Eenzijdig verzoekschrift: procedure

Wanneer u geconfronteerd wordt met een dringende juridische situatie waarbij de tegenpartij nog niet op de hoogte mag zijn, of wanneer er simpelweg geen tegenpartij is, biedt het eenzijdig verzoekschrift de oplossing. In het Belgische recht is dit een uitzonderingsprocedure die u toelaat om snel en efficiënt een rechterlijke beslissing te bekomen zonder een voorafgaand debat. Of het nu gaat om een bewarend beslag, een dringende maatregel in het kader van een nalatenschap of het aanstellen van een deskundige, de procedure via verzoekschrift is een krachtig instrument in de gereedschapskist van de advocaat.

Bij LawBase begrijpen we dat snelheid en precisie cruciaal zijn bij dergelijke procedures. Met onze zes kantoren verspreid over Vlaanderen (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven) staan wij klaar om u bij te staan. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe deze procedure verloopt en waar u op moet letten om een succesvol resultaat te behalen.

Praktische Tips

Het succes van een eenzijdig verzoekschrift valt of staat met de voorbereiding en de motivering. Omdat er geen tegensprekelijk debat is, rust er op de verzoeker een verzwaarde bewijslast en een loyaliteitsplicht tegenover de rechter.

• Toon de hoogdringendheid aan: De rechter zal een eenzijdig verzoekschrift enkel inwilligen als u kunt aantonen dat een normale procedure (via dagvaarding) de rechten van de verzoeker in gevaar zou brengen. Denk aan het risico dat goederen verdwijnen voordat een beslag kan worden gelegd.
• Wees volledig en transparant: Omdat de tegenpartij niet aanwezig is om haar argumenten te verdedigen, moet u de rechter alle relevante feiten voorleggen, ook diegene die nadelig voor u kunnen zijn. Het achterhouden van informatie kan leiden tot de latere vernietiging van de beschikking.
• Specifieer de gevraagde maatregelen: Formuleer uw petitum (wat u precies vraagt aan de rechter) zo concreet mogelijk. Een vaag verzoek zal sneller worden afgewezen.
• Raadpleeg tijdig een expert: Gezien de technische aard van de procedure is juridische bijstand essentieel. LawBase biedt een gratis videocall aan om uw dossier een eerste keer te screenen, of u kunt voor slechts €50 een fysieke consultatie van 30 minuten boeken in een van onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven.

Wettelijk Kader

De procedure van het eenzijdig verzoekschrift wordt in het Belgische recht hoofdzakelijk geregeld door het Gerechtelijk Wetboek, meer specifiek in de artikelen 1025 tot en met 1034. Deze artikelen vormen de wettelijke basis voor wat men de 'vrijwillige rechtspraak' noemt.

Artikel 1025 stelt dat een eenzijdig verzoekschrift kan worden ingediend in de gevallen die de wet uitdrukkelijk bepaalt, of wanneer de verzoeker aantoont dat de maatregel noodzakelijk is bij gebreke van een tegenpartij of vanwege de absolute noodzaak om de tegenpartij niet vooraf te verwittigen (het verrassingseffect).

Belangrijk is ook artikel 1028, dat bepaalt dat de rechter uitspraak doet binnen een korte termijn (vaak binnen 24 tot 48 uur na indiening). De beslissing die de rechter neemt, wordt een 'beschikking' genoemd. Deze beschikking is onmiddellijk uitvoerbaar, zelfs als er nog een rechtsmiddel tegen openstaat, tenzij de rechter anders beslist.

Procedure en Stappen

Het doorlopen van een procedure via eenzijdig verzoekschrift vereist een strikte naleving van de vormvereisten. Hieronder volgt het stappenplan:

• Stap 1: Redactie van het verzoekschrift. Het document moet de identiteit van de verzoeker bevatten, de wettelijke grondslag, de uiteenzetting van de feiten en de specifieke maatregelen die worden gevraagd. Vergeet niet de redenen te vermelden waarom er wordt afgeweken van de normale tegensprekelijke procedure.
• Stap 2: Neerlegging ter griffie. Het verzoekschrift wordt neergelegd op de griffie van de bevoegde rechtbank (bijvoorbeeld de rechtbank van eerste aanleg of de ondernemingsrechtbank). Hierbij moeten de nodige griffierechten (rolrechten) worden betaald.
• Stap 3: Behandeling door de rechter. In tegenstelling tot een gewone zitting, vindt de behandeling vaak plaats in de raadkamer (achter gesloten deuren). De rechter onderzoekt de stukken en kan de verzoeker of zijn advocaat om extra uitleg vragen.
• Stap 4: De Beschikking. De rechter spreekt zich uit. Indien het verzoek wordt ingewilligd, ontvangt u een beschikking. Indien het wordt afgewezen, kunt u binnen de maand in hoger beroep gaan.
• Stap 5: Betekening en Uitvoering. Om de beschikking tegenstelbaar te maken aan derden of de tegenpartij, moet deze vaak door een gerechtsdeurwaarder worden betekend. Vanaf dat moment treden de maatregelen in werking.
• Stap 6: Mogelijkheid tot Derdenverzet. Omdat de tegenpartij niet gehoord is, heeft zij het recht om 'verzet' aan te tekenen tegen de beschikking zodra zij ervan op de hoogte is. Dit gebeurt via een procedure voor dezelfde rechter, die dan de zaak alsnog tegensprekelijk zal beoordelen.

Kosten en Vergoedingen

De kosten voor een procedure via eenzijdig verzoekschrift zijn variabel maar over het algemeen lager dan een volledige bodemprocedure, mits er geen verzet volgt.

• Rolrechten: Dit is de belasting die u betaalt om de zaak op de rol van de rechtbank te laten plaatsen. De bedragen variëren per rechtbank (gemiddeld tussen €50 en €165).
• Erelonen advocaat: De kosten voor het opstellen van het verzoekschrift en de verschijning voor de rechter. Bij LawBase hanteren we transparante tarieven. Een eerste fysieke consultatie kost €50 voor 30 minuten.
• Deurwaarderskosten: Indien de beschikking betekend moet worden, komen de kosten van de gerechtsdeurwaarder erbij.
• Rechtsplegingsvergoeding (RPV): In een eenzijdige procedure is er in eerste instantie geen veroordeling tot de RPV omdat er geen verliezende tegenpartij aanwezig is. Indien er echter verzet wordt aangetekend en u verliest dat debat, kan u wel tot een RPV worden veroordeeld.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over de eenzijdige procedure in het Belgische recht.