DAVO: hulp bij niet-betaalde alimentatie

Wanneer een ex-partner de vastgelegde onderhoudsbijdrage voor de kinderen of voor de ex-echtgenoot niet betaalt, ontstaat er vaak een precaire financiële situatie. In het Belgische rechtssysteem is de betaling van alimentatie een wettelijke verplichting die voortvloeit uit een vonnis of een gehomologeerde overeenkomst. Indien de schuldenaar in gebreke blijft, kan de Dienst voor Alimentatievorderingen (DAVO) tussenbeide komen. Als integraal onderdeel van de FOD Financiën heeft DAVO een dubbele missie: het voorschieten van onderhoudsgeld en het invorderen van de achterstallen bij de onderhoudsschuldenaar. Dit artikel analyseert de werking, de voorwaarden en de juridische implicaties van een tussenkomst door DAVO binnen het Belgische familierecht.

Procedure en Stappen

De procedure voor een aanvraag bij DAVO verloopt via een strikt administratief proces. Het is essentieel dat de onderhoudsgerechtigde over een uitvoerbare titel beschikt voordat de procedure kan worden opgestart.

• Stap 1: De ingebrekestelling: Alvorens DAVO kan optreden, moet er sprake zijn van een wanbetaling gedurende ten minste twee termijnen (geheel of gedeeltelijk) in de loop van de laatste twaalf maanden. Hoewel niet strikt wettelijk verplicht voor de aanvraag zelf, adviseert LawBase vaak om eerst een aangetekende ingebrekestelling te sturen om de goede trouw aan te tonen.
• Stap 2: Het indienen van het dossier: De aanvraag gebeurt bij voorkeur digitaal of via een papieren formulier bij een van de regionale kantoren van DAVO. Hierbij moeten kopieën van het vonnis of de akte (bijvoorbeeld de EOT-overeenkomst) worden gevoegd.
• Stap 3: Het onderzoek naar de ontvankelijkheid: DAVO onderzoekt of de aanvrager voldoet aan de inkomensvoorwaarden (voor de voorschotten) en of de schuldvordering opeisbaar is.
• Stap 4: De uitvoering: Zodra het dossier is aanvaard, neemt DAVO de invordering over. Zij treden in de rechten van de schuldeiser (subrogatie). Dit betekent dat de schuldenaar vanaf dat moment aan DAVO moet betalen en niet langer rechtstreeks aan de ex-partner.

LawBase ondersteunt cliënten bij het voorbereiden van deze dossiers vanuit onze vestigingen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven. Een correct opgebouwd dossier versnelt de doorlooptijd aanzienlijk.

Wettelijk Kader

De werking van DAVO is verankerd in de Wet van 21 februari 2003 tot oprichting van een Dienst voor alimentatievorderingen bij de FOD Financiën, vaak kortweg de Wet DAVO genoemd. Deze wetgeving werd in het leven geroepen om de effectiviteit van alimentatiebetalingen te waarborgen en kinderarmoede na echtscheiding te bestrijden.

Juridisch gezien werkt DAVO via het mechanisme van wettelijke subrogatie. Dit houdt in dat DAVO, door het uitbetalen van voorschotten, de plaats inneemt van de onderhoudsgerechtigde ten aanzien van de schuldenaar. De wet verleent DAVO bovendien verregaande bevoegdheden die een private partij niet heeft, zoals het uitvoerend beslag op loon of belastingen zonder tussenkomst van een gerechtsdeurwaarder voor elke individuele actie.

Belangrijk om te noteren is dat de Wet DAVO zowel van toepassing is op onderhoudsbijdragen voor kinderen als op onderhoudsgeld voor ex-echtgenoten, hoewel de voorwaarden voor voorschotten verschillen naargelang de categorie van de gerechtigde.

Praktische Tips

Wanneer u geconfronteerd wordt met een hardnekkige wanbetaler, zijn er enkele strategische handelingen die u kunt verrichten:

• Bewaar alle bewijzen: Houd een nauwkeurig overzicht bij van alle ontvangen (of ontbrekende) betalingen. Bankafschriften zijn hierbij het enige sluitende bewijs.
• Indexering: Vergeet niet dat onderhoudsgeld wettelijk gekoppeld is aan de index van de consumptieprijzen. U kunt DAVO verzoeken om ook de achterstallige indexeringen in te vorderen.
• Correcte titel: Zorg dat uw vonnis de clausule van 'uitvoerbaarheid bij voorraad' bevat. Zonder een definitieve of uitvoerbare titel kan DAVO niet optreden.
• Tijdige actie: Wacht niet te lang met het inschakelen van hulp. Hoewel DAVO achterstallen kan invorderen, is de retroactieve kracht beperkt tot vijf jaar (verjaringstermijn voor periodieke schuldvorderingen).

Heeft u twijfels over de interpretatie van uw vonnis? Bij LawBase bieden we een gratis videocall aan om uw situatie te beoordelen, of u kunt langskomen voor een fysieke consultatie van 30 minuten voor slechts €50 in een van onze kantoren.

Kosten en Vergoedingen

De tussenkomst van DAVO is voor de onderhoudsgerechtigde in principe kosteloos wat betreft de administratieve afhandeling, maar er zijn nuances bij de invordering:

• Werkingskosten: DAVO rekent een opslag van 10% aan bovenop de verschuldigde alimentatie. Deze kosten vallen echter volledig ten laste van de schuldenaar.
• Inkomensgrenzen voor voorschotten: Om recht te hebben op voorschotten mag het maandelijks netto-inkomen van de aanvrager een bepaald plafond niet overschrijden (jaarlijks geïndexeerd). Indien u boven deze grens zit, kan DAVO wel nog steeds de invordering doen, maar ontvangt u geen voorschotten.
• Maximumbedrag voorschot: Het voorschot op de onderhoudsbijdrage voor kinderen is geplafonneerd (momenteel €175 per maand per kind). Indien het vonnis een hoger bedrag voorziet, betaalt DAVO het saldo pas uit nadat het effectief bij de schuldenaar is gerecupereerd.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen met betrekking tot de Dienst voor Alimentatievorderingen.