Terug naar Blog
    Verkeersrecht

    Derde ademanalyse buiten de marge: telt uw alcoholmeting nog?

    Mr. Peter-Jan De Meulenaere17 november 202610 min leestijd
    Delen:

    Geschreven door een LawBase expert

    Mr. Peter-Jan De Meulenaere
    Mr. Peter-Jan De Meulenaere

    Advocaat – Vennoot bij LawBase

    Peter-Jan is gespecialiseerd in verkeersrecht, vastgoedrecht en erfrecht. Hij staat cliënten bij met praktisch juridisch advies en een persoonlijke aanpak.

    Meer over ons team
    4.9/5 Google
    531+ reviews
    4.000+ dossiers beoordeeld
    Google 4.9/5 (353) · Trustlocal 9.7/10 (178)

    Hulp nodig bij uw situatie?

    Persoonlijk advies van een advocaat.

    Derde ademanalyse buiten de marge: telt uw alcoholmeting nog?
    In het kort10 min leestijd

    Wijkt een derde ademanalyse te sterk af van de eerste én de tweede, dan geldt de ademanalyse als niet uitgevoerd. De rechter kan dan niet veroordelen op basis van die meting, oordeelde het Hof van Cassatie op 13 januari 2026; in die zaak stelde het vonnis ook geen bloedproef vast.

    Inleiding

    U wordt staande gehouden voor een alcoholcontrole. De ademtest is positief en u moet blazen in het ademanalysetoestel. U vraagt een tweede analyse, en omdat beide resultaten te ver uit elkaar liggen, volgt er een derde. Welk resultaat telt dan? Het laagste? Het laatste? Of geen enkel?

    Het Hof van Cassatie gaf op 13 januari 2026 een duidelijk antwoord. Wordt er een derde ademanalyse uitgevoerd en wijkt het derde resultaat meer af dan toegelaten van zowel het eerste als het tweede resultaat, dan wordt de ademanalyse als niet uitgevoerd beschouwd. Een rechter kan een bestuurder dan niet veroordelen op basis van die ademanalyse. In de zaak die voorlag, stelde het vonnis ook geen bloedproef vast. Het Hof vernietigde daarom de veroordeling voor het alcoholfeit en stuurde de zaak terug naar een andere rechter.

    Het arrest is gepubliceerd op Juportal onder ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260113.2N.15.

    De feiten

    Een bestuurder werd onderworpen aan een alcoholcontrole. De ademtest was positief. Daarna volgden drie ademanalyses, kort na elkaar:

    • eerste analyse: 0,66 milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht;
    • tweede analyse: 0,58 milligram per liter;
    • derde analyse: 0,52 milligram per liter, dat als "eindresultaat" werd genoteerd.

    Volgens het arrest stelt het vonnis niet vast dat een bloedproef werd uitgevoerd. Het ging om het rijden onder invloed (in het vonnis "telastlegging C"). De correctionele rechtbank, die in hoger beroep oordeelde, vond dat "de alcoholmeting werd correct volgens de voorgeschreven procedure uitgevoerd" en verklaarde de bestuurder schuldig.

    De bestuurder ging in cassatie. Het argument: het derde resultaat valt buiten de vereiste nauwkeurigheid, welke nauwkeurigheidsvoorschriften men ook toepast. Dan moet de ademanalyse als niet uitgevoerd worden beschouwd, en zonder bloedproef is er geen geldige meting.

    De datum van de feiten staat niet in de gepubliceerde tekst. Het vonnis in hoger beroep dateert van 12 september 2025. De feiten liggen dus vóór 1 september 2026, zodat de Wegverkeerswet geldt in de versie van vóór de hervorming van het strafrecht.

    Bereken uw verkeersboete

    Ontdek direct wat uw verkeersboete zal kosten en welke gevolgen er zijn.

    Bereken Nu

    Het wettelijk kader

    Ademtest en ademanalyse

    De politie kan een ademtest opleggen aan wie op een openbare plaats een voertuig bestuurt, aan wie op het punt staat dat te doen en aan de vermoedelijke dader van een verkeersongeval (artikel 59, § 1 Wegverkeerswet). Ze kan ook meteen een ademanalyse opleggen, zonder voorafgaande ademtest (artikel 59, § 2 Wegverkeerswet). De ademtest geeft enkel een indicatie. De ademanalyse meet de alcoholconcentratie in de uitgeademde lucht en dient als bewijs.

    Geeft de ademtest ten minste 0,22 milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht aan, dan volgt een ademanalyse (artikel 60, § 1 Wegverkeerswet). Meet de ademanalyse ten minste 0,22 milligram per liter, dan geldt een rijverbod van twaalf uur (artikel 60, § 3 Wegverkeerswet).

    De drempels

    Voor de meeste bestuurders gelden twee drempels:

    • van 0,22 tot minder dan 0,35 milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht (artikel 34, § 1 Wegverkeerswet);
    • vanaf 0,35 milligram per liter, of 0,8 gram per liter bloed (artikel 34, § 2, 1° Wegverkeerswet).

    Voor bestuurders van onder meer vrachtwagens en bussen (rijbewijs C of D) begint de laagste drempel al bij 0,09 milligram per liter in plaats van 0,22 milligram (artikel 34, § 3 Wegverkeerswet). De drempel van 0,35 milligram per liter blijft gelijk.

    Voor feiten van vóór 1 september 2026 voorzag artikel 34, § 2, 1° Wegverkeerswet een geldboete van 200 tot 2.000 euro, te vermenigvuldigen met de opdeciemen: × 8 voor feiten van vóór 1 februari 2026 (effectief 1.600 tot 16.000 euro) en × 10 voor feiten van 1 februari tot en met 31 augustus 2026 (effectief 2.000 tot 20.000 euro). Voor feiten vanaf 1 september 2026 is dat een straf van niveau 1, met een geldboete van 1.600 tot 16.000 euro, te verhogen met de opdeciemen (× 1,25), dus effectief 2.000 tot 20.000 euro.

    De tweede en de derde ademanalyse

    De kern van de zaak is artikel 59, § 3 Wegverkeerswet:

    "Op verzoek van de in § 1, 1° en 2°, bedoelde personen aan wie een ademanalyse werd opgelegd, wordt onmiddellijk een tweede analyse uitgevoerd en, indien het verschil tussen deze twee resultaten meer bedraagt dan de door de Koning bepaalde nauwkeurigheidsvoorschriften, een derde analyse. Indien het eventuele verschil tussen twee van deze resultaten niet meer bedraagt dan de hierboven bepaalde nauwkeurigheidsvoorschriften, wordt het laagste resultaat in aanmerking genomen. Indien het verschil groter is, wordt de ademanalyse als niet uitgevoerd beschouwd."

    Die tekst is identiek in de versie die sinds 1 september 2026 geldt. De regel uit dit arrest blijft dus ook voor nieuwe feiten bruikbaar.

    De nauwkeurigheidsvoorschriften

    De nauwkeurigheidsvoorschriften staan in het koninklijk besluit van 21 april 2007 betreffende de ademtesttoestellen en de ademanalysetoestellen. Volgens artikel 26 van dat besluit, zoals het Hof het weergeeft, moet aan de betrokkene worden uitgelegd "dat hij een tweede ademanalyse mag vragen", dat bij een te groot verschil een derde volgt, en "dat indien de drie verschillen tussen die drie resultaten groter zijn dan de voormelde nauwkeurigheidsvoorschriften, een bloedproef wordt uitgevoerd."

    Bijlage 2 bij dat besluit maakt een onderscheid tussen twee soorten toestellen:

    • analysatoren in gebruik: een maximaal toegelaten fout van 0,03 mg/l onder 0,4 mg/l, en van 7,5 % vanaf 0,4 tot 1,0 mg/l;
    • nieuwe of herstelde analysatoren: een maximaal toegelaten fout van 0,02 mg/l onder 0,4 mg/l, en van 5 % vanaf 0,4 tot 1,0 mg/l.

    De fouten worden volgens de bijlage "afgerond tot de dichtst benaderde waarde op 0,001 mg/l nauwkeurig".

    Bloedproef

    Kan een ademanalyse niet worden uitgevoerd terwijl de ademtest ten minste 0,22 milligram per liter aangaf, dan laat de politie een bloedproef afnemen door een opgevorderde arts (artikel 63, § 1, 1° Wegverkeerswet). Daarnaast kunt u als tegenexpertise zelf een bloedproef vragen wanneer de ademanalyse, na toepassing van artikel 59, § 3, ten minste 0,35 milligram per liter meet (artikel 63, § 3 Wegverkeerswet).

    De beoordeling door het Hof van Cassatie

    Wanneer telt het laagste resultaat, en wanneer niets?

    Het Hof leest de wet, het koninklijk besluit en de bijlage samen. Het Hof besluit:

    "Uit de samenhang van deze bepalingen volgt dat wanneer een derde ademanalyse wordt uitgevoerd, de ademanalyse als niet uitgevoerd wordt beschouwd indien het derde resultaat ook hoger of lager is dan de door de nauwkeurigheidsvoorschriften bepaalde maximaal toegelaten afwijking op het resultaat van de eerste en de tweede analyse."

    Concreet: ligt het derde resultaat binnen de toegelaten afwijking van het eerste of van het tweede resultaat, dan wordt het laagste van de resultaten die binnen de marge van elkaar liggen in aanmerking genomen. Ligt het derde resultaat buiten de marge van beide, dan is er geen bruikbare ademanalyse.

    De berekening in deze zaak

    De rechtbank had niet vastgesteld welke nauwkeurigheidsvoorschriften van toepassing waren: die voor analysatoren in gebruik of die voor nieuwe of herstelde toestellen. Het Hof rekende daarom beide mogelijkheden door. Omdat alle resultaten tussen 0,4 en 1,0 mg/l lagen, gelden de percentages.

    • Ten opzichte van de eerste analyse (0,66 mg/l): de toegelaten afwijking bedraagt 0,033 mg/l (5 %) of 0,0495 mg/l (7,5 %). Het derde resultaat mocht dus niet lager liggen dan 0,63 mg/l respectievelijk 0,61 mg/l. Het was 0,52 mg/l.
    • Ten opzichte van de tweede analyse (0,58 mg/l): de toegelaten afwijking bedraagt 0,029 mg/l (5 %) of 0,0435 mg/l (7,5 %). Het derde resultaat mocht dus niet lager liggen dan 0,55 mg/l respectievelijk 0,54 mg/l. Het was 0,52 mg/l.

    Het derde resultaat viel in beide gevallen buiten de marge, ten opzichte van beide eerdere metingen. Het Hof besluit: "De ademanalyse moet bijgevolg als niet uitgevoerd worden beschouwd." En verder: "Het bestreden vonnis stelt ten slotte niet vast dat een bloedproef werd uitgevoerd. Aldus kan het bestreden vonnis op grond van die ademanalyse [de bestuurder] niet schuldig verklaren aan het feit omschreven in de telastlegging C."

    Dat alle drie de resultaten boven 0,35 mg/l lagen, veranderde daar niets aan. Een ademanalyse die als niet uitgevoerd geldt, levert geen bewijs van een alcoholconcentratie op.

    De beslissing

    Het Hof van Cassatie vernietigde het vonnis in zoverre het de bestuurder schuldig verklaarde aan de feiten van telastlegging C en daarvoor bestrafte. De zaak werd, in die beperkte mate, verwezen naar de correctionele rechtbank, die in hoger beroep oordeelt, in een andere samenstelling. De beslissing over de kosten werd aangehouden; de kosten van het cassatiegeding werden bepaald op 194,10 euro.

    Twee kanttekeningen zijn belangrijk:

    • Het Hof van Cassatie oordeelt niet over de feiten, enkel over de juiste toepassing van het recht. Het sprak de bestuurder niet vrij. De rechter op verwijzing beoordeelt het alcoholfeit opnieuw, binnen de grenzen van de verwijzing, dus enkel voor telastlegging C.
    • De vernietiging betreft enkel de telastlegging C. Wat er met eventuele andere telastleggingen gebeurde, staat niet in de gepubliceerde tekst.

    Wat betekent dit voor u?

    Dit arrest is van belang voor iedereen die bij een alcoholcontrole meerdere ademanalyses aflegde. De lessen:

    • U hebt recht op een tweede ademanalyse. Dat geldt voor wie een voertuig bestuurt en voor de vermoedelijke dader van een ongeval. Vraag ze onmiddellijk. De politie moet u uitleggen dat u die mag vragen.
    • Een derde analyse is geen formaliteit. Ze volgt alleen als de eerste twee te sterk verschillen, en ze kan ertoe leiden dat de hele ademanalyse wegvalt.
    • Welke marge geldt, maakt het verschil. Een toestel in gebruik heeft een ruimere marge (7,5 %) dan een nieuw of hersteld toestel (5 %). Ligt een resultaat dicht bij de grens, dan kan dat beslissend zijn. In deze zaak viel het derde resultaat buiten beide marges. Onder 0,4 mg/l gelden vaste marges (0,03 of 0,02 mg/l).
    • De rechter moet de juiste regel toepassen. Hier volstond de vaststelling dat de meting "correct" verliep niet. De rechter had moeten nagaan of het derde resultaat binnen de toegelaten afwijking lag.
    • Geen bruikbare ademanalyse betekent niet automatisch vrijspraak. Een bloedproef kan het bewijs leveren. In deze zaak stelde het vonnis niet vast dat een bloedproef was uitgevoerd.

    Elke zaak hangt af van de concrete meetresultaten, het gebruikte toestel en wat in het proces-verbaal staat. Een eigen herberekening zonder het proces-verbaal en het type toestel is dus niet zonder risico.

    Stappenplan na een positieve ademanalyse

    • Stap 1: vraag meteen een tweede ademanalyse. Dat recht staat in artikel 59, § 3 Wegverkeerswet.
    • Stap 2: noteer wat u kunt. Het aantal analyses, de resultaten die u te zien kreeg, de tijdstippen en wat u werd uitgelegd.
    • Stap 3: overweeg een bloedproef als tegenexpertise. Meet de ademanalyse ten minste 0,35 milligram per liter, dan kunt u die vragen (artikel 63, § 3 Wegverkeerswet).
    • Stap 4: vraag het dossier op. Bij een dagvaarding kunt u het strafdossier inkijken. Kijk na welke resultaten in het proces-verbaal staan en of het type toestel vermeld is.
    • Stap 5: laat de meting narekenen. Lag het derde resultaat buiten de marge van het eerste én van het tweede resultaat? Dan kan de ademanalyse wegvallen.
    • Stap 6: laat u bijstaan voor de rechtbank. Een technisch verweer over de ademanalyse moet op tijd en goed onderbouwd worden gevoerd, in eerste aanleg of in hoger beroep.

    Meer achtergrond vindt u in onze artikelen over alcohol in het verkeer, de straffen voor dronken rijden en het alcoholslot, wat u doet na een dagvaarding voor de politierechtbank en waarom een advocaat voor de politierechtbank zinvol is.

    Wanneer schakelt u een advocaat in?

    Bij een alcoholdossier staan een geldboete, een verval van het recht tot sturen en soms herstelexamens op het spel. Een fout in de ademanalyse ziet u niet altijd op het eerste gezicht. Het vergt een nauwkeurige lezing van het proces-verbaal en van de regels over de toestellen.

    LawBase bekijkt uw dossier, rekent de metingen na en voert het verweer voor de politierechtbank of in hoger beroep. Wij werken voor cliënten in heel Vlaanderen en Brussel, met kantoren in Brugge, Gent, Antwerpen, Sint-Niklaas, Tongeren en Leuven. Een telefonisch gesprek van 15 minuten kost € 24,20 incl. btw, een videocall van 30 minuten € 60,50 incl. btw en een consultatie op kantoor van 60 minuten € 90,75 incl. btw.

    Wilt u eerst weten hoe sterk u staat? Laat uw situatie beoordelen via Mijn dossier beoordelen of neem rechtstreeks contact op. Meer recente uitspraken vindt u in ons overzicht van rechtspraak.

    Bron

    Hof van Cassatie, tweede kamer, arrest van 13 januari 2026, ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260113.2N.15, gepubliceerd op Juportal. Het Hof van Cassatie toetst enkel of het recht juist werd toegepast; het oordeelt niet opnieuw over de feiten. De zaak werd verwezen naar een anders samengestelde correctionele rechtbank in hoger beroep, die het alcoholfeit opnieuw beoordeelt.

    Google 4.9/5 (353) · Trustlocal 9.7/10 (178)

    Hulp nodig bij uw situatie?

    Persoonlijk advies van een advocaat.

    Wettelijk Kader

    Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:

    Veelgestelde vragen

    Meer over Verkeersrecht

    Ontdek alle juridische ondersteuning bij verkeersovertredingen en rijbewijskwesties.

    Mijn Dossier Beoordelen

    Ontvang direct inzicht in uw zaak, een plan van aanpak en een kostenindicatie.

    Meer info: cookie beleid · privacy