Klein verlet: betaalde afwezigheid

In het Belgische arbeidsrecht vormt het concept 'klein verlet', ook wel bekend als kort verzuim, een essentieel recht voor elke werknemer. Het biedt de mogelijkheid om met behoud van loon afwezig te zijn van de werkplek voor specifieke familiale gebeurtenissen, de vervulling van staatsburgerlijke verplichtingen of in geval van verschijning voor het gerecht. Hoewel het principe eenvoudig lijkt, leidt de praktische toepassing ervan vaak tot juridische discussies tussen werkgever en werknemer, voornamelijk wat betreft de bewijslast en de timing van de afwezigheid.

Bij LawBase begeleiden onze specialisten in arbeidsrecht zowel ondernemingen als particulieren bij het navigeren door deze regelgeving. Of u nu werkzaam bent in de regio rond ons hoofdkantoor in Brugge, of ondersteuning zoekt in Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt of Leuven, een correcte interpretatie van de collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO) en het Koninklijk Besluit is cruciaal om sancties of loonverlies te vermijden.

Procedure en Stappen

Om rechtsgeldig gebruik te maken van het klein verlet, dient de werknemer een strikte procedure te volgen. Het loutere feit dat een gebeurtenis plaatsvindt die recht geeft op klein verlet, ontslaat de werknemer niet van zijn meldingsplicht.

• Voorafgaande verwittiging: De werknemer is verplicht de werkgever zo spoedig mogelijk op de hoogte te stellen van de afwezigheid. In de meeste gevallen dient dit vooraf te gebeuren, tenzij er sprake is van overmacht (zoals een onverwacht overlijden).
• Aanwending voor het gestelde doel: Het klein verlet moet effectief worden gebruikt voor de reden waarvoor het is toegekend. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om klein verlet voor een huwelijk te gebruiken om louter een vakantie te verlengen als de ceremonie op een andere dag valt.
• Bewijslevering: De werkgever heeft het recht om een bewijsstuk op te vragen. Dit kan een huwelijksattest, een overlijdensbericht of een oproeping voor de rechtbank zijn. Het weigeren van dit bewijs kan leiden tot het verlies van het recht op loonbehoud voor de betreffende dag.
• Timing: De dagen van afwezigheid moeten in de regel samenvallen met de gebeurtenis zelf. Echter, bij overlijden of huwelijk voorziet de wetgeving vaak een keuzemogelijkheid binnen een bepaalde periode rondom de gebeurtenis.

Wettelijk Kader

De juridische grondslag voor het klein verlet ligt verankerd in artikel 30 van de Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978 en wordt nader gespecificeerd in het KB Klein Verlet (Koninklijk Besluit van 28 augustus 1963). Dit besluit legt de minimumduur en de voorwaarden vast voor de verschillende categorieën.

Belangrijk om te begrijpen is dat dit KB de minimale rechten vastlegt. Sectoren (via CAO's binnen een Paritair Comité) of individuele arbeidsovereenkomsten kunnen gunstigere voorwaarden voorzien. Zo kan een sector beslissen om meer dagen toe te kennen voor het overlijden van een ver familielid dan het wettelijke minimum.

Enkele courante wettelijke termijnen volgens het KB Klein Verlet zijn:

• Huwelijk van de werknemer: 2 dagen, door de werknemer te kiezen tijdens de week van de gebeurtenis of de daaropvolgende week.
• Overlijden van de echtgenoot of partner, of van een kind: 10 dagen, waarvan 3 dagen te kiezen tussen de dag van het overlijden en de begrafenis, en 7 dagen vrij te kiezen binnen het jaar na het overlijden.
• Geboorte van een kind: Sinds de hervorming van het geboorteverlof hebben vaders en meeouders recht op 20 dagen (voor geboortes vanaf 2023), waarvan de eerste 3 dagen als klein verlet worden beschouwd (betaald door de werkgever) en de overige dagen door de mutualiteit.
• Deelname aan een jury van het Hof van Assisen: De nodige tijd, met een maximum van 5 dagen loonbehoud.

Praktische Tips

Als ervaren advocaten bij LawBase zien wij vaak dat conflicten vermeden kunnen worden door duidelijke communicatie en een goed intern reglement. Hier zijn enkele praktische aanbevelingen:

• Raadpleeg de sectorale CAO: Controleer altijd welk Paritair Comité (PC) van toepassing is op de onderneming. Sectoren zoals de bouw of de metaalindustrie hebben vaak uitgebreidere regelingen.
• Deeltijdse arbeid: Voor deeltijdse werknemers geldt dat zij enkel recht hebben op klein verlet voor de dagen waarop zij normaal gezien zouden werken. Als de gebeurtenis valt op een dag dat zij nooit werken, kunnen zij in principe geen aanspraak maken op een vervangende vrije dag met loonbehoud.
• Thuiswerk: Ook bij telewerk blijft het recht op klein verlet onverkort bestaan. De fysieke locatie van de arbeid heeft geen invloed op het recht op betaalde afwezigheid voor familiale gebeurtenissen.
• Documentatie: Houd als werkgever een register bij van de verstrekte bewijsstukken om discriminatie te voorkomen en een consistente policy te voeren binnen het bedrijf.

Heeft u twijfels over een specifieke situatie? LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

Tijdens de periode van klein verlet behoudt de werknemer zijn normale loon. Dit loon wordt berekend op basis van de dag die de werknemer zou hebben gepresteerd indien hij niet afwezig was geweest. Dit omvat niet alleen het basisloon, maar in principe ook de premies en voordelen die de werknemer normaal zou ontvangen (met uitzondering van onkostenvergoedingen zoals een vergoeding voor woon-werkverkeer).

Er is echter een belangrijk onderscheid met andere vormen van verlof:

• Werkgeverslast: In tegenstelling tot jaarlijkse vakantie (voor arbeiders via de vakantiekas), valt de kostprijs van klein verlet volledig ten laste van de werkgever.
• RSZ en fiscus: Het loon uitgekeerd voor klein verlet wordt beschouwd als gewoon loon. Dit betekent dat er normale socialezekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing op verschuldigd zijn.
• Uitzondering geboorteverlof: Zoals eerder vermeld, worden bij geboorteverlof enkel de eerste drie dagen door de werkgever betaald als klein verlet. De resterende dagen worden vergoed door het ziekenfonds aan 82% van het (begrensde) brutoloon.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u een overzicht van de meest prangende vragen die onze cliënten stellen over kort verzuim en klein verlet.