DAVO: hulp bij niet-betaalde alimentatie

Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:

• •
  Wet van 21 februari 2003 (Wet DAVO)(oprichting Dienst voor Alimentatievorderingen)

  Voorschot en invordering van onderhoudsgeld via de FOD

• •
  Burgerlijk Wetboek(art. 2277)

  Vijfjarige verjaring van periodieke onderhoudsvorderingen

Uw ex-partner betaalt de afgesproken alimentatie niet meer. De rekeningen voor de kinderen lopen ondertussen gewoon door, en elke maand opnieuw is het bang afwachten of er iets op uw rekening verschijnt. U hebt nochtans een vonnis of een gehomologeerde overeenkomst waarin alles duidelijk is vastgelegd. Toch blijft het geld uit, en u vraagt zich af of u nu zelf een deurwaarder moet inschakelen, hoeveel dat kost en hoe lang dat duurt. In België bestaat daarvoor de Dienst voor Alimentatievorderingen (DAVO): een overheidsdienst die het onderhoudsgeld kan voorschieten én de achterstallen bij uw ex kan invorderen. U hoeft dit niet alleen te doen, een advocaat familierecht kan uw titel controleren, uw DAVO-dossier correct opbouwen en waar nodig de invordering voor de rechter afdwingen.

Wat is DAVO en wat doet de dienst?

Wanneer een ex-partner de vastgelegde onderhoudsbijdrage voor de kinderen of voor de ex-echtgenoot niet betaalt, ontstaat er vaak een precaire financiële situatie. In het Belgische rechtssysteem is de betaling van alimentatie een wettelijke verplichting die voortvloeit uit een vonnis of een gehomologeerde overeenkomst. Indien de schuldenaar in gebreke blijft, kan de Dienst voor Alimentatievorderingen (DAVO) tussenbeide komen. Als integraal onderdeel van de FOD Financiën heeft DAVO een dubbele missie: het voorschieten van onderhoudsgeld en het invorderen van de achterstallen bij de onderhoudsschuldenaar.

DAVO komt in beeld wanneer aan deze voorwaarden is voldaan:

• u én de kinderen wonen in België (de onderhoudsplichtige hoeft dat niet);
• u hebt een uitvoerbare titel: een vonnis dat door een gerechtsdeurwaarder is betekend, of een notariële akte;
• er is een wanbetaling van ten minste twee termijnen (geheel of gedeeltelijk) in de loop van de laatste twaalf maanden;
• voor voorschotten gelden leeftijdsgrenzen: tot 18 jaar zonder bijkomende voorwaarden, van 18 tot 25 jaar met een attest kinderbijslag en een bewijs van school of beroepsinschakelingstijd, vanaf 25 jaar geen voorschotten meer.

Tijdens de tussenkomst van DAVO mag u niet zelf parallel via een gerechtsdeurwaarder of advocaat dezelfde achterstallen invorderen, op straffe van terugbetaling van wat DAVO u betaalde. Kies dus vooraf welke route u volgt.

Het wettelijk kader: de Wet DAVO van 21 februari 2003

De werking van DAVO is verankerd in de Wet van 21 februari 2003 tot oprichting van een Dienst voor alimentatievorderingen bij de FOD Financiën, vaak kortweg de Wet DAVO genoemd. Deze wetgeving werd in het leven geroepen om de effectiviteit van alimentatiebetalingen te waarborgen en kinderarmoede na echtscheiding te bestrijden.

Juridisch gezien werkt DAVO via het mechanisme van wettelijke subrogatie. Dit houdt in dat DAVO, door het uitbetalen van voorschotten, de plaats inneemt van de onderhoudsgerechtigde ten aanzien van de schuldenaar. De wet verleent DAVO bovendien verregaande bevoegdheden die een private partij niet heeft, DAVO kan onder meer inhoudingen op het loon vragen en openstaande bedragen aanrekenen op een belastingteruggave.

Belangrijk om te noteren is dat de Wet DAVO zowel van toepassing is op onderhoudsbijdragen voor kinderen als op onderhoudsgeld voor ex-echtgenoten, hoewel de voorwaarden voor voorschotten verschillen naargelang de categorie van de gerechtigde.

De aanvraagprocedure stap voor stap

De procedure voor een aanvraag bij DAVO verloopt via een strikt administratief proces. Het is essentieel dat de onderhoudsgerechtigde over een uitvoerbare titel beschikt voordat de procedure kan worden opgestart.

• Stap 1: De ingebrekestelling: Alvorens DAVO kan optreden, moet er sprake zijn van een wanbetaling gedurende ten minste twee termijnen (geheel of gedeeltelijk) in de loop van de laatste twaalf maanden. Hoewel niet strikt wettelijk verplicht voor de aanvraag zelf, adviseert LawBase vaak om eerst een aangetekende ingebrekestelling te sturen om de goede trouw aan te tonen.
• Stap 2: Het indienen van het dossier: De aanvraag gebeurt online via MyMinfin of per post. Hierbij moeten kopieën van het vonnis of de akte (bijvoorbeeld de EOT-overeenkomst) worden gevoegd.
• Stap 3: Het onderzoek naar de ontvankelijkheid: DAVO gaat na of u een uitvoerbare titel heeft, of de schuldvordering opeisbaar is en of er minstens twee termijnen geheel of gedeeltelijk onbetaald bleven in de twaalf maanden vóór de aanvraag. Een inkomensgrens bestaat niet meer sinds 1 juni 2020.
• Stap 4: De uitvoering: Zodra het dossier is aanvaard, neemt DAVO de invordering over. Zij treden in de rechten van de schuldeiser (subrogatie). Dit betekent dat de schuldenaar vanaf dat moment aan DAVO moet betalen en niet langer rechtstreeks aan de ex-partner.

Een correct opgebouwd dossier versnelt de doorlooptijd aanzienlijk.

Wat kost DAVO en hoeveel krijgt u?

De tussenkomst van DAVO is voor de onderhoudsgerechtigde in principe kosteloos wat betreft de administratieve afhandeling, maar er zijn nuances bij de invordering:

• Werkingskosten: DAVO rekent een opslag van 13% aan bovenop de verschuldigde alimentatie. Deze kosten vallen echter volledig ten laste van de schuldenaar.
• Er is géén inkomensgrens meer. Sinds 1 juni 2020 is het inkomensplafond voor voorschotten afgeschaft. De FOD Financiën stelt het letterlijk: "Er is bijgevolg niet langer sprake van een inkomensplafond." Vroeger gold een plafond van € 1.800 plus € 70 per kind ten laste, later opgetrokken tot € 2.200, beide zijn vervallen.
• Veel secundaire bronnen kloppen hier niet: diverse gemeentelijke websites vermelden vandaag nog € 1.800 + € 70, en één juridische naslagbron die in oktober 2024 werd bijgewerkt noemt nog steeds € 2.200. Leest u ergens nog een inkomensgrens voor DAVO-voorschotten? Die informatie is verouderd: de grens bestaat sinds 1 juni 2020 niet meer.
• Maximumbedrag voorschot: Het voorschot op de onderhoudsbijdrage voor kinderen is geplafonneerd (momenteel €175 per maand per kind). Indien het vonnis een hoger bedrag voorziet, betaalt DAVO het saldo pas uit nadat het effectief bij de schuldenaar is gerecupereerd.

Praktische tips bij een hardnekkige wanbetaler

Wanneer u geconfronteerd wordt met een hardnekkige wanbetaler, zijn er enkele strategische handelingen die u kunt verrichten:

• Bewaar alle bewijzen: Houd een nauwkeurig overzicht bij van alle ontvangen (of ontbrekende) betalingen. Bankafschriften zijn hierbij het enige sluitende bewijs.
• Indexering: Vergeet niet dat onderhoudsgeld wettelijk gekoppeld is aan de index van de consumptieprijzen. U kunt DAVO verzoeken om ook de achterstallige indexeringen in te vorderen.
• Correcte titel: sinds 2017 zijn eindvonnissen van rechtswege uitvoerbaar bij voorraad (art. 1397 Ger.W.). Ga na of de rechter die uitvoerbaarheid niet uitdrukkelijk heeft uitgesloten. Zonder uitvoerbare titel of notariële akte kan DAVO niet optreden.
• Tijdige actie: Wacht niet te lang met het inschakelen van hulp. Achterstallige onderhoudsgelden verjaren in beginsel per vervaldag na vijf jaar (art. 2277 oud BW). Wacht dus niet: elke maand die u laat liggen, valt op termijn weg.

Voorbeelden uit de praktijk (illustratief)

De onderstaande voorbeelden zijn illustratief en dienen enkel om de aanpak te verduidelijken. Ze bevatten geen echte dossiergegevens en garanderen geen resultaat.

Onze aanpak in 5 stappen

1. Intake: videocall: We bekijken uw vonnis of overeenkomst en beoordelen of DAVO voor u de juiste route is.
2. Strategie: We controleren de uitvoerbaarheid van uw titel, berekenen de opeisbare (geïndexeerde) bedragen en bepalen de sterkste piste.
3. Onderhandeling of aanmaning: Waar zinvol sturen we een aangetekende ingebrekestelling of zoeken we een regeling om tijd en kosten te sparen.
4. Procedure of DAVO-dossier: We bouwen uw DAVO-aanvraag correct op of starten, indien nodig, een gerechtelijke invordering.
5. Nazorg: We volgen de opvolging op, waken over de indexering en komen tussen bij nieuwe wanbetaling.

Een DAVO-aanvraag lijkt administratief eenvoudig, maar staat of valt met een uitvoerbare, correct geïnterpreteerde titel en een sluitend bewijsdossier. Een advocaat familierecht van LawBase controleert uw vonnis, berekent de werkelijk opeisbare bedragen inclusief indexering, en zorgt dat uw dossier ontvankelijk wordt verklaard. Waar DAVO niet volstaat, bij betwisting, afwijzing of een schuldenaar in het buitenland, schakelen we over naar gerechtelijke invordering.

Meer weten over uw rechten en mogelijkheden binnen het familierecht? Ontdek ons volledige aanbod rond familierecht of plan meteen uw videocall in.