Schuldbemiddeling: hulp bij schulden

Wanneer de stapel onbetaalde facturen onoverzichtelijk wordt en schuldeisers dreigen met beslaglegging, voelt de situatie vaak uitzichtloos. Schuldbemiddeling is in België de wettelijke weg naar een schuldenvrije toekomst. Het is geen teken van zwakte, maar een proactieve juridische beslissing om de controle over uw financiën terug te winnen. Bij LawBase begeleiden we dagelijks cliënten door dit complexe proces, waarbij we de brug slaan tussen schuldenaar en schuldeiser.

Neem het voorbeeld van Thomas, een zelfstandige in bijberoep uit Antwerpen. Door een samenloop van medische kosten en een tegenvallende omzet stapelden de schulden zich op tot 45.000 euro. De deurwaarder stond aan de deur voor de autolening en de huurachterstal liep op. Door tijdig een procedure collectieve schuldenregeling op te starten bij de arbeidsrechtbank, kon Thomas zijn woning behouden en werd er een afbetalingsplan opgesteld dat rekening hield met zijn menselijke waardigheid.

Wettelijk Kader

De hoeksteen van de schuldbemiddeling in België wordt gevormd door het Gerechtelijk Wetboek, specifiek de artikelen 1675/2 tot en met 1675/19. Deze wetgeving regelt de 'Collectieve Schuldenregeling' (CSR), een gerechtelijke procedure die bedoeld is om personen die niet langer aan hun schulden kunnen voldoen, de kans te geven hun schulden af te betalen terwijl ze toch een menswaardig leven kunnen leiden.

Het wettelijk kader stelt strikte voorwaarden. U moet een natuurlijke persoon zijn (geen vennootschap) en u mag niet op duurzame wijze in staat zijn om uw opeisbare schulden te betalen. Belangrijk hierbij is de notie van 'te goeder trouw'. De wetgever beschermt de schuldenaar die buiten zijn schuld om in de problemen is gekomen, maar treedt streng op tegen wie bewust schulden heeft gecreëerd om de regeling te misbruiken.

Sinds de wetswijzigingen is de rol van de schuldbemiddelaar — meestal een advocaat of een OCMW-medewerker — cruciaal. Deze treedt op als onafhankelijke tussenpersoon onder toezicht van de arbeidsrechtbank. Zodra de rechter de aanvraag toelaatbaar verklaart, treedt de 'opschorting' in werking: schuldeisers mogen geen verdere uitvoeringsmaatregelen (zoals loonbeslag) nemen en de interesten stoppen meestal met lopen.

Praktische Tips

Als u overweegt om hulp te zoeken bij LawBase, zijn er enkele stappen die u direct kunt ondernemen om uw dossier te versterken:

• Inventariseer onmiddellijk: Maak een volledig overzicht van alle schuldeisers, inclusief dossiernummers en de laatste stand van zaken. Vergeet ook de 'kleine' schulden zoals parkeerboetes of abonnementen niet.
• Stop met nieuwe schulden: Het aangaan van nieuwe kredieten vlak voor een aanvraag kan worden gezien als kwade trouw, wat de toelaatbaarheid van uw dossier in gevaar brengt.
• Communiceer transparant: Verberg geen inkomsten of vermogensbestanddelen. De rechtbank controleert dit streng via de Nationale Bank en de fiscus.
• Zoek gespecialiseerde bijstand: De procedure is technisch. Een gespecialiseerde advocaat van LawBase kan u helpen bij het opstellen van het verzoekschrift om fouten te vermijden die tot een weigering leiden.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Onze advocaten kennen de lokale geplogenheden van de verschillende arbeidsrechtbanken, wat een essentieel voordeel is in uw procedure. Een eerste videocall is bovendien volledig gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Procedure en Stappen

De weg naar een schuldenvrije status verloopt via een vastgelegd juridisch traject:

• Stap 1: Het Verzoekschrift. We dienen een gedetailleerd verzoekschrift in bij de arbeidsrechtbank van uw arrondissement. Hierin leggen we uw gezinssituatie, inkomsten, uitgaven en de redenen van de overmatige schuldenlast uit.
• Stap 2: Beschikking van Toelaatbaarheid. De rechter beoordeelt of u aan de voorwaarden voldoet. Bij een positieve beslissing wordt een schuldbemiddelaar aangesteld. Vanaf dit moment stopt de druk van de deurwaarders.
• Stap 3: De Bemiddelingsfase. De schuldbemiddelaar stelt een aanzuiveringsregeling op. Dit kan een 'minnelijke aanzuiveringsregeling' zijn (als de schuldeisers akkoord gaan) of een 'gerechtelijke aanzuiveringsregeling' (opgelegd door de rechter).
• Stap 4: Uitvoering. Gedurende meestal 5 tot 7 jaar leeft u op een 'leefbudget'. Uw inkomsten worden gestort op een beheerrekening bij de bemiddelaar, die uw vaste lasten betaalt en het overschot verdeelt onder de schuldeisers.
• Stap 5: Kwijtschelding. Indien u de regeling succesvol doorloopt, verleent de rechter u kwijtschelding voor de rest van de schulden. U kunt met een schone lei herbeginnen.

Kosten en Vergoedingen

Een veelgestelde vraag is: "Hoe kan ik een advocaat betalen als ik al schulden heb?". De wetgever heeft hierin voorzien. De erelonen en kosten van de schuldbemiddelaar worden bij voorrang afgehouden van de inkomsten die de bemiddelaar beheert. U hoeft deze dus niet vooraf 'uit eigen zak' te betalen.

Voor de bijstand bij het opstellen van het initiële verzoekschrift kan LawBase vaak werken via rechtsbijstandverzekeringen of, indien u aan de inkomensvoorwaarden voldoet, via het systeem van de juridische tweedelijnsbijstand (pro-deo). Wij onderzoeken tijdens het eerste gesprek altijd welke financiële regeling voor u het meest voordelig is, zodat de drempel naar juridische hulp zo laag mogelijk blijft.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die cliënten ons stellen in onze kantoren in Gent, Leuven of Hasselt.