Proceskosten verhalen op tegenpartij

Heeft u een juridisch geschil dat voor de rechter komt? Dan vraagt u zich ongetwijfeld af wat dit grapje u zal kosten. Niets is frustrerender dan in uw recht staan, maar uiteindelijk met een lege portemonnee achterblijven door hoge advocatenfacturen en gerechtskosten. Het goede nieuws is dat de Belgische wetgever een systeem heeft uitgewerkt waarbij de verliezende partij de kosten van de winnaar moet dragen. In dit artikel leggen we u in mensentaal uit hoe u proceskosten kunt verhalen op uw tegenpartij, waar u recht op heeft en wat de addertjes onder het gras zijn.

Kosten en Vergoedingen

Wanneer we spreken over het verhalen van kosten, maken we in België een essentieel onderscheid tussen de gerechtskosten en de rechtsplegingsvergoeding (RPV). Het is een veelvoorkomend misverstand dat de verliezer de volledige factuur van uw advocaat moet betalen. Dat is helaas niet het geval.

De gerechtskosten omvatten de directe kosten om een procedure op te starten. Denk hierbij aan de dagvaardingskosten van de gerechtsdeurwaarder en het rolrecht (de belasting die u betaalt om de zaak op de agenda van de rechtbank te zetten). In de meeste gevallen worden deze kosten integraal terugbetaald door de verliezer.

De rechtsplegingsvergoeding is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van uw advocaat. Het bedrag hiervan is wettelijk vastgelegd en hangt af van de waarde van uw vordering. Hoe groter het financiële belang van de zaak, hoe hoger de RPV. LawBase helpt u graag bij het inschatten van deze bedragen. U kunt ook gebruikmaken van onze handige rechtsplegingsvergoeding-calculator om direct een indicatie te krijgen.

Belangrijk om te weten is dat er een basisbedrag, een minimumbedrag en een maximumbedrag bestaat. De rechter kan in specifieke gevallen (zoals kennelijke onredelijkheid) afwijken van het basisbedrag, maar hij mag nooit buiten de wettelijke grenzen treden.

Procedure en Stappen

Het verhalen van kosten gebeurt niet automatisch; u moet hierom verzoeken tijdens de procedure. Hier is hoe het proces doorgaans verloopt:

• De dagvaarding: In de inleidende akte zal uw advocaat al expliciet vragen om de tegenpartij te veroordelen tot de kosten van de aanleg.
• De conclusies: Tijdens de schriftelijke fase van het proces herhaalt u deze eis. Hierbij wordt meestal gevraagd om de tegenpartij te veroordelen tot de gerechtskosten en de rechtsplegingsvergoeding.
• Het vonnis: De rechter doet uitspraak over de grond van de zaak. Als u wint, zal de rechter in het beschikkend gedeelte van het vonnis vermelden dat de tegenpartij de kosten moet dragen.
• De uitvoering: Zodra u het vonnis heeft, kan de gerechtsdeurwaarder dit betekenen aan de tegenpartij. Indien zij niet vrijwillig betalen, kan er beslag worden gelegd om de toegekende kosten in te vorderen.

Bij LawBase begeleiden we u door elke stap. Of u nu langskomt in ons hoofdkantoor in Brugge, of in een van onze andere kantoren in Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt of Leuven, wij zorgen ervoor dat uw kosten maximaal worden gerecupereerd. Een eerste videocall is bij ons altijd gratis, zodat we uw dossier zonder risico kunnen screenen.

Wettelijk Kader

De basis van de kostenregeling in België vinden we terug in het Gerechtelijk Wetboek, meer specifiek in de Artikelen 1017 tot en met 1024.

Artikel 1017 stelt de algemene regel: "Ieder definitief vonnis spreekt, zelfs ambtshalve, de veroordeling in de kosten uit tegen de in het ongelijk gestelde partij." Dit betekent dat de verliezer in principe altijd betaalt. Er is echter een uitzondering voor de overheid of in specifieke familiale geschillen, waar de rechter de kosten kan 'compenseren' (ieder betaalt de eigen kosten).

Artikel 1022 is het meest cruciale artikel voor uw portemonnee. Dit artikel definieert de rechtsplegingsvergoeding als een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de in het gelijk gestelde partij. Sinds de wet van 21 april 2007 is dit systeem strikt gereglementeerd om juridische onzekerheid te vermijden. Het Grondwettelijk Hof heeft meermaals bevestigd dat dit systeem een eerlijk evenwicht zoekt tussen de toegang tot de rechter en de vergoeding van de winnaar.

Praktische Tips

Om uw kansen op een volledige kostenrecuperatie te optimaliseren, geven we u graag de volgende tips mee:

• Documenteer alles: Zorg dat u alle bewijzen van gemaakte kosten (deurwaarderskosten, vertaalkosten, expertisekosten) goed bijhoudt.
• Check uw rechtsbijstandverzekering: Veel Belgen hebben een verzekering die de proceskosten dekt. In dat geval betaalt de verzekeraar uw advocaat en de gerechtskosten, en innen zij later de RPV bij de tegenpartij.
• Wees redelijk: Als u een vordering instelt die schromelijk overdreven is en u krijgt slechts een klein deel gelijk, kan de rechter de kosten verdelen. U wordt dan gedeeltelijk als verliezer beschouwd.
• Snel handelen: Hoe sneller een zaak wordt opgelost, hoe lager de kosten. Soms is een minnelijke schikking financieel interessanter dan een jarenlange procedure voor een beperkte RPV.
• Vraag advies: Een fysieke consultatie bij LawBase kost slechts €50 voor 30 minuten. Dit is een kleine investering om te voorkomen dat u aan een kansloze en dure procedure begint.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen over het verhalen van proceskosten in België.