze kantoren (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven) betaalt u slechts €50. Dit kan vaak al via uw rechtsbijstand geregeld worden.

Procedure en Stappen

Wanneer u een juridisch probleem ervaart, is het cruciaal om de juiste stappen te zetten om uw dekking niet in gevaar te brengen. Volg dit stappenplan:

• Stap 1: Melding bij de verzekeraar. Zodra u merkt dat er een geschil ontstaat, moet u dit melden aan uw verzekeringsmakelaar of direct aan de maatschappij. Wacht niet tot u een dagvaarding ontvangt.
• Stap 2: Analyse van de dekking. De verzekeraar zal nagaan of het geschil onder de polisvoorwaarden valt. Is er sprake van een contractueel geschil, een schadegeval of een strafrechtelijke vervolging?
• Stap 3: De minnelijke fase. De wet verplicht de rechtsbijstandsverzekeraar om eerst te proberen het geschil minnelijk op te lossen. Dit bespaart tijd en stress.
• Stap 4: Aanvaarding van de advocaat. Indien een minnelijke oplossing niet mogelijk is of als er een gerechtelijke procedure start, mag u uw advocaat kiezen. De verzekeraar bevestigt dan de dekking voor de erelonen.
• Stap 5: De procedure. Uw advocaat voert de procedure. De facturen worden rechtstreeks naar de verzekeraar gestuurd of door u betaald en vervolgens vergoed.

Wilt u direct weten of uw specifieke situatie gedekt is? Gebruik onze handige rechtsbijstandsverzekering-checker om snel inzicht te krijgen.

Wettelijk Kader

De rechtsbijstandsverzekering is in België strikt geregeld door de Verzekeringswet (voorheen de wet op de landverzekeringsovereenkomst). Deze wet beschermt u als consument op verschillende manieren.

Een cruciaal principe in de Verzekeringswet is de vrije keuze van advocaat. Uw verzekeraar mag u nooit dwingen om met een specifieke advocaat te werken. U heeft dit recht zodra een administratieve of gerechtelijke procedure wordt opgestart, maar ook wanneer er sprake is van een belangenconflict tussen u en de verzekeraar.

Daarnaast is er de objectiviteitsclausule. Als uw verzekeraar weigert om een procedure te voeren omdat zij denken dat u geen kans maakt, heeft u het recht om een advocaat te raadplegen. Als deze advocaat het standpunt van de verzekeraar bevestigt, betaalt de verzekeraar de helft van de kosten van dit advies. Geeft de advocaat u echter gelijk, dan moet de verzekeraar de procedure dekken én de volledige kosten van het advies betalen.

Sinds de wet-Geens uit 2019 is er ook een fiscaal voordeel verbonden aan bepaalde rechtsbijstandspolissen die aan specifieke minimumvoorwaarden voldoen (de zogenaamde uitgebreide rechtsbijstand). Dit moedigt Belgen aan om zich beter te beschermen tegen juridische risico's.

Praktische Tips

Als advocaten bij LawBase zien we vaak waar het misloopt. Hier zijn enkele tips om het meeste uit uw polis te halen:

• Check de wachttijd: Veel polissen hebben een wachttijd (bijvoorbeeld 3 tot 6 maanden). Dit betekent dat geschillen die ontstaan vlak na het afsluiten van de polis niet gedekt zijn.
• Kijk naar de drempelbedragen: Verzekeraars komen vaak pas tussenbeide vanaf een bepaald bedrag (bijvoorbeeld €250). Is de schade kleiner, dan moet u het zelf regelen.
• Combineer polissen: Soms heeft u rechtsbijstand via uw familiale verzekering, uw autoverzekering én een aparte globale polis. Onze experten in Hasselt of Gent kunnen voor u uitzoeken welke polis de beste dekking biedt voor uw specifiek geval.
• Meld tijdig: Te laat melden kan leiden tot een weigering van dekking als de verzekeraar hierdoor schade ondervindt.

Heeft u twijfels? LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Er is dus altijd een expert in uw buurt die even met u mee kan kijken naar uw polisvoorwaarden.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die wij in onze dagelijkse praktijk ontvangen over de dekking van rechtsbijstand.