Vonnis uitvoeren: deurwaarder

U heeft na een lange juridische procedure eindelijk gelijk gekregen van de rechter. De tegenpartij wordt veroordeeld tot de betaling van een schadevergoeding of het nakomen van een verbintenis. Hoewel dit een morele overwinning is, betekent een vonnis op papier nog niet dat u het geld ook effectief op uw bankrekening heeft staan. In de praktijk weigeren veel partijen immers vrijwillig over te gaan tot betaling. In dat geval moet u overgaan tot de gedwongen uitvoering van het vonnis via een gerechtsdeurwaarder.

Bij LawBase begeleiden we dagelijks cliënten vanuit onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven bij het incasseren van hun schuldvorderingen. In dit artikel leggen we uit hoe de procedure van een vonnis uitvoeren verloopt, geïllustreerd met praktijkvoorbeelden en casestudies.

Wettelijk Kader

De gedwongen uitvoering van rechterlijke beslissingen is strikt geregeld in het Gerechtelijk Wetboek (Art. 1386-1412). Om een vonnis te kunnen uitvoeren, moet u beschikken over een 'uitvoerbare titel'. Dit is de officiële uitgifte van het vonnis (de zogenaamde 'grosse'), voorzien van het formulier van tenuitvoerlegging.

Een cruciaal principe in het Belgisch recht is dat niemand het recht in eigen handen mag nemen. U kunt niet zelf bezittingen van een schuldenaar opeisen. Enkel een gerechtsdeurwaarder, als openbaar ambtenaar, heeft de wettelijke bevoegdheid om dwangmiddelen in te zetten. Volgens Artikel 1391 Ger.W. kan de schuldeiser de keuze maken tussen verschillende vormen van beslag, mits de proportionaliteit in acht wordt genomen.

Casestudy: Een verhuurder in Gent wint een rechtszaak tegen een ex-huurder voor achterstallige huur van € 5.000. De huurder negeert alle aanmaningen. Zonder de tussenkomst van een deurwaarder is het vonnis slechts een 'stuk papier'. De verhuurder moet op basis van de artikelen 1386 e.v. Ger.W. de deurwaarder opdracht geven om over te gaan tot betekening en bevel.

Praktische Tips

Wanneer u een vonnis in handen heeft, is snelheid vaak geboden. Hier zijn enkele praktische tips om de slaagkans van de uitvoering te vergroten:

• Check de solvabiliteit: Voordat u hoge kosten maakt voor een deurwaarder, is het verstandig om te onderzoeken of de tegenpartij wel over middelen beschikt. Een deurwaarder kan een solvabiliteitsonderzoek doen.
• Wacht niet te lang: Hoewel de verjaringstermijn voor een vonnis meestal 10 jaar is, verdwijnt geld vaak sneller dan u denkt.
• Vraag om een bewarend beslag: Indien u vreest dat de schuldenaar goederen zal laten verdwijnen tijdens de procedure, kan een advocaat van LawBase u adviseren over een bewarend beslag nog vóór het definitieve vonnis er is.
• Communicatie: Houd de deurwaarder op de hoogte van alle informatie die u heeft over de schuldenaar (werkgever, bankrekeningnummer, voertuigen).

Bij LawBase bieden we een eerste oriëntatie aan via een gratis videocall om uw dossier te screenen. Verkiest u een diepgaande analyse? Een fysieke consultatie in een van onze 6 kantoren (o.a. Brugge, Antwerpen, Leuven) kost slechts € 50 voor 30 minuten.

Procedure en Stappen

De uitvoering van een vonnis volgt een vast stramien om de rechten van alle partijen te beschermen. Hieronder volgt het stappenplan:

• Stap 1: De Betekening. De gerechtsdeurwaarder overhandigt het vonnis officieel aan de tegenpartij. Vanaf dit moment begint de termijn voor hoger beroep meestal te lopen (indien dit nog mogelijk is).
• Stap 2: Bevel tot betalen. Vaak wordt de betekening gecombineerd met een 'bevel voorafgaand aan beslag'. De schuldenaar krijgt dan een laatste termijn (meestal 24 uur of meer) om vrijwillig te betalen.
• Stap 3: Uitvoerend Beslag. Indien betaling uitblijft, kan de deurwaarder overgaan tot beslag. Dit kan beslag op roerend goed zijn (meubels, auto), beslag onder derden (beslag op loon bij de werkgever of op de bankrekening), of beslag op onroerend goed (de woning).
• Stap 4: Verkoop of Toewijzing. De in beslag genomen goederen worden openbaar verkocht, of de bank maakt de geblokkeerde gelden over aan de deurwaarder.

Voorbeeld scenario: Een KMO uit het Waasland heeft een onbetaalde factuur van € 12.000, bevestigd door de rechtbank. De deurwaarder legt beslag onder derden bij de bank van de schuldenaar. Binnen 15 dagen moet de bank verklaren hoeveel geld er op de rekening staat. Is er voldoende saldo? Dan wordt de schuld inclusief kosten en interesten rechtstreeks aan de deurwaarder overgemaakt.

Kosten en Vergoedingen

De kosten van een deurwaarder zijn vastgelegd in wettelijke tarieven (KB van 30 november 1976). In principe moeten alle uitvoeringskosten worden gedragen door de verliezende partij (de schuldenaar).

Echter, als schuldeiser moet u deze kosten vaak provisiegewijs voorschieten aan de deurwaarder. Indien de schuldenaar volledig onvermogend blijkt te zijn (bijvoorbeeld na een vaststelling van 'collectieve schuldenregeling' of faillissement), blijven deze kosten definitief ten uwer laste. Daarom is een voorafgaande juridische inschatting door een advocaat essentieel.

De kostenposten omvatten onder meer:

• Recht van geschrift en registratierechten.
• Vast recht per akte (betekening, beslag).
• Innings- en kwijtingsrecht (een percentage op de geïnde bedragen).
• Verplaatsingskosten.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die onze cliënten in Hasselt en Antwerpen ons stellen over de uitvoering van vonnissen.