Alimentatie wijzigen: wanneer en hoe?

In het Belgische familierecht is het vastleggen van alimentatie – of het nu gaat om onderhoudsbijdragen voor kinderen of onderhoudsgeld voor een ex-echtgenoot – zelden een definitieve aangelegenheid. De wetgever erkent dat levensomstandigheden fluctueren, waardoor een eerder vastgesteld bedrag na verloop van tijd niet langer billijk of toereikend kan zijn. Het wijzigen van alimentatie is een procedure die strikt juridisch omkaderd is, waarbij de centrale vraag steeds luidt of er sprake is van 'nieuwe elementen'.

Bij LawBase begeleiden onze advocaten dagelijks cliënten in dossiers rond de herziening van onderhoudsverplichtingen. Of u nu de betaler bent die geconfronteerd wordt met inkomstenverlies, of de ontvanger die ziet dat de noden van de kinderen stijgen, een juridisch onderbouwde aanpak is essentieel om uw rechten te vrijwaren.

Procedure en Stappen

Wanneer u de alimentatie wenst te wijzigen, doorloopt u doorgaans een vastgelegd traject. De eerste stap is steeds de poging tot een minnelijke regeling. Indien beide partijen akkoord gaan met een nieuw bedrag, kan dit worden vastgelegd in een nieuwe overeenkomst die ter homologatie aan de familierechtbank wordt voorgelegd.

Indien er geen consensus is, moet de procedure via de rechtbank verlopen:

• De verzoende inleidende zitting: De zaak wordt aanhangig gemaakt bij de familierechtbank via een verzoekschrift op tegenspraak (artikel 1034ter Ger.W.).
• De beoordeling van de ontvankelijkheid: De rechter zal eerst nagaan of er sprake is van een 'nieuwe omstandigheid' die de wijziging rechtvaardigt. Zonder dit element zal de vordering onontvankelijk worden verklaard.
• De debatten ten gronde: Partijen leggen hun bewijsstukken voor (loonfiches, bewijzen van nieuwe kosten, gezinssamenstelling).
• Het vonnis: De rechter doet uitspraak over het nieuwe bedrag en de datum waarop dit ingaat (meestal de datum van neerlegging van het verzoekschrift).

LawBase beschikt over gespecialiseerde advocaten in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven om u in deze procedure bij te staan. Een eerste consultatie op kantoor kost slechts €50 voor 30 minuten, terwijl een videocall volledig gratis is.

Wettelijk Kader

De juridische basis voor de wijziging van onderhoudsbijdragen voor kinderen vindt men in Artikel 203 van het Burgerlijk Wetboek en meer specifiek Artikel 209 BW. Dit artikel stelt dat onderhoudsbijdragen steeds kunnen worden herzien indien nieuwe omstandigheden dit rechtvaardigen.

Voor onderhoudsgeld tussen ex-echtgenoten is de Onderhoudsgeldwet van toepassing. Hierbij speelt de staat van behoefte een cruciale rol. Belangrijk is dat een wijziging niet zomaar kan worden geëist omdat men een hogere levensstandaard wenst; er moet een objectieve wijziging zijn in de middelen van de schuldenaar of de behoeften van de schuldeiser.

De wetgever hanteert strikte criteria voor wat als een 'nieuw element' wordt beschouwd. Dit moet een feit zijn dat:

• Buiten de wil van de partijen is ontstaan (of althans niet louter een bewuste verarming inhoudt);
• Niet voorzienbaar was op het moment van de vorige beslissing of overeenkomst;
• Een aanzienlijke impact heeft op de financiële balans.

Praktische Tips

Wanneer u een procedure overweegt, is voorbereiding het halve werk. Hier zijn enkele praktische aanbevelingen van onze experts:

• Documenteer alles: Verzamel loonfiches, aanslagbiljetten van de personenbelasting en bewijzen van nieuwe, onvermijdelijke uitgaven (zoals medische kosten of studiekosten).
• Gebruik objectieve maatstaven: Maak gebruik van gespecialiseerde tools om uw positie te onderbouwen. Gebruik bijvoorbeeld onze alimentatie-calculator om een indicatie te krijgen van de huidige normen.
• Vermijd eigenmachtig optreden: Stop nooit eenzijdig met betalen of verlaag het bedrag niet zonder vonnis of nieuwe overeenkomst. Dit kan leiden tot loonbeslag via de Dienst voor alimentatievorderingen (DAVO).
• Check de indexering: Soms is een procedure niet nodig omdat de indexering (die wettelijk verplicht is) de inflatie al opvangt. Controleer of de indexering correct werd toegepast in het verleden.

Kosten en Vergoedingen

Een procedure voor de familierechtbank brengt kosten met zich mee. Naast de rechtsplegingsvergoeding (een forfaitaire tegemoetkoming in de advocatenkosten van de winnende partij), dient men rekening te houden met:

• Rolrechten: De belasting die u betaalt om een zaak op de rol van de rechtbank te zetten.
• Ereloon advocaat: Bij LawBase werken we met transparante tarieven. Voor een fysieke consultatie van 30 minuten betaalt u €50, terwijl een eerste oriënterende videocall kosteloos is.
• Gerechtsdeurwaarderskosten: Indien het vonnis officieel betekend moet worden om de uitvoering af te dwingen.

Het is belangrijk om te weten dat de rechter kan beslissen dat de kosten worden 'omgeslagen', wat betekent dat elke partij de eigen kosten draagt, zeker in familiale geschillen waar het belang van het kind centraal staat.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u antwoorden op de meest prangende vragen die onze advocaten in de kantoren van Leuven, Hasselt en de rest van Vlaanderen ontvangen.