Morele schadevergoeding: bedragen

Wanneer u het slachtoffer bent van een ongeval, een medische fout of een misdrijf, wordt er vaak gefocust op de materiële schade: de medische kosten, de kapotte wagen of het verlies aan inkomen. Echter, de emotionele impact en het psychisch leed zijn vaak minstens even ingrijpend. In het Belgisch recht spreken we dan over morele schadevergoeding. Maar hoe vertaal je verdriet, pijn of een verminderde levenskwaliteit naar een concreet geldbedrag? Als advocatenkantoor gespecialiseerd in aansprakelijkheidsrecht bij LawBase, begeleiden wij dagelijks cliënten bij het begroten en claimen van deze vergoedingen.

Het bepalen van de bedragen voor morele schade is geen exacte wetenschap, maar steunt op een complex samenspel van rechtspraak en de zogenaamde 'Indicatieve Tabel'. In dit artikel leggen we uit hoe u uw dossier opbouwt, welke bedragen u kunt verwachten en hoe de procedure verloopt om uw rechten te vrijwaren.

Praktische Tips

Om een rechtvaardige morele schadevergoeding te bekomen, is een goede voorbereiding essentieel. Hier zijn enkele concrete stappen die u zelf kunt ondernemen:

• Houd een logboek bij: Noteer dagelijks welke impact het voorval heeft op uw gemoedstoestand, uw sociaal leven en uw hobby's. Dit dient als bewijs voor de 'gevoelsmatige' schade.
• Verzamel medische bewijzen: Bezoeken aan een psycholoog, psychiater of zelfs de huisarts voor slaapproblemen of angstgevoelens zijn cruciale bewijsstukken.
• Getuigenverklaringen: Vraag aan vrienden, familie of collega's om te beschrijven hoe uw persoonlijkheid of levensvreugde is veranderd sinds het schadegeval.
• Schakel tijdig een expert in: De berekening van morele schade is technisch. LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven) waar specialisten u kunnen bijstaan. Een eerste videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.
• Bewaar bewijzen van gederfde levensvreugde: Kunt u uw favoriete sport niet meer beoefenen? Moest u een geplande reis annuleren? Dit valt onder 'genoegdoening' en beïnvloedt het bedrag.

Wettelijk Kader

De basis van elke schadevergoeding in België ligt in het Burgerlijk Wetboek (BW). Specifiek verwijzen we naar Artikel 1382 BW (en het nieuwe Artikel 6.7 in het geüpdate verbintenissenrecht), dat stelt dat elke daad van de mens waardoor aan een ander schade wordt toegebracht, degene door wiens schuld de schade is ontstaan, verplicht deze te vergoeden.

Morele schade wordt gedefinieerd als schade die niet het vermogen van het slachtoffer treft, maar wel de integriteit van de persoon (pijn, smarten, esthetische schade, verlies van een dierbare). In België geldt het principe van integraal herstel: het slachtoffer moet zoveel mogelijk teruggeplaatst worden in de toestand waarin hij/zij zich zou hebben bevonden mocht het schadegeval niet hebben plaatsgevonden.

Omdat het onmogelijk is om een prijs op emoties te plakken, maken rechters en verzekeraars gebruik van de Indicatieve Tabel. Dit is een werkinstrument opgesteld door magistraten dat richtbedragen geeft voor verschillende types schade, gebaseerd op gemiddelden in de rechtspraak.

Procedure en Stappen

Het proces om een morele schadevergoeding te verkrijgen verloopt doorgaans volgens een vast stramien:

• Stap 1: De ingebrekestelling. De tegenpartij (of hun verzekeraar) wordt officieel aansprakelijk gesteld voor de geleden morele schade.
• Stap 2: De medische expertise. Bij lichamelijk letsel zal een controlearts of een gerechtsdeskundige de graad van morele schade vaststellen. Men kijkt hierbij naar de pretium doloris (lijden) op een schaal van 1 tot 7.
• Stap 3: De minnelijke onderhandeling. In veel gevallen proberen we met LawBase een regeling te treffen met de verzekeringsmaatschappij om lange procedures te vermijden.
• Stap 4: De gerechtelijke fase. Indien er geen akkoord is, wordt de zaak voor de rechtbank gebracht (Politierechtbank of Rechtbank van Eerste Aanleg). De rechter zal op basis van de feiten en de Indicatieve Tabel de definitieve vergoeding bepalen.

Het is belangrijk om te weten dat morele schade zowel tijdelijk (tijdens de genezingsperiode) als blijvend (na consolidatie) kan zijn. De consolidatiedatum is het moment waarop de letsels niet meer evolueren.

Kosten en Vergoedingen

De bedragen voor morele schade variëren sterk naargelang de situatie. Hieronder geven we enkele indicaties op basis van de meest recente tabellen:

• Bij overlijden van een naaste: Voor het verlies van een echtgenoot of een kind dat nog thuis woonde, schommelen de bedragen vaak rond de €15.000 tot €17.500 per nabestaande. Voor broers of zussen ligt dit lager, vaak rond de €3.500 tot €6.000.
• Bij lichamelijk letsel (tijdelijk): Voor de periode van werkonbekwaamheid wordt vaak een dagvergoeding toegekend. Dit varieert doorgaans tussen de €25 en €40 per dag bij 100% onbekwaamheid, afhankelijk van de intensiteit van het lijden.
• Blijvende morele schade: Dit wordt berekend per percentage blijvende invaliditeit. Bijvoorbeeld: €1.000 tot €1.500 per punt (percentage), waarbij het bedrag per punt stijgt naarmate de invaliditeit ernstiger is en de persoon jonger is.
• Esthetische schade: Ook dit wordt gewaardeerd op een schaal van 1 tot 7. Een lichte ontsiering (graad 1) levert enkele honderden euro's op, terwijl een zware verminking (graad 6 of 7) kan oplopen tot tienduizenden euro's.

Onthoud dat de kosten voor een advocaat vaak (deels) gedekt worden door uw rechtsbijstandverzekering. Bij LawBase bekijken we dit gratis tijdens uw eerste gesprek in een van onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over morele schadevergoeding in de Belgische rechtspraktijk.