Scheiding en huisdieren: wie krijgt het dier?

Inleiding

Een scheiding is een emotioneel zware periode, niet alleen voor de partners zelf, maar vaak ook voor eventuele kinderen. Wat echter vaak over het hoofd wordt gezien, is de impact op en de status van gezelschapsdieren. Voor veel mensen zijn huisdieren volwaardige familieleden. De vraag 'wie krijgt het dier?' na een scheiding kan dan ook leiden tot intense discussies en zelfs juridische procedures. Bij LawBase, met kantoren in onder andere Brugge, Gent en Antwerpen, begrijpen we de emotionele waarde van uw huisdier en bieden we u graag juridisch advies op maat om tot een passende oplossing te komen.

Wat is de juridische status van huisdieren bij scheiding?

In België worden huisdieren juridisch gezien nog steeds als 'roerende goederen' beschouwd, vergelijkbaar met een meubelstuk of een auto. Hoewel dit in strijd is met de diepe affectieve band die mensen met hun dieren hebben, is het de basis van waaruit de wetgever en de rechtbanken handelen. Dit betekent dat bij een scheiding het huisdier in principe deel uitmaakt van de verdeling van de gezamenlijke goederen. Dit is een belangrijk startpunt voor elke juridische procedure over de toewijzing van een huisdier.

Gelukkig is er wel een evolutie merkbaar in de rechtspraak, waarbij steeds meer rekening wordt gehouden met het welzijn van het dier en de emotionele band met de baasjes. Dit maakt de zaak complexer dan een simpele verdeling van bezittingen en vereist vaak een doordachte aanpak door een ervaren advocaat.

Juridisch kader in België

Relevante wetgeving

Zoals eerder vermeld, worden huisdieren in het Belgisch Burgerlijk Wetboek (oud art. 528 BW, nu art. 3.47 BW) gekwalificeerd als roerende goederen. Dit heeft belangrijke implicaties voor de verdeling bij een scheiding:

• Eigendom: Als het dier werd aangekocht tijdens het huwelijk of de wettelijke samenwoning, wordt het in principe beschouwd als gemeenschappelijk eigendom. Als het dier al voor het huwelijk of de samenwoning van één partner was, blijft het zijn of haar eigen eigendom. Dit is een cruciaal onderscheid.
• Verdeling: Bij een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) kunnen partners in de EOT-overeenkomst zelf afspraken maken over de verblijfsregeling en de kosten van het huisdier. De rechtbank zal deze overeenkomst in principe respecteren, zolang het niet manifest in strijd is met de openbare orde of de belangen van het dier.
• Geschillen: Wanneer er geen akkoord is, zal de rechtbank moeten beslissen wie het dier krijgt. Hierbij zal de rechter niet enkel kijken naar de eigendomsakte of de aankoopfactuur, maar ook naar andere factoren.

Het is essentieel om deze nuances te begrijpen. Een advocaat van LawBase kan u helpen de relevante wetgeving correct te interpreteren en toe te passen op uw specifieke situatie, of u nu in Sint-Niklaas, Leuven of Tongeren woont.

Recente rechtspraak

Hoewel de wetgeving nog achterloopt op de maatschappelijke perceptie, zien we in recente rechtspraak een duidelijke trend naar een meer humane benadering van huisdieren bij scheidingen. Rechters kijken steeds vaker naar factoren zoals:

• Het welzijn van het dier: Welke partner kan de beste zorg, stabiliteit en leefomgeving bieden? Is er een geschiedenis van dierenmishandeling of verwaarlozing bij een van de partijen?
• De affectieve band: Met welke partner heeft het dier de sterkste band? Wie spendeert de meeste tijd met het dier, zorgt voor de voeding, uitlaatrondes of bezoeken aan de dierenarts?
• De financiële draagkracht: Wie kan de kosten voor voeding, dierenarts en eventuele verzekeringen het beste dragen?
• De verblijfplaats van de kinderen: Als er kinderen zijn, wordt vaak gekeken naar waar de kinderen hun hoofdverblijfplaats hebben, met het idee dat het dier een vorm van stabiliteit en comfort kan bieden in een moeilijke periode.
• De aard van het dier: Sommige dieren zijn meer gehecht aan één persoon, andere kunnen beter omgaan met twee 'thuisomgevingen'.

Deze evolutie toont aan dat een juridische procedure over een huisdier meer omvat dan enkel de formele eigendom. Het is een complex vraagstuk waarbij een gedegen dossieropbouw en een overtuigende pleidooi van uw advocaat cruciaal kunnen zijn. Bij LawBase hebben we ervaring met deze specifieke materie en kunnen we u begeleiden in de rechtbank.

Praktische gevolgen

De praktische gevolgen van een beslissing over het huisdier kunnen verstrekkend zijn. Het gaat niet alleen om wie het dier krijgt, maar ook om:

• Kostenverdeling: Wie betaalt de dierenartsrekeningen, voeding, trimsalon, etc.? Worden deze kosten gedeeld of draagt één partij ze volledig?
• Bezoekrecht of co-ouderschap: Hoewel de term 'co-ouderschap' strikt genomen voor kinderen is, zien we in de praktijk soms afspraken die hierop lijken, waarbij het dier afwisselend bij beide ex-partners verblijft. Dit is echter vaak enkel haalbaar voor dieren die goed kunnen omgaan met verandering en als de ex-partners nog op een goede voet met elkaar staan.
• Verzekeringen: Moet de huisdierenverzekering worden aangepast of overgezet?
• Vakantiezorg: Wie zorgt voor het dier tijdens vakanties of afwezigheid van de primaire verzorger?

Deze praktische vragen moeten idealiter worden opgenomen in de scheidingsovereenkomst om toekomstige conflicten te vermijden. Het inschakelen van een advocaat gespecialiseerd in familierecht kan u hierbij helpen om alle mogelijke scenario's te overwegen en heldere afspraken te maken.

Wat kunt u doen?

Als u geconfronteerd wordt met een scheiding en u maakt zich zorgen over de toekomst van uw huisdier, zijn er enkele stappen die u kunt ondernemen:

1. Probeer in onderling overleg tot een oplossing te komen: Dit is altijd de meest wenselijke optie, zowel voor de ex-partners als voor het dier. Bespreek open en eerlijk wat voor u beiden en voor het welzijn van het dier het beste is.
2. Verzamel bewijsmateriaal: Wie heeft het dier aangekocht? Wie betaalt de kosten? Zijn er foto's of getuigenissen die aantonen wie primair voor het dier zorgde? Dit kan cruciaal zijn als het tot een juridische procedure komt.
3. Vraag juridisch advies: Wacht niet tot de situatie escaleert. Een vroegtijdig consult met een advocaat kan veel problemen voorkomen. Een advocaat kan u informeren over uw rechten en plichten, de juridische procedure uitleggen en u helpen bij het opstellen van een overeenkomst of het voorbereiden van een rechtszaak.
4. Overweeg bemiddeling: Als rechtstreeks overleg moeilijk is, kan een onafhankelijke bemiddelaar helpen om tot een akkoord te komen. Dit is vaak minder confronterend en kostenefficiënter dan een gang naar de rechtbank.

Onze advocaten bij LawBase staan klaar om u te ondersteunen in deze delicate materie. Of u nu een gratis consultatie wenst in Gent, of diepgaand juridisch advies zoekt in onze kantoren in Antwerpen (Mortsel) of Leuven, wij luisteren naar uw verhaal en zoeken samen naar de beste oplossing.

Hulp nodig? LawBase staat klaar

De scheiding van een huisdier is meer dan een puur juridische kwestie; het raakt aan diepe emoties en persoonlijke banden. Het is dan ook van groot belang om u te laten bijstaan door een deskundige advocaat die zowel oog heeft voor de juridische kant als voor de emotionele impact van de situatie.

Bij LawBase zijn onze advocaten gespecialiseerd in familierecht en hebben zij de nodige ervaring om u te begeleiden bij de verdeling van een huisdier na een scheiding. Wij kunnen u helpen bij het opstellen van een duidelijke overeenkomst, bemiddelen tussen de partijen, of uw belangen verdedigen voor de rechtbank indien nodig. Onze aanpak is steeds gericht op het vinden van een duurzame en weloverwogen oplossing, met respect voor alle betrokken partijen en vooral voor het welzijn van uw geliefde huisdier.

Aarzel niet om contact op te nemen met LawBase voor een eerste kennismaking of juridische hulp. U kunt ons bereiken via onze kantoren in Brugge, Gent, Antwerpen (Mortsel), Sint-Niklaas, Tongeren en Leuven. Wij bieden u graag de ondersteuning en het juridisch advies dat u nodig heeft in deze moeilijke periode. Uw rechten en de toekomst van uw huisdier verdienen de beste verdediging.