Beroepsziekte laten erkennen

Wanneer een werknemer in de private sector of een personeelslid van een lokale of provinciale overheidsdienst getroffen wordt door een aandoening die rechtstreeks en overwegend het gevolg is van de uitoefening van zijn of haar beroepsactiviteit, spreken we van een beroepsziekte. De erkenning van een dergelijke pathologie is een cruciaal juridisch proces dat niet enkel de toegang opent tot gespecialiseerde medische zorg, maar ook recht geeft op diverse vergoedingen ter compensatie van inkomensverlies en blijvende arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht analyseren wij de procedurele en wettelijke aspecten van de erkenningsaanvraag bij Fedris, het Federaal agentschap voor beroepsrisico's.

Procedure en Stappen

De procedure tot erkenning van een beroepsziekte is strikt gereglementeerd en vereist een nauwgezette opvolging van administratieve stappen. Het proces vangt aan bij de vaststelling door een arts dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen de pathologie en de beroepsblootstelling.

• Indiening van de aanvraag: De werknemer dient het formulier 601 (aanvraag om schadevergoeding) in te vullen. Dit wordt vergezeld door het formulier 603, dat door de behandelende arts moet worden gecompleteerd. Deze documenten worden overgemaakt aan Fedris.
• Medisch onderzoek: Na ontvangst van de aanvraag zal Fedris een medisch onderzoek instellen. De medische dienst van het agentschap beoordeelt of de symptomen overeenstemmen met de criteria van de Belgische lijst van beroepsziekten of dat er sprake is van een ziekte buiten de lijst (het zogenaamde open systeem).
• Blootstellingsonderzoek: Parallel aan het medische luik voert Fedris een administratief en technisch onderzoek uit naar de aard van de beroepsactiviteit. Er wordt nagegaan of de aanvrager gedurende een significante periode is blootgesteld aan het schadelijke agens (bijvoorbeeld chemische stoffen, lawaai of ergonomische belasting).
• Beslissing: Fedris neemt een besluit over de erkenning. Bij een positieve beslissing wordt de graad van blijvende arbeidsongeschiktheid vastgesteld, wat de basis vormt voor de berekening van de rente.
• Beroepsmogelijkheid: Indien de aanvraag wordt afgewezen of de toegekende graad van ongeschiktheid wordt betwist, kan de werknemer binnen een termijn van één jaar beroep aantekenen bij de arbeidsrechtbank.

Wettelijk Kader

Het fundament van de bescherming tegen beroepsziekten in België ligt in de Beroepsziektenwet (gecoördineerde wetten van 3 juni 1970 betreffende de preventie van beroepsziekten en de vergoeding van de schade die daaruit voortvloeit). Deze wetgeving hanteert twee systemen voor de erkenning van een aandoening.

Ten eerste is er het lijstsysteem. De Belgische lijst van beroepsziekten bevat aandoeningen waarbij de wetenschappelijke causaliteit tussen het beroep en de ziekte algemeen aanvaard is. Indien een werknemer een ziekte uit deze lijst heeft en kan aantonen dat hij aan het bijbehorende risico is blootgesteld, geniet hij van een wettelijk vermoeden van causaliteit. Dit betekent dat de bewijslast voor de werknemer aanzienlijk lichter is.

Ten tweede voorziet de wet in het open systeem (artikel 30bis). Dit systeem is bedoeld voor aandoeningen die niet op de officiële lijst staan, maar waarvan de werknemer kan bewijzen dat ze het rechtstreekse en overwegende gevolg zijn van zijn beroepsuitoefening. Hier rust de volledige bewijslast bij het slachtoffer, wat vaak complexe medische en juridische expertise vereist.

Praktische Tips

Het succes van een erkenningsdossier hangt vaak af van de kwaliteit van de bewijsvoering. Wij adviseren cliënten om vanaf de eerste symptomen een nauwkeurig logboek bij te houden van de werkomstandigheden en de medische evolutie.

• Medisch dossier: Verzamel alle verslagen van specialisten en resultaten van medische beeldvorming. Hoe gedetailleerder de arts de link met het werk beschrijft, hoe sterker het dossier.
• Getuigenissen: In gevallen van fysieke overbelasting of psychosociale risico's (zoals burn-out, hoewel de erkenning hiervan uiterst complex blijft) kunnen verklaringen van collega's of de preventieadviseur-arbeidsarts van cruciaal belang zijn.
• Termijnen: Hoewel er in principe geen verjaringstermijn is voor het indienen van een aanvraag bij Fedris, is het raadzaam dit zo spoedig mogelijk te doen om bewijsproblemen te vermijden.
• Juridische bijstand: Gezien de technische aard van de Beroepsziektenwet is het raadzaam een gespecialiseerde advocaat te raadplegen vooraleer u reageert op een beslissing van Fedris.

LawBase ondersteunt slachtoffers van beroepsziekten in heel Vlaanderen. Wij beschikken over de nodige expertise om u bij te staan tijdens de administratieve fase en voor de arbeidsrechtbank. LawBase heeft 6 kantoren: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

Wanneer een ziekte als beroepsziekte wordt erkend, heeft het slachtoffer recht op verschillende vormen van schadeloosstelling die deels afwijken van de reguliere ziekteverzekering.

Vergoeding voor tijdelijke arbeidsongeschiktheid: Gedurende de periode van herstel ontvangt de werknemer een dagvergoeding die een percentage van het basisloon dekt. Dit is vaak gunstiger dan de uitkeringen van het ziekenfonds.

Vergoeding voor blijvende arbeidsongeschiktheid: Indien de ziekte een definitieve impact heeft op het verdienvermogen, wordt een rente toegekend. Deze rente wordt berekend op basis van het basisloon van de werknemer en de door Fedris vastgestelde graad van ongeschiktheid.

Medische kosten: Fedris vergoedt de kosten voor medische verzorging, medicatie en hospitalisatie die noodzakelijk zijn voor de behandeling van de beroepsziekte, conform de RIZIV-tarieven. In veel gevallen valt het remgeld weg voor het slachtoffer.

Hulp van derden: Indien het slachtoffer door de ziekte hulp nodig heeft voor de basisactiviteiten van het dagelijks leven, kan een bijkomende vergoeding worden toegekend.

Veelgestelde Vragen

In de praktijk roept de erkenning van een beroepsziekte vaak complexe vragen op. Hieronder vindt u antwoorden op de meest voorkomende juridische kwesties.