Overdreven snelheid in het verkeer

26 juli 2023

Inleiding en Maatschappelijke Impact

Als advocaat begrijp ik de ernstige gevolgen die te snel rijden kan hebben voor u en andere weggebruikers. In België is het belangrijk om te weten dat er duidelijke snelheidslimieten zijn en dat het overschrijden van deze limieten kan leiden tot zware boetes en andere straffen.

De maatschappelijke impact van overdreven snelheid is aanzienlijk. Naast de directe gevaren voor de verkeersveiligheid, draagt het ook bij aan geluidsoverlast, luchtvervuiling en een algemeen gevoel van onveiligheid op de weg. Elk jaar vallen er talloze slachtoffers door ongevallen waarbij overdreven snelheid een rol speelt. De Belgische overheid en handhavingsinstanties zetten daarom sterk in op de bestrijding van dit fenomeen, met een steeds strenger wordende wetgeving en effectievere controlemiddelen. Het is cruciaal voor elke weggebruiker om zich bewust te zijn van deze risico's en de wettelijke kaders die hieraan verbonden zijn.

Wettelijk Kader en Snelheidslimieten

De snelheidslimieten in België zijn niet willekeurig gekozen, maar zijn gebaseerd op uitgebreid onderzoek naar verkeersveiligheid, wegomstandigheden en de aard van de omgeving. Zo geldt er in de bebouwde kom een algemene limiet van 50 km/u, met uitzonderingen voor zones 30 en woonerven waar de snelheid nog lager ligt. Buiten de bebouwde kom is de snelheidslimiet op gewone wegen doorgaans 70 of 90 km/u, afhankelijk van het gewest. Op autosnelwegen bedraagt de maximumsnelheid 120 km/u. Deze limieten zijn vastgelegd in de wegcode, meer specifiek in artikel 10 van het Koninklijk Besluit van 1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg. Het is van essentieel belang om de specifieke signalisatie ter plaatse altijd te respecteren, aangezien deze de algemene limieten kan aanpassen.

Boetes en Sancties

Als u wordt betrapt op te snel rijden, kunt u een boete krijgen die varieert afhankelijk van de snelheidslimiet die u hebt overtreden en de snelheid waarmee u reed. Dit kan variëren van 53 euro tot maar liefst 4.400 euro.

De hoogte van de boete is afhankelijk van meerdere factoren. Allereerst is er een onderscheid tussen lichte en zware overtredingen. Een lichte overtreding wordt vaak afgedaan met een onmiddellijke inning, terwijl zwaardere overtredingen, of herhaalde lichte overtredingen, kunnen leiden tot een minnelijke schikking of zelfs een dagvaarding voor de politierechtbank. De tarieven worden regelmatig geactualiseerd en zijn te vinden in de Wegverkeerswet en bijhorende uitvoeringsbesluiten. De basisboete voor een snelheidsovertreding in de bebouwde kom of in een zone 30 ligt hoger dan voor een overtreding buiten de bebouwde kom of op de autosnelweg, gezien het verhoogde risico op ongevallen met zwakke weggebruikers. Voorbeelden van tarieven: een overschrijding van 1 tot 10 km/u binnen de bebouwde kom kan leiden tot een boete van €53, terwijl een overschrijding van 20 km/u in dezelfde zone al snel oploopt tot €160, met daarbovenop €11 per extra overschreden kilometer. Boven een bepaalde drempel, bijvoorbeeld 30 km/u te snel in de bebouwde kom of 40 km/u te snel buiten de bebouwde kom, wordt de zaak sowieso doorgestuurd naar de politierechtbank, waar de boetes aanzienlijk hoger kunnen uitvallen (tot €4.000 of meer) en bijkomende straffen zoals een rijverbod bijna standaard zijn. Let wel, deze bedragen zijn exclusief de 'administratieve bijdrage in het fonds voor juridische tweedelijnsbijstand', die sinds 2015 van toepassing is en de totale kostprijs verder verhoogt.

Rijbewijs en Strafrechtelijke Gevolgen

Naast de boete kan te snel rijden ook leiden tot strafrechtelijke vervolging en kan het resulteren in punten op uw rijbewijs. Bij herhaaldelijke overtredingen van de snelheidslimieten kan uw rijbewijs zelfs worden ingetrokken of opgeschort.

Het 'puntenrijbewijs' zoals dat in sommige buurlanden bestaat, is in België formeel (nog) niet ingevoerd. Echter, de praktijk leert dat de politierechtbank bij herhaaldelijke zware overtredingen, waaronder overdreven snelheid, steeds strenger optreedt. Dit komt neer op een de facto puntenrijbewijs, waarbij de rechter rekening houdt met de antecedenten van de beklaagde. Artikel 29 van de Wegverkeerswet (Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer) voorziet in de mogelijkheid om een rijverbod op te leggen als bijkomende straf. Dit rijverbod kan variëren van enkele dagen tot meerdere jaren, afhankelijk van de ernst van de overtreding en de recidive. Een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs is ook mogelijk op bevel van het parket, bijvoorbeeld bij een overschrijding van de snelheidslimiet met meer dan 40 km/u. In dergelijke gevallen wordt het rijbewijs voor een periode van 15 dagen ingehouden, waarna de politierechtbank beslist over verdere maatregelen. De rechter kan ook een theoretische en/of praktische proef, of een medisch en/of psychologisch onderzoek opleggen alvorens het rijbewijs terug te geven. Rechtspraak toont aan dat rechters steeds vaker en strenger rijverboden opleggen, zeker bij bestuurders die al eerder voor gelijkaardige feiten werden veroordeeld. Dit illustreert het belang van een blanco strafblad voor verkeersovertredingen.

Juridische Bijstand en Verdediging

Als u wordt opgeroepen om voor de politierechtbank te verschijnen vanwege te snel rijden, is het belangrijk om direct contact op te nemen met een ervaren advocaat. Als gespecialiseerde advocaat heb ik jarenlange ervaring in het behandelen van verkeersovertredingen en kan ik u bijstaan om de best mogelijke uitkomst te bereiken.

Een dagvaarding voor de politierechtbank is geen lichte zaak. Het betekent dat het Openbaar Ministerie van mening is dat de overtreding te ernstig is voor een minnelijke schikking, of dat u de minnelijke schikking niet heeft betaald. De rechter zal alle aspecten van de zaak beoordelen: de omstandigheden van de overtreding (tijdstip, locatie, weersomstandigheden, verkeersdrukte), uw snelheid, de snelheidslimiet, eventuele verzachtende omstandigheden (bijvoorbeeld een medisch noodgeval) en uw gerechtelijk verleden. Een advocaat kan cruciaal zijn in dit proces. Hij of zij kan de geldigheid van de meting betwisten (bijvoorbeeld door technische gebreken aan het gebruikte meetapparaat, zoals een radar of lidar, of door procedurefouten bij de ijking of bediening), de wettigheid van de vaststellingen aanvechten, of pleiten voor verzachtende omstandigheden om de straf te milderen. Een advocaat kan ook nagaan of de dagvaarding correct is opgesteld en of alle wettelijke formaliteiten zijn nageleefd. Het beginsel van de redelijke termijn, zoals vastgelegd in artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, kan in bepaalde gevallen ook worden ingeroepen indien de procedure onredelijk lang heeft geduurd. Denk bijvoorbeeld aan een zaak waarin een bestuurder werd gedagvaard voor een snelheidsovertreding vastgesteld door een trajectcontrole die al meer dan een jaar eerder plaatsvond, zonder dat de bestuurder in de tussentijd op de hoogte werd gesteld. Een goed onderbouwde verdediging kan het verschil maken tussen een zware boete met een lang rijverbod en een mildere straf, of zelfs een vrijspraak in uitzonderlijke gevallen.

Onze Aanpak en Expertise

Ik werk nauw samen met u om de omstandigheden van uw zaak te begrijpen en u te voorzien van de nodige juridische bijstand in de rechtbank. Ik zal u ook helpen bij het nemen van de juiste stappen om uw rijbewijs te behouden en de gevolgen van te snel rijden te minimaliseren.

De aanpak van een advocaat gaat verder dan alleen het pleiten voor de rechtbank. Het begint met een grondige analyse van het dossier. Dit omvat het opvragen en bestuderen van alle bewijsstukken, zoals het proces-verbaal, de ijkingsattesten van de gebruikte snelheidsmeter, eventuele foto's of video's, en de verklaringen van de verbalisanten. Op basis hiervan wordt een strategie uitgewerkt. Dit kan inhouden dat de advocaat de rechter wijst op procedurefouten, onvolkomenheden in de bewijsvoering, of onduidelijkheden in de wetgeving. Voorbeelden uit de praktijk tonen aan dat succesvolle verdedigingen vaak gebaseerd zijn op een gedetailleerde kennis van de technische aspecten van snelheidsmetingen en de strikte naleving van de wettelijke voorschriften hiervoor. Zo is het bijvoorbeeld essentieel dat een radar correct is geijkt en dat de ijkingsattesten geldig zijn. Als er fouten worden vastgesteld, kan dit leiden tot de nietigheid van de vervolging. Bovendien zal de advocaat u adviseren over uw rechten en plichten, en u voorbereiden op de zitting. Dit omvat ook de mogelijkheid om een minnelijke schikking te aanvaarden vóór de zitting, indien dit in uw voordeel zou zijn. Het doel is altijd om de meest gunstige uitkomst te bereiken, of dit nu een vrijspraak, een minimale boete, of het vermijden van een rijverbod is. De advocaat zal u ook begeleiden bij het aanvragen van een eventuele termijnbepaling voor de betaling van de boete of het rijverbod, mocht dit nodig zijn.

Dus als u wordt beschuldigd van te snel rijden en voor de politierechtbank moet verschijnen, neem dan direct contact op met ons kantoor. We staan klaar om u te helpen en te adviseren in deze moeilijke en stressvolle tijd.

Onze expertise strekt zich uit tot alle facetten van het verkeersrecht. We begrijpen dat een dagvaarding voor de politierechtbank een enorme impact kan hebben op uw dagelijks leven, uw werk en uw mobiliteit. Daarom bieden wij niet alleen juridische bijstand, maar ook een luisterend oor en een persoonlijke aanpak. Wij geloven in duidelijke communicatie en transparantie over de te verwachten kosten en de mogelijke uitkomsten van uw zaak. Wij adviseren u ook over de mogelijkheid om beroep te doen op uw rechtsbijstandsverzekering, die in veel gevallen de kosten van de advocaat kan dekken. Het is belangrijk om te weten dat u in België het recht heeft op een advocaat, en dat het inschakelen van een gespecialiseerde advocaat uw kansen op een gunstige afloop aanzienlijk vergroot. Wacht niet tot het laatste moment om contact op te nemen; hoe vroeger wij bij uw zaak betrokken zijn, hoe beter wij u kunnen voorbereiden en verdedigen. Ons kantoor is er om u door dit complexe proces te loodsen en de best mogelijke verdediging te garanderen.

Ontdek ook onze andere website over verkeersrecht waar u gratis uw boete kan laten berekenen in geval van Politierechtbank: www.beboet.be

Veelgestelde Vragen (FAQ)

1. Wat is het verschil tussen een onmiddellijke inning, een minnelijke schikking en een dagvaarding voor de politierechtbank?

Een onmiddellijke inning is een voorstel tot betaling van een boete dat u direct na de vaststelling van een overtreding ontvangt, bijvoorbeeld via een staandehouding of een brief. Dit is meestal van toepassing op lichte overtredingen. Als u betaalt, is de zaak afgehandeld en komt er geen verdere vervolging. Betaalt u niet, dan volgt er een minnelijke schikking. Dit is een hoger boetebedrag en is de laatste kans om een rechtszaak te vermijden. Als u ook deze niet betaalt, of als de overtreding te ernstig is (bijvoorbeeld te snel rijden met meer dan 30 km/u in de bebouwde kom), dan wordt u gedagvaard voor de politierechtbank. Hier zal een rechter beslissen over de straf, die veel hoger kan uitvallen en ook een rijverbod kan omvatten.

2. Kan ik een snelheidsovertreding aanvechten als ik denk dat de meting niet correct was?

Ja, u kunt een snelheidsovertreding aanvechten. Het is echter cruciaal om dit op een onderbouwde manier te doen. Een advocaat kan het proces-verbaal en de ijkingsattesten van het gebruikte meettoestel (radar, lidar) opvragen en controleren. Indien er technische gebreken aan het toestel waren, de ijking niet geldig was, of de procedure voor de meting niet correct werd gevolgd, kan dit leiden tot de nietigheid van de vaststellingen. Het is niet voldoende om simpelweg te zeggen dat u niet te snel reed; er moet een juridisch en/of technisch argument zijn om de meting te betwisten.

3. Wat zijn de gevolgen van een rijverbod en wat kan een advocaat hierin betekenen?

Een rijverbod betekent dat u gedurende een bepaalde periode niet mag rijden met een motorvoertuig. Dit kan variëren van enkele dagen tot meerdere jaren, afhankelijk van de ernst van de overtreding en uw gerechtelijk verleden. Een rijverbod kan aanzienlijke gevolgen hebben voor uw werk en dagelijks leven. Een advocaat kan proberen om het rijverbod te minimaliseren, bijvoorbeeld door te pleiten voor een rijverbod dat enkel in het weekend of tijdens vakantieperiodes van toepassing is, of door de duur ervan te beperkene. In sommige gevallen kan zelfs worden gevraagd om het rijverbod volledig te laten vervallen, hoewel dit uitzonderlijk is en vaak afhangt van zeer specifieke en zwaarwegende omstandigheden (bv. beroepsnoodzaak). De rechter beslist hierover na afweging van alle argumenten.

4. Wat is het verschil tussen een effectief en een voorwaardelijk rijverbod?

Een effectief rijverbod betekent dat u onmiddellijk, of na een korte termijn, uw rijbewijs moet inleveren en gedurende de opgelegde periode niet mag rijden. Een voorwaardelijk rijverbod houdt in dat het rijverbod pas ingaat als u binnen een bepaalde proefperiode (bijvoorbeeld 3 jaar) een nieuwe gelijkaardige overtreding begaat. Dit is een stimulans om u aan de verkeersregels te houden en een tweede kans, maar de dreiging van het rijverbod blijft aanwezig.

5. Wat zijn de gevolgen als ik rijd tijdens een rijverbod?

Rijden tijdens een rijverbod is een zeer ernstige overtreding die zware straffen met zich meebrengt. U riskeert een gevangenisstraf van 15 dagen tot 2 jaar en/of een geldboete van 500 tot 2.000 euro (x8 opdeciemen). Bovendien zal er vrijwel zeker een nieuw en langer rijverbod worden opgelegd, vaak effectief en zonder de mogelijkheid tot het bekomen van een voorwaardelijk rijverbod.

6. Moet ik altijd een herstelexamen afleggen na een rijverbod?

Niet na elk rijverbod moet u automatisch een herstelexamen afleggen. De politierechter kan, afhankelijk van de ernst van de overtreding en uw gerechtelijk verleden, de verplichting opleggen om één of meerdere herstelexamens af te leggen (theoretisch, praktisch, medisch en/of psychologisch). Dit is met name het geval bij zwaardere overtredingen of bij herhaling, zoals bepaald in artikel 38 van de Wegverkeerswet.

7. Wat betekent 'opdeciemen' bij boetes en hoe wordt dit toegepast?

'Opdeciemen' is een vermenigvuldigingscoëfficiënt die wordt toegepast op de basisbedragen van boetes om de werkelijke te betalen som te bepalen. Dit systeem is ingevoerd om de boetebedragen te indexeren en aan te passen aan de inflatie. Momenteel bedraagt deze coëfficiënt x8, wat betekent dat de in de wet vermelde basisboete met acht wordt vermenigvuldigd om het uiteindelijke bedrag te verkrijgen dat u moet betalen.

8. Kan mijn werkgever op de hoogte worden gebracht van mijn snelheidsovertreding of rijverbod?

In principe wordt uw werkgever niet automatisch op de hoogte gebracht van uw snelheidsovertreding of rijverbod. Dit is een persoonlijke aangelegenheid. Echter, als uw werk afhankelijk is van het bezitten van een rijbewijs (bijvoorbeeld als beroepschauffeur), bent u mogelijk contractueel verplicht om uw werkgever hierover te informeren. Het niet informeren kan in dergelijke gevallen leiden tot arbeidsrechtelijke gevolgen.

9. Welke invloed heeft een snelheidsovertreding op mijn verzekering?

Een enkele lichte snelheidsovertreding heeft meestal geen directe invloed op uw verzekeringspremie. Echter, bij ernstige of herhaalde snelheidsovertredingen die leiden tot een veroordeling, en zeker bij een rijverbod, kan uw verzekeraar besluiten om uw premie te verhogen of zelfs uw contract op te zeggen. Het is raadzaam om uw polisvoorwaarden hierover te raadplegen, aangezien de voorwaarden per verzekeraar kunnen verschillen.

10. Wat zijn de juridische stappen als ik geflitst ben in het buitenland?

Als u in het buitenland geflitst bent, kan de boete in principe ook in België worden geïnd dankzij Europese richtlijnen (Cross-Border Enforcement Directive). U ontvangt dan een brief van de buitenlandse autoriteiten of van een Belgische instantie die optreedt namens hen. Het is belangrijk om de procedure en de termijnen die in de brief vermeld staan goed op te volgen, aangezien niet-betaling kan leiden tot hogere boetes of zelfs tot gerechtelijke stappen in het land van de overtreding.