Moet je alimentatie betalen aan je ex-partner?

Wanneer een huwelijk of een wettelijke samenwoning eindigt, rijst vaak de vraag: moet ik alimentatie betalen aan mijn ex-partner? In de juridische wereld spreken we over 'persoonlijk onderhoudsgeld'. Dit is een complex onderwerp dat niet alleen juridische, maar ook grote financiële en emotionele gevolgen heeft. Bij LawBase begrijpen we dat u in deze turbulente periode behoefte heeft aan duidelijke antwoorden en een pragmatische aanpak. In dit artikel gidsen we u door de Belgische wetgeving, de berekeningswijzen en de praktische stappen die u moet ondernemen.

Praktische Tips

Het regelen van partneralimentatie vereist een strategische en goed gedocumenteerde aanpak. Hier zijn enkele praktische tips om u voor te bereiden:

• Verzamel bewijslast van de levensstandaard: De hoogte van de alimentatie wordt mede bepaald door de levensstandaard tijdens het huwelijk. Verzamel rekeninguittreksels, bewijzen van vakanties, hobby's en algemene uitgaven van de laatste twee jaar.
• Stel een gedetailleerd budget op: Maak een overzicht van uw huidige inkomsten en noodzakelijke uitgaven. Gebruik hiervoor onze alimentatie-calculator om een eerste indicatie te krijgen van de financiële ruimte.
• Onderscheid tussen partner- en kindalimentatie: Houd er rekening mee dat onderhoudsgeld voor de ex-partner fiscaal anders wordt behandeld dan onderhoudsgeld voor de kinderen. Partneralimentatie is voor 80% aftrekbaar voor de betaler en belastbaar voor de ontvanger.
• Overweeg een afkoopsom: In plaats van maandelijkse betalingen, kunt u opteren voor een 'kapitaaluitkering' (een eenmalige som). Dit zorgt voor een definitieve breuk en voorkomt toekomstige discussies bij wijzigende omstandigheden.
• Documenteer 'behoeftigheid': Als u aanspraak wilt maken op alimentatie, moet u kunnen aantonen dat u niet over voldoende inkomsten beschikt om in uw eigen levensonderhoud te voorzien, noch redelijkerwijs zelf kunt verwerven.

Wettelijk Kader

In het Belgische recht is de basis voor partneralimentatie terug te vinden in het Burgerlijk Wetboek. Cruciaal hierbij zijn twee specifieke artikelen die de fundamenten vormen van de onderhoudsverplichting.

BW Art. 213 bepaalt dat echtgenoten jegens elkaar tot samenwoning verplicht zijn en elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd zijn. Tijdens het huwelijk vertaalt dit zich in de hulpplicht. Na de echtscheiding kan deze hulpplicht onder bepaalde voorwaarden worden voortgezet in de vorm van onderhoudsgeld.

BW Art. 301 vormt de kern voor alimentatie na echtscheiding door onherstelbare ontwrichting (EOO). De wet stelt dat de rechtbank een onderhoudsuitkering kan toekennen aan de echtgenoot die in behoeftigheid verkeert. Belangrijk om te weten is dat de uitkering niet hoger mag zijn dan het bedrag dat nodig is om de achteruitgang in de levensstandaard van de uitkeringsgerechtigde te dekken. Bovendien kan de rechter de uitkering weigeren als de aanvrager een zware fout heeft begaan (zoals partnergeweld) die de echtscheiding heeft veroorzaakt.

Sinds de hervormingen is de duur van de alimentatie wettelijk beperkt: deze mag in principe niet langer duren dan de periode dat het huwelijk heeft geduurd. Er zijn echter uitzonderingen mogelijk bij buitengewone omstandigheden.

Procedure en Stappen

Hoe verloopt de procedure nu concreet? Of u nu uit elkaar gaat via een Echtscheiding door Onderlinge Toestemming (EOT) of een Echtscheiding op grond van Onherstelbare Ontwrichting (EOO), de stappen verschillen aanzienlijk.

• Stap 1: Minnelijke schikking proberen. Bij een EOT leggen de partners zelf de afspraken vast in een regelingsakte. Dit is de snelste en meest kostenefficiënte weg. LawBase kan u helpen bij het opstellen van deze overeenkomst in onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven.
• Stap 2: De inleidende zitting. Indien er geen akkoord is, wordt de zaak aanhangig gemaakt bij de Familierechtbank. De rechter kan voorlopige maatregelen treffen tijdens de procedure.
• Stap 3: Onderzoek naar de behoeftigheid. De rechter onderzoekt de inkomsten, de mogelijkheden om te werken, de leeftijd en de zorg voor de kinderen.
• Stap 4: Vastlegging van het bedrag en de duur. De rechter doet een uitspraak over de hoogte van het bedrag en de termijn waarvoor dit verschuldigd is.
• Stap 5: Indexering. Partneralimentatie wordt wettelijk jaarlijks geïndexeerd, tenzij anders overeengekomen.

Onze advocaten staan klaar om u in elke fase bij te staan. Een fysieke consultatie van 30 minuten kost €50, maar u kunt ook kiezen voor een gratis videocall om uw dossier voor te leggen.

Kosten en Vergoedingen

De kosten verbonden aan partneralimentatie stoppen niet bij de maandelijkse storting. Er zijn diverse factoren die de uiteindelijke kostprijs bepalen:

• De uitkering zelf: Dit is een maandelijks bedrag dat meestal via bankoverschrijving wordt voldaan.
• Fiscale impact: De betaler mag 80% van de betaalde alimentatie aftrekken van het belastbaar inkomen, wat een aanzienlijk belastingvoordeel kan opleveren. Voor de ontvanger wordt dit echter als inkomen belast.
• Procedurekosten: Denk aan rechtsplegingsvergoedingen, gerechtsdeurwaarderskosten en advocatenhonoraria.
• Indexatiekosten: Het bedrag moet jaarlijks worden aangepast aan de index van de consumptieprijzen.

Bij LawBase streven we naar transparantie in onze eigen kosten. Met 6 kantoren verspreid over Vlaanderen (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven) bieden we altijd een toegankelijke service aan tegen eerlijke tarieven.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die onze cliënten stellen over partneralimentatie.