Overzicht gerechtskosten civiele zaak

Wanneer u verwikkeld raakt in een juridisch geschil, is de eerste vraag vaak: "Wat gaat mij dit kosten?" In de Belgische rechtspraktijk is transparantie over gerechtskosten cruciaal om een weloverwogen beslissing te nemen over het al dan niet starten van een procedure. Of het nu gaat om een onbetaalde factuur, een burenruzie of een contractueel geschil, de financiële impact reikt verder dan enkel het ereloon van uw advocaat. In dit artikel analyseren we de diverse kostenposten aan de hand van praktijkvoorbeelden en het geldende wettelijke kader.

Wettelijk Kader

De basis van de gerechtskosten in burgerlijke zaken ligt verankerd in het Gerechtelijk Wetboek (met name de artikelen 1017 tot 1024) en het Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten. Het fundamentele principe in het Belgisch recht is dat de verliezende partij wordt veroordeeld tot de kosten, tenzij de rechter de kosten om specifieke redenen omslaat of verdeelt.

Een cruciaal aspect van dit kader is de Rechtsplegingsvergoeding (RPV). Dit is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de winnende partij. De bedragen van deze vergoeding zijn wettelijk vastgelegd en gekoppeld aan de waarde van de vordering (geïndexeerd). Daarnaast bepaalt het Wetboek de regels omtrent het rolrecht: de belasting die betaald moet worden om een zaak op de algemene rol van het gerecht te laten inschrijven.

Praktische Tips

Casus: De onbetaalde aannemingsfactuur
Stel, u bent een aannemer in Antwerpen en een klant weigert een factuur van € 15.000 te betalen. Voordat u naar de rechtbank stapt, moet u rekening houden met de volgende praktische zaken:

• Minnelijke schikking: Probeer eerst een aangetekende ingebrekestelling. In sommige gevallen verplicht de wet zelfs een poging tot bemiddeling voordat de rechter uitspraak doet.
• Rechtsbijstandverzekering: Controleer uw polissen. Veel ondernemers en particulieren zijn verzekerd voor juridische geschillen, waardoor de verzekeraar de gerechtskosten en het ereloon (tot een bepaald plafond) dekt.
• Dagvaarding versus verzoekschrift: Een procedure via verzoekschrift is vaak goedkoper dan een dagvaarding via een gerechtsdeurwaarder, maar dit is niet in elk type zaak mogelijk.

Bij LawBase adviseren we cliënten altijd om een kosten-batenanalyse te maken. Met vestigingen in onder andere Hasselt, Leuven en Brugge, hebben onze advocaten een diepgaande kennis van de lokale rechtspraktijken en kunnen zij u adviseren over de meest kostenefficiënte weg.

Procedure en Stappen

De opbouw van de gerechtskosten volgt chronologisch de stappen van de procedure:

• 1. De opstartkosten: Dit omvat de kosten van de dagvaarding door een gerechtsdeurwaarder. Deze kosten variëren naargelang de afstand en de complexiteit, maar reken gemiddeld op € 250 tot € 500. Sinds de hervorming van het rolrecht moet het rolrecht pas aan het einde van de procedure betaald worden door de partij die de zaak verliest.
• 2. De behandeling van de zaak: Tijdens de procedure kunnen er extra kosten ontstaan, zoals de kosten voor een deskundigenonderzoek (bijvoorbeeld een architect in een bouwgeschil) of een getuigenverhoor. Deze kosten moeten vaak worden voorgeschoten door de eisende partij.
• 3. Het vonnis en de registratie: Zodra de rechter een uitspraak doet, wordt bepaald wie de kosten draagt. Het vonnis moet soms geregistreerd worden, wat extra taksen met zich mee kan brengen (het registratierecht).
• 4. De uitvoering: Als de tegenpartij niet vrijwillig betaalt na het vonnis, moet u een gerechtsdeurwaarder inschakelen voor de gedwongen uitvoering (beslag). Ook deze kosten zijn initieel voor u, maar kunnen verhaald worden op de schuldenaar.

LawBase heeft 6 kantoren in Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Wij begeleiden u door elke stap van deze procedure.

Kosten en Vergoedingen

De totale kostprijs van een civiele zaak bestaat uit drie grote blokken:

Dit is het ereloon voor de geleverde prestaties. Bij LawBase zetten we in op transparantie. Een eerste kennismaking kan via een gratis videocall, of een fysieke consultatie van 30 minuten voor slechts € 50.

• Rolrecht: Voor de Ondernemingsrechtbank of de Rechtbank van Eerste Aanleg bedraagt dit meestal € 165 (voor vorderingen boven de € 2.500).
• Bijdrage aan het Fonds voor Juridische Tweedelijnsbijstand: Een verplichte bijdrage van momenteel € 24 per inleidende akte.
• Deurwaarderskosten: Afhankelijk van de handeling (dagvaarding, betekening, beslag).

Dit is een forfaitair bedrag dat de verliezer aan de winnaar betaalt. Voor een vordering tussen € 10.000 en € 20.000 bedraagt het basisbedrag van de RPV bijvoorbeeld € 1.650 (cijfers kunnen variëren door indexatie). Dit dekt vaak een aanzienlijk deel van uw eigen advocatenfactuur.

Veelgestelde Vragen