Groepsverzekering bij ontslag

Wanneer u geconfronteerd wordt met een ontslag, staat uw wereld vaak even stil. Naast de emotionele impact en de zoektocht naar een nieuwe job, komt er een complexe administratieve molen op gang. Een van de belangrijkste, maar vaak ook meest verwarrende onderdelen van uw loonpakket is de groepsverzekering. Wat gebeurt er met het kapitaal dat u gedurende jaren heeft opgebouwd? Verliest u alles, of kunt u de reserves overdragen? Bij LawBase merken we dat werknemers vaak niet op de hoogte zijn van hun rechten, waardoor ze soms aanzienlijke bedragen mislopen of fiscale fouten maken.

In dit artikel gidsen wij u door de doolhof van de Wet op de Aanvullende Pensioenen (WAP) en leggen we in mensentaal uit wat uw opties zijn. Of u nu zelf ontslag neemt of ontslagen wordt door uw werkgever, de regels rond uw aanvullend pensioen zijn strikt vastgelegd in de Belgische wetgeving. We bekijken de fiscale implicaties, de verschillende keuzemogelijkheden voor uw reserves en geven u het nodige advies om de juiste beslissing te nemen voor uw financiële toekomst.

Kosten en Vergoedingen

Bij het einde van de arbeidsovereenkomst zijn er in principe geen directe 'kosten' die u aan uw werkgever moet betalen voor de groepsverzekering. Echter, de manier waarop de reserves worden behandeld, kan wel financiële gevolgen hebben. Het belangrijkste concept hier is de verworven reserve. Dit is het bedrag dat op het moment van de uitdiensttreding effectief in de pot zit, inclusief de interesten en eventuele winstdeelnames.

Sinds de invoering van de WAP (Wet op de Aanvullende Pensioenen) heeft u als werknemer altijd recht op de reserves die gevormd werden door uw eigen bijdragen én de bijdragen van de werkgever. Vroeger bestonden er clausules waarbij u de werkgeversbijdragen verloor als u binnen een bepaalde termijn vertrok, maar die zijn vandaag de dag verboden. U neemt uw opgebouwde rechten dus altijd mee.

Wat betreft vergoedingen bij de uitbetaling van de groepsverzekering (meestal op de wettelijke pensioenleeftijd), moet u rekening houden met de volgende fiscale inhoudingen:

• RIZIV-bijdrage: Een inhouding van 3,55% op het totale kapitaal.
• Solidariteitsbijdrage: Een progressieve inhouding tussen 0% en 2%, afhankelijk van de hoogte van het kapitaal.
• Bedrijfsvoorheffing: De eigenlijke belasting, die varieert naargelang de leeftijd waarop u het kapitaal opneemt en of het kapitaal werd opgebouwd met werknemers- of werkgeversbijdragen.

Indien u besluit om de reserves over te dragen naar een onthaalstructuur of de verzekeraar van uw nieuwe werkgever, worden er doorgaans geen instapkosten aangerekend, mits dit binnen de wettelijke termijnen gebeurt. LawBase kan u helpen bij het analyseren van de fiscale fiche die u ontvangt bij ontslag, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

Procedure en Stappen

Zodra de arbeidsovereenkomst definitief beëindigd is, treedt er een wettelijke procedure in werking die de verzekeraar en de werkgever moeten volgen. Dit proces verloopt meestal als volgt:

Stap 1: De melding van uitdiensttreding
De werkgever brengt de verzekeringsinstelling op de hoogte van uw ontslag. Dit gebeurt meestal binnen de 30 dagen na het einde van de opzegtermijn of de verbreking van het contract.

Stap 2: De 'uittredingsbrief'
Binnen de 30 dagen nadat de verzekeraar op de hoogte is gesteld, moet deze u een officieel document sturen: de uittredingsbrief. Dit is een cruciaal document waarin staat hoeveel u heeft opgebouwd en welke opties u heeft. Ontvangt u dit niet? Neem dan contact op met onze experten in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven voor ondersteuning.

Stap 3: Uw keuze maken
U krijgt doorgaans 30 dagen de tijd om te reageren op dit voorstel. U heeft in de basis drie keuzes:

• Slapen laten liggen: U laat de reserves bij de huidige verzekeraar staan (zonder verdere premiebetalingen).
• Overdragen naar de nieuwe werkgever: Als uw nieuwe werkgever ook een groepsverzekering aanbiedt, kunt u het kapitaal overbrengen naar die polis.
• Overdragen naar een onthaalstructuur: Dit is een neutrale kas waar het geld blijft staan tot uw pensioen.

Stap 4: Bevestiging en uitvoering
Zodra u uw keuze schriftelijk heeft doorgegeven, zorgt de verzekeraar voor de administratieve afhandeling. Als u niet reageert, wordt het kapitaal meestal standaard 'slapend' gelaten bij de huidige verzekeraar, maar zonder de eventuele overlijdensdekking die u voorheen genoot.

Wettelijk Kader

De hoeksteen van de groepsverzekering in België is de Wet op de Aanvullende Pensioenen (WAP) van 28 april 2003. Deze wet is ontworpen om de rechten van werknemers te beschermen en de transparantie te vergroten.

Een cruciaal aspect van de WAP is de minimale rendementsgarantie. De werkgever is wettelijk verplicht om te garanderen dat u op uw pensioenleeftijd minstens uw eigen bijdragen en de werkgeversbijdragen terugkrijgt, vermeerderd met een wettelijk vastgelegd minimumrendement (momenteel 1,75%). Als de verzekeraar dit rendement niet haalt, moet de werkgever het verschil bijpassen op het moment dat u uit dienst treedt of met pensioen gaat.

Daarnaast regelt de wetgeving de informatieplicht. U heeft recht op een jaarlijks pensioenoverzicht (de pensioenfiche) en een transparante uitleg over de beheerskosten. Bij ontslag verbiedt de WAP ook elke discriminatie: het feit dat u ontslagen bent om dringende reden, verandert niets aan uw recht op de reeds opgebouwde reserves. Uw pensioenkapitaal is uw eigendom, ongeacht de reden van het vertrek.

Praktische Tips

Het beheer van uw groepsverzekering bij ontslag vereist een proactieve houding. Hier zijn enkele praktische tips van onze advocaten:

• Check de overlijdensdekking: Bij veel groepsverzekeringen vervalt de dekking 'overlijden voor de pensioenleeftijd' zodra u uit dienst treedt. Dit betekent dat als u sterft voor uw pensioen, uw nabestaanden mogelijk niets uitbetaald krijgen. U kunt er vaak voor kiezen om een deel van uw reserves te gebruiken om deze dekking aan te houden.
• Vergelijk de rendementen: Kijk goed naar de interestvoet van uw oude polis versus de nieuwe. Soms is het interessanter om het geld te laten staan ('slapen') als de oude polis een gegarandeerde rente van bijvoorbeeld 3,25% biedt, wat vandaag de dag zeldzaam is.
• Hou uw gegevens up-to-date: Zorg dat de verzekeraar uw privé-adres heeft. Veel werknemers vergeten dit, waardoor ze jaren later hun kapitaal niet meer kunnen traceren.
• Consulteer MyPension.be: Op dit overheidsportaal kunt u een overzicht vinden van al uw opgebouwde aanvullende pensioenrechten bij verschillende werkgevers.
• Vraag juridisch advies: Bij complexe ontslagdossiers of grote kapitalen kan een foutieve keuze duizenden euro's kosten. LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven). Een videocall is gratis, en voor een fysieke consultatie betaalt u slechts €50 voor 30 minuten.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest voorkomende vragen die wij in onze praktijk behandelen over de groepsverzekering bij ontslag.