Vakantieregeling bij co-ouderschap

De zomervakantie is voor veel ouders een bron van ontspanning, maar voor gescheiden ouders kan het een periode van aanzienlijke stress en conflict zijn. Hoe verdeel je de vakantieweken eerlijk? Wat als de ene ouder naar een risicogebied wil reizen? En hoe zit het met de communicatie tijdens de vakantie? Bij LawBase zien we dagelijks hoe een gebrek aan duidelijke afspraken kan leiden tot juridische procedures die de vakantievreugde overschaduwen. Een goede vakantieregeling bij co-ouderschap is meer dan een schema; het is een instrument voor rust en stabiliteit voor zowel de ouders als de kinderen.

Neem bijvoorbeeld de casus van Jan en Sophie. Sinds hun echtscheiding drie jaar geleden hanteren zij een klassieke week-om-week regeling. Echter, in de zomervakantie liep het vorig jaar mis: Sophie boekte een reis naar Spanje die overlapte met de laatste drie dagen van Jans vakantiehelft, zonder overleg. Dit resulteerde in een bitse discussie aan de voordeur en uiteindelijk een tussenkomst van de familierechtbank. Om dergelijke scenario's te vermijden, is een proactieve juridische benadering essentieel.

Wettelijk Kader

In het Belgische recht staat het belang van het kind centraal. Het fundamentele wetsartikel dat de basis vormt voor elke verblijfsregeling is Artikel 374 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikel stelt dat wanneer ouders niet samenleven, de rechter de voorkeur geeft aan een gelijkmatig verdeeld verblijf (co-ouderschap), tenzij er specifieke contra-indicaties zijn.

Hoewel de wet spreekt over een gelijkmatige verdeling, betekent dit niet dat de vakantieregeling een exacte kopie moet zijn van de regeling tijdens het schooljaar. De wetgever laat ouders de vrijheid om in een ouderschapsplan of een EOT-overeenkomst (Echtscheiding door Onderlinge Toestemming) specifieke modaliteiten vast te leggen voor vakantieperiodes. Indien er geen akkoord is, zal de familierechtbank een regeling opleggen die vaak afwijkt van de standaard week-om-week. In de praktijk zien we vaak een verdeling waarbij de zomervakantie wordt opgesplitst in blokken van twee weken, om het kind de kans te geven echt tot rust te komen op één plek.

Belangrijk hierbij is het onderscheid tussen de verblijfsregeling en het ouderlijk gezag. Zelfs tijdens de vakantiehelft van de ene ouder, behoudt de andere ouder zijn gezagsrechten. Dit houdt in dat belangrijke beslissingen (zoals medische ingrepen of verre reizen naar onveilige landen) in overleg moeten gebeuren.

Praktische Tips

Op basis van onze ervaring in de zes kantoren van LawBase (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven), hebben we een lijst met praktische tips samengesteld om conflicten te minimaliseren:

• Hanteer een deadline voor de planning: Leg in de overeenkomst vast dat de vakantieplanning vóór een bepaalde datum (bijvoorbeeld 31 maart) definitief moet zijn. Dit geeft beide ouders de kans om tijdig verlof aan te vragen en reizen te boeken.
• Geef prioriteit aan de 'even' en 'oneven' jaren: Wissel jaarlijks af wie de eerste keuze heeft voor de vakantieblokken. In even jaren kiest ouder A eerst, in oneven jaren ouder B.
• Duidelijkheid over de wisselmomenten: Specificeer niet alleen de dag, maar ook het exacte uur en de locatie van de overdracht. Vindt de wissel plaats bij de ouders thuis, of op een neutrale plek?
• Reisdocumenten en paspoorten: Maak afspraken over wie de identiteitskaarten of paspoorten van de kinderen bijhoudt en wanneer deze aan de andere ouder worden overhandigd. Een weigering om het paspoort af te geven kan leiden tot een procedure in kortgeding.
• Communicatie tijdens de vakantie: Spreek vaste momenten af waarop het kind met de andere ouder mag bellen of videobellen. Overdrijf hier niet in; gun het kind ook de tijd om volledig op te gaan in de vakantie bij de andere ouder.

Een casus ter illustratie: Een cliënt in ons kantoor te Leuven had een geschil over de bestemming. De vader wilde met de kinderen gaan kamperen in de Ardennen, terwijl de moeder een luxehotel in Turkije had geboekt. Door in de overeenkomst op te nemen dat de vakantiebestemming minstens 30 dagen op voorhand gecommuniceerd moet worden inclusief verblijfadres, konden we toekomstige onzekerheid wegnemen.

Procedure en Stappen

Wanneer de bestaande vakantieregeling niet meer werkt of wanneer er een acuut conflict ontstaat over de komende vakantie, moeten de volgende stappen worden ondernomen:

• Stap 1: Minnelijk overleg of bemiddeling. Dit is altijd de eerste aanbeveling. Een bemiddelaar kan helpen om de emoties te scheiden van de feiten en tot een werkbaar compromis te komen.
• Stap 2: Ingebrekestelling. Indien een ouder de bestaande vonnissen of overeenkomsten niet naleeft (bijvoorbeeld het kind niet meegeven op de afgesproken dag), kan een advocaat een formele ingebrekestelling sturen.
• Stap 3: Verzoekschrift bij de Familierechtbank. Als overleg faalt, kan de zaak aanhangig worden gemaakt bij de familierechtbank. De familierechter blijft bevoegd voor alle geschillen met betrekking tot de kinderen, zolang zij minderjarig zijn.
• Stap 4: Procedure in spoed (Kortgeding). Indien de vakantie zeer nabij is, kan een procedure in kortgeding worden opgestart om een snelle beslissing te forceren.

Bij LawBase begeleiden we u door dit proces. U kunt een gratis videocall inplannen om uw situatie te bespreken, of langskomen voor een fysieke consultatie van 30 minuten (€50) in een van onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt of Leuven.

Kosten en Vergoedingen

De financiële kant van de vakantieregeling wordt vaak over het hoofd gezien. In de meeste co-ouderschapsregelingen blijven de onderhoudsbijdragen (alimentatie) ongewijzigd tijdens de vakantieperiodes. De redenering is dat de vaste kosten (school, sport, kledij) doorlopen.

Echter, de variabele kosten van de vakantie zelf (vliegtickets, hotel, kampen) vallen in principe ten laste van de ouder bij wie het kind op dat moment verblijft, tenzij het gaat om 'buitengewone kosten'. Buitengewone kosten zijn uitgaven die niet maandelijks terugkeren en noodzakelijk of nuttig zijn voor de ontwikkeling van het kind, zoals een taalstage of een sportkamp waar beide ouders vooraf mee hebben ingestemd.

Indien een ouder weigert bij te dragen aan een overeengekomen vakantiekamp, kan de andere ouder de terugbetaling vorderen via de familierechtbank. Zorg daarom altijd voor een schriftelijk akkoord (e-mail of WhatsApp is vaak voldoende bewijs) alvorens grote kosten te maken.

Veelgestelde Vragen