Verblijfsregeling kinderen: opties uitgelegd

Wanneer u en uw partner besluiten om elk een eigen weg te gaan, staat het welzijn van de kinderen ongetwijfeld centraal. Een van de meest prangende vragen is dan ook: "Waar gaan de kinderen wonen?" In het Belgische familierecht spreken we over de verblijfsregeling. Het is een onderwerp dat vaak gepaard gaat met emoties, maar ook met heel wat juridische spelregels. Bij LawBase begrijpen we dat u door de bomen het bos niet meer ziet. Daarom gidsen we u in dit artikel op een menselijke manier door de verschillende opties, de wettelijke voorkeuren en de praktische afspraken.

Kosten en Vergoedingen

De verblijfsregeling staat nooit los van het financiële plaatje. Hoewel de verblijfsregeling bepaalt waar het kind fysiek aanwezig is, heeft dit een directe impact op de kostenverdeling. In België maken we een onderscheid tussen verblijfsgebonden kosten (zoals voeding en huisvesting) en niet-verblijfsgebonden kosten (zoals schoolfacturen, hobby's en medische kosten).

Bij een gelijkmatig verdeeld verblijf (de bekende week-om-week regeling) wordt vaak aangenomen dat elke ouder de dagdagelijkse kosten draagt wanneer het kind bij hen is. Voor de grote, buitengewone kosten wordt meestal gewerkt met een kinderbijslagrekening of een onderlinge verrekening. Echter, zelfs bij een 50/50-verdeling kan er sprake zijn van een onderhoudsbijdrage (alimentatie) als er een aanzienlijk inkomensverschil is tussen beide ouders. Het doel is immers om het kind in beide huishoudens een gelijkaardige levensstandaard te bieden.

Kiest u voor een klassieke bezoekregeling waarbij het kind hoofdzakelijk bij één ouder verblijft? Dan zal de andere ouder doorgaans een maandelijkse onderhoudsbijdrage betalen. De hoogte hiervan hangt af van de inkomsten, de behoeften van het kind en de fiscale voordelen (zoals wie het kind ten laste heeft). LawBase kan u helpen bij het berekenen van een eerlijk bedrag dat zowel de belangen van de ouders als die van het kind beschermt.

Procedure en Stappen

Hoe komt u nu tot een regeling die werkt voor iedereen? Er zijn in essentie twee wegen die u kunt bewandelen. De eerste weg is die van de onderlinge overeenkomst. Als u nog goed met uw ex-partner kunt communiceren, kunt u de afspraken vastleggen in een ouderschapsplan. Dit plan kan vervolgens door de familierechtbank worden bekrachtigd (gehomologeerd). Dit geeft u de zekerheid van een uitvoerbare titel zonder dat er een echte strijd aan te pas komt.

De tweede weg is de procedure voor de familierechtbank. Indien overleg niet mogelijk is, zal de familierechter de knoop doorhakken. De procedure verloopt als volgt:

• Inleiding: De zaak wordt aanhangig gemaakt via een verzoekschrift of dagvaarding.
• Verschijning: Ouders verschijnen voor de rechter, vaak bijgestaan door een advocaat.
• Onderzoek: De rechter kan een maatschappelijk onderzoek bevelen of de kinderen horen (vanaf 12 jaar is dit een recht van het kind).
• Vonnis: De rechter neemt een beslissing gebaseerd op het belang van het kind.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Of u nu kiest voor bemiddeling of een gerechtelijke procedure, onze experts staan voor u klaar. Een eerste videocall is volledig gratis, en voor een fysieke consultatie van 30 minuten betaalt u slechts €50.

Wettelijk Kader

De hoeksteen van de Belgische wetgeving rond verblijfsregelingen is Artikel 374 van het Burgerlijk Wetboek (BW Art. 374). Dit artikel stelt een heel belangrijk principe voorop: de prioriteit voor de gelijkmatige verdeling van het verblijf. Wanneer één van de ouders hierom verzoekt, is de rechter verplicht om bij voorrang de mogelijkheid van een week-om-week regeling (of een andere vorm van gelijkmatig verblijf) te onderzoeken.

Let wel: "bij voorrang onderzoeken" betekent niet dat het een automatisme is. De rechter zal altijd kijken of deze regeling in het belang van het kind is. Factoren zoals de afstand tussen de woningen, de beschikbaarheid van de ouders en de leeftijd van de kinderen spelen hierbij een cruciale rol. Het wetsartikel benadrukt ook dat beide ouders het ouderlijk gezag gezamenlijk blijven uitoefenen, ongeacht de verblijfsregeling. Dit betekent dat belangrijke beslissingen over school, religie en gezondheid samen genomen moeten worden.

Praktische Tips

Een verblijfsregeling op papier is één ding, de praktijk is iets anders. Hier zijn enkele tips om de overgang voor uw kinderen zo soepel mogelijk te maken:

• Focus op flexibiliteit: Kinderen worden ouder en hun behoeften veranderen. Wat werkt voor een kleuter, werkt vaak niet voor een puber. Voorzie in uw overeenkomst de mogelijkheid om de regeling periodiek te evalueren.
• De afstand: Probeer zo dicht mogelijk bij elkaar te blijven wonen. Een 50/50-regeling waarbij het kind dagelijks een uur in de auto moet zitten om naar school te gaan, is zelden in het belang van het kind.
• Communicatie-apps: Gebruik tools zoals een gedeelde agenda of specifieke co-ouderschapsapps om praktische informatie (schoolfeestjes, doktersbezoeken) te delen zonder dat u telkens hoeft te bellen.
• Geen strijd over de rug van het kind: Gebruik de wisselmomenten niet om ruzie te maken. Houd het kort, zakelijk en vriendelijk.
• Raadpleeg een expert: Een juridisch waterdichte overeenkomst voorkomt discussies in de toekomst. Bij LawBase helpen we u graag om alles helder op papier te zetten.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u antwoorden op de meest gestelde vragen over de verblijfsregeling in België.