Loon niet betaald: wat nu?

Het uitblijven van loonbetaling is een van de meest ingrijpende situaties voor een werknemer. Uw loon is immers de tegenprestatie voor de arbeid die u levert en vormt de basis van uw financieel bestaan. In België is de bescherming van het loon strikt geregeld, maar toch zien onze advocaten bij LawBase dagelijks dossiers waarin werkgevers de betalingstermijnen niet respecteren. Of het nu gaat om een tijdelijk liquiditeitsprobleem van het bedrijf of een bewuste strategie bij een nakend ontslag, u heeft als werknemer sterke juridische middelen in handen.

Stel u de situatie voor van 'Jan', een IT-consultant wiens werkgever plots stopt met het storten van de maandelijkse vergoeding onder het mom van een administratieve fout. Na drie weken is er nog steeds niets gebeurd. In dit artikel leggen we uit welke stappen Jan – en u – moet ondernemen om te krijgen waar u recht op heeft, gesteund door de expertise van de 6 LawBase-kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven.

Wettelijk Kader

De hoeksteen van de loonbescherming in België is de Loonbeschermingswet van 12 april 1965. Deze wet bepaalt dat de werkgever verplicht is het loon op regelmatige tijdstippen te betalen. Indien er geen specifieke cao of arbeidsreglementaire bepaling is, moet het loon uiterlijk op de vierde werkdag na de loonperiode worden uitbetaald.

Belangrijk om te weten is dat loon in het Belgische recht een ruim begrip is. Het omvat niet alleen het basisloon, maar ook:

• Eindejaarspremies en dertiende maand
• Vakantiegeld (voor bedienden)
• Commissielonen en bonussen
• Vergoedingen in natura (zoals een bedrijfswagen of maaltijdcheques)

Wanneer een werkgever het loon niet tijdig betaalt, is er sprake van een contractuele wanprestatie. Bovendien bepaalt de Loonbeschermingswet dat er van rechtswege verwijlintresten verschuldigd zijn vanaf het moment dat het loon opeisbaar is. U hoeft de werkgever dus niet formeel in gebreke te stellen om recht te hebben op deze intresten, hoewel dit in de praktijk wel de eerste stap is in de procedure.

Praktische Tips

Als uw loon niet op de rekening staat, is paniek een slechte raadgever. Volg deze praktische tips gebaseerd op onze ervaring in de rechtspraktijk:

• Documenteer alles: Bewaar kopieën van uw arbeidsovereenkomst, loonbrieven van de voorbije maanden en alle correspondentie (e-mails, WhatsApp-berichten) waarin u vraagt naar uw loon.
• Blijf werken (onder voorbehoud): Stop niet zomaar met werken. Het eenzijdig staken van de arbeid kan door de werkgever worden uitgelegd als contractbreuk of onrechtmatige afwezigheid, tenzij u de procedure van de 'exceptio non adimpleti contractus' (niet-uitvoeringsexceptie) correct toepast onder begeleiding van een advocaat.
• Check de solvabiliteit: Is er sprake van een algemeen probleem in het bedrijf? Als meerdere collega's niet betaald worden, kan dit wijzen op een nakend faillissement.
• Win tijdig advies in: Wacht niet maandenlang af. Hoe langer u wacht, hoe groter het risico dat de werkgever volledig insolvent wordt.

Bij LawBase bieden we een laagdrempelige instap aan: een videocall voor juridisch advies is volledig gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze kantoren (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven) slechts €50 kost.

Procedure en Stappen

Indien een informeel gesprek met de personeelsdienst niets uithaalt, ziet het juridische traject er als volgt uit:

Stap 1: De formele ingebrekestelling. Dit is een aangetekend schrijven waarin u de werkgever sommeert om het achterstallige loon binnen een korte termijn (meestal 7 dagen) te betalen, vermeerderd met de wettelijke intresten. Dit document dient als cruciaal bewijsstuk in een latere rechtszaak.

Stap 2: De verzoeningsprocedure. Voor de Arbeidsrechtbank kan een gratis verzoeningszitting worden aangevraagd. Dit is een informele manier om voor een rechter tot een akkoord te komen zonder een langdurig proces. Als de werkgever hier echter niet komt opdagen of weigert te betalen, stopt het hier.

Stap 3: Dagvaarding voor de Arbeidsrechtbank. Als de werkgever hardnekkig blijft weigeren, moet er een verzoekschrift of dagvaarding worden ingediend. De rechter zal de werkgever dan veroordelen tot betaling van het loon, de intresten en de gerechtskosten.

Stap 4: Beslaglegging. Heeft u een vonnis maar betaalt de werkgever nog steeds niet? Dan kan een gerechtsdeurwaarder beslag leggen op de bankrekeningen of goederen van het bedrijf.

Kosten en Vergoedingen

Veel werknemers vrezen dat de kosten van een advocaat hoger zullen liggen dan het verschuldigde loon. Niets is minder waar, dankzij verschillende mechanismen:

• Rechtsplegingsvergoeding: Als u de zaak wint, moet de werkgever een forfaitaire tegemoetkoming betalen in uw advocatenkosten.
• Verwijlintresten: De wettelijke intrestvoet in handelszaken (die vaak van toepassing is op loonachterstand) ligt aanzienlijk hoger dan de gewone rente, wat uw vergoeding verhoogt.
• Schadevergoeding: In extreme gevallen, waarbij het niet-betalen leidt tot zware financiële problemen (zoals het niet kunnen betalen van uw huur), kan een extra schadevergoeding worden geëist.
• Rechtsbijstandsverzekering: Controleer of u een verzekering heeft die arbeidsgeschillen dekt; zij betalen dan uw advocaatkosten volledig terug.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen die onze experts in Brugge, Antwerpen en de andere regio's behandelen.