Bemiddeling in civiele geschillen

Heeft u een conflict met uw buren over een overhangende haag? Is er een discussie ontstaan met een aannemer over de afwerking van uw woning, of raakt u er maar niet uit met een mede-eigenaar in uw appartementsgebouw? In de juridische wereld denken we vaak meteen aan de rechtbank, maar er is een menselijker, sneller en vaak goedkoper alternatief: bemiddeling. Bij LawBase geloven we sterk in de kracht van dialoog. Een procedure voor de rechter is vaak een uitputtingsslag waarbij de relatie tussen partijen definitief verzuurd raakt. Bemiddeling in civiele geschillen biedt u de kans om zelf de controle over de oplossing te behouden, ondersteund door een neutrale expert.

Of u nu in Brugge, Antwerpen, Gent, het Waasland, Hasselt of Leuven woont, onze advocaten staan klaar om u te begeleiden bij dit proces. In dit artikel leggen we u haarfijn uit hoe bemiddeling werkt, wat het kost en waarom het in veel gevallen de slimste keuze is voor uw burgerlijk geschil.

Kosten en Vergoedingen

Een van de meest gestelde vragen bij LawBase is: "Wat gaat mij dat kosten?". Bij een klassieke rechtszaak zijn de kosten vaak onvoorspelbaar door oplopende erelonen, gerechtskosten en de onzekere duur van de procedure. Bij bemiddeling is de kostenstructuur veel transparanter en doorgaans lager.

De kosten van een bemiddeling worden in de regel gelijk verdeeld tussen de partijen, tenzij u samen iets anders afspreekt. Dit omvat het ereloon van de erkende bemiddelaar en de administratieve kosten. Omdat bemiddeling gericht is op efficiëntie, zijn er vaak slechts enkele sessies nodig om tot een akkoord te komen. Dit staat in schril contrast met een gerechtelijke procedure die jaren kan aanslepen.

Vergeet ook niet uw rechtsbijstandsverzekering te controleren. Veel moderne polissen dekken de kosten van een erkende bemiddeling. Dit betekent dat uw verzekeraar (een deel van) de kosten op zich neemt, waardoor de drempel om voor deze weg te kiezen nog lager wordt. Bij LawBase kunnen we u helpen bij het nagaan of uw verzekering tussenkomt. Onze eerste kennismaking via videocall is bovendien volledig gratis, en voor een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze zes kantoren betaalt u slechts €50.

Procedure en Stappen

Bemiddeling is geen informeel gesprek aan de keukentafel; het is een gestructureerd proces dat gebonden is aan strikte regels. De procedure verloopt doorgaans in vier duidelijke fasen:

• De Initiatiefase: Een van de partijen (of de rechter) stelt voor om te gaan bemiddelen. Als beide partijen akkoord gaan, wordt er een bemiddelingsprotocol ondertekend. Hierin staan de spelregels, zoals de vertrouwelijkheid van de gesprekken.
• De Exploratiefase: Tijdens de eerste sessies krijgt iedereen de kans om zijn of haar verhaal te doen. De bemiddelaar graaft dieper dan enkel de juridische standpunten; het gaat om de achterliggende belangen en noden.
• De Onderhandelingsfase: Zodra de belangen op tafel liggen, wordt er gezocht naar creatieve oplossingen. Wat is voor beide partijen aanvaardbaar? In deze fase wordt vaak duidelijk dat een 'win-win' echt mogelijk is.
• De Afsluitingsfase: Wordt er een akkoord bereikt? Dan stelt de bemiddelaar (vaak in samenwerking met uw advocaten) een bemiddelingsakkoord op. Dit document is juridisch bindend zodra het ondertekend is.

Het mooie aan dit proces is de vrijwilligheid. U kunt op elk moment beslissen om de bemiddeling stop te zetten als u voelt dat er geen schot in de zaak komt. U behoudt dus altijd de regie over uw eigen dossier.

Wettelijk Kader

In België is bemiddeling stevig verankerd in de wetgeving. De belangrijkste basis vinden we terug in het Gerechtelijk Wetboek, artikelen 1724 tot 1737. Deze artikelen maken een onderscheid tussen de 'vrijwillige bemiddeling' (waarbij partijen zelf het initiatief nemen) en de 'gerechtelijke bemiddeling' (waarbij de rechter de partijen adviseert om te bemiddelen tijdens een lopend proces).

Een cruciaal aspect van dit wettelijk kader is de vertrouwelijkheid. Alles wat tijdens de bemiddeling wordt gezegd of geschreven, mag later niet als bewijs in een rechtszaak worden gebruikt (Art. 1728 Ger.W.). Dit creëert een veilige omgeving waarin partijen vrijuit kunnen spreken zonder angst dat hun woorden tegen hen worden gebruikt.

Daarnaast bepaalt de wet dat een akkoord bereikt via een erkend bemiddelaar kan worden gehomologeerd door de rechtbank. Dit betekent dat de rechter het akkoord officieel bekrachtigt, waardoor het dezelfde uitvoerbare kracht krijgt als een vonnis. Indien de tegenpartij de afspraken niet nakomt, kunt u direct beroep doen op een gerechtsdeurwaarder.

Praktische Tips

Als u overweegt om een civiel geschil via bemiddeling op te lossen, geven onze experts van LawBase u graag de volgende tips mee:

• Kies voor een erkend bemiddelaar: Alleen akkoorden via een door de commissie erkende bemiddelaar kunnen eenvoudig door de rechter bekrachtigd worden.
• Bereid u inhoudelijk voor: Zet uw feiten op een rij, maar denk ook na over wat u écht wilt bereiken. Is het die 500 euro, of gaat het om de erkenning van de fout?
• Sta open voor creativiteit: Een rechter kan enkel geven waar u juridisch recht op heeft (meestal een geldbedrag). In bemiddeling kunt u afspraken maken over gedrag, excuses of alternatieve compensaties.
• Laat u bijstaan door een advocaat: Een advocaat hoeft geen strijder te zijn; bij LawBase treden wij vaak op als 'coach' tijdens de bemiddeling om uw juridische belangen te bewaken terwijl u zoekt naar een oplossing.
• Bezoek een van onze kantoren: Of u nu in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt of Leuven bent, kom langs voor een gesprek van 30 minuten (€50) om te kijken of bemiddeling de juiste weg is voor uw specifieke situatie.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de antwoorden op de meest prangende vragen over civiele bemiddeling in de Belgische context.