Collectieve schuldenregeling België (2025)
Geschreven door een LawBase expert
Advocaat – Vennoot bij LawBase
Peter-Jan is gespecialiseerd in verkeersrecht, vastgoedrecht en erfrecht. Hij staat cliënten bij met praktisch juridisch advies en een persoonlijke aanpak.
Meer over ons teamHulp nodig bij uw situatie?
Gratis en vrijblijvend eerste advies. Reactie binnen 48 uur.
Alles over de collectieve schuldenregeling in België. Voorwaarden, procedure, schuldbemiddelaar en voordelen in 2025.
Collectieve schuldenregeling België (2025)
7 oktober 2025
Steeds meer gezinnen in Vlaanderen en Brussel worstelen met schulden. Als u het overzicht kwijt bent en schuldeisers blijven aandringen, biedt de collectieve schuldenregeling (CSR) mogelijk een uitweg. In dit artikel leggen we uit wat deze procedure inhoudt, wie ervoor in aanmerking komt en hoe een advocaat of schuldbemiddelaar u begeleidt.
Wat is een collectieve schuldenregeling?
De collectieve schuldenregeling is een gerechtelijke procedure die bedoeld is om mensen in ernstige financiële moeilijkheden opnieuw een menswaardig leven te geven. Ze is geregeld door de artikelen 1675/2 tot 1675/27 van het Gerechtelijk Wetboek.
In eenvoudige woorden: de rechter stelt een erkende schuldbemiddelaar aan die samen met u een afbetalingsplan opstelt. Dit plan houdt rekening met uw inkomsten, gezinssituatie en vaste kosten. Het doel is om:
uw schulden te herstructureren of kwijtschelden;
beslagleggingen te stoppen;
en u de kans te geven om opnieuw financieel stabiel te worden.
Wanneer komt u in aanmerking?
U kunt de procedure aanvragen als u:
een natuurlijk persoon bent (geen vennootschap);
niet meer in staat bent uw schulden duurzaam te betalen;
en in België woont.
De procedure is niet enkel voor werklozen of mensen met lage inkomens. Ook zelfstandigen die hun activiteit stopten en met schulden blijven zitten, kunnen een aanvraag indienen.
Belangrijk:
U mag geen ondernemer meer zijn op het moment van de aanvraag.
U moet te goeder trouw handelen — wie bewust schulden opstapelde of informatie verzwijgt, riskeert afwijzing.
Bereken uw schadevergoeding
Krijg een indicatie van de schadevergoeding waar u recht op heeft.
Hoe verloopt de procedure?
U dient een verzoekschrift in bij de arbeidsrechtbank van uw woonplaats. Dit moet alle bewijsstukken bevatten: loonfiches, facturen, schuldenlijst, bankafschriften, enz.
De rechtbank stelt een erkende schuldbemiddelaar aan (advocaat of maatschappelijk assistent). Vanaf dat moment:
worden alle individuele invorderingen geschorst;
stopt de intrestaanrekening;
en communiceert u enkel nog via de bemiddelaar met uw schuldeisers.
De bemiddelaar stelt een minnelijke of gerechtelijke afbetalingsregeling voor:
Minnelijk plan: akkoord tussen u en de schuldeisers.
Gerechtelijk plan: opgelegd door de rechter als er geen akkoord is.
De looptijd is meestal maximaal 7 jaar, maar kan in uitzonderlijke situaties verlengd worden.
De bemiddelaar beheert uw inkomsten via een budgetrekening. U krijgt een leefgeld (bepaald door de rechter), waarmee u dagelijkse uitgaven doet. De rest gaat naar de afbetaling van uw schulden.
Belangrijke termijnen en documenten
Verzoekschrift: ingediend bij de arbeidsrechtbank, zonder advocaat maar juridische hulp is sterk aanbevolen.
Behandeling door de rechter: gemiddeld binnen 1 à 2 maanden na aanvraag.
Duur van de regeling: 3 tot 7 jaar afhankelijk van uw draagkracht.
Einde van de regeling: bij volledige betaling of kwijtschelding van resterende schulden.
Na een positieve afronding kan de rechtbank een definitieve kwijtschelding uitspreken voor schulden die nog niet konden worden afgelost.
Veelgemaakte fouten bij een aanvraag
Onvolledige dossiers
→ Voeg álle bewijsstukken toe (ook schulden bij familie of sociale instellingen).
Verzwijgen van inkomsten of bezittingen
→ Dit kan leiden tot intrekking van de regeling (art. 1675/15 Ger.W.).
Zelf contact opnemen met schuldeisers
→ Tijdens de regeling verloopt alles via de schuldbemiddelaar.
Nieuwe schulden maken
→ Nieuwe leningen of niet-betalen van vaste kosten kunnen de regeling doen mislukken.
Hoe helpt een advocaat of schuldbemiddelaar?
Een gespecialiseerde advocaat insolventierecht of erkende schuldbemiddelaar kan:
het verzoekschrift correct opstellen;
contact opnemen met alle schuldeisers;
onderhandelen over kwijtschelding of herstructurering;
en u juridisch vertegenwoordigen bij de rechtbank.
Een advocaat zorgt ook dat u:
geen onredelijke afbetalingen aanvaardt;
alle rechten behoudt (zoals kinderbijslag, leefloon, huurpremie);
en op het einde een volledige kwijtschelding krijgt indien wettelijk mogelijk.
5. #### Juridische begeleiding voorkomt fouten en versnelt goedkeuring.
Verschil met andere regelingen
2025: actuele ontwikkelingen
In 2025 blijven de kernregels van de collectieve schuldenregeling dezelfde, maar de digitalisering van de procedure versnelt:
Verzoekschriften kunnen in veel arrondissementen digitaal worden ingediend via Just-on-Web.
Schuldbemiddelaars werken met online budgetbeheerplatformen zodat cliënten hun saldo kunnen volgen.
Er is meer nadruk op preventieve schuldbemiddeling via OCMW’s en erkende centra.
Daarnaast is de wet van 26 juli 2024 (Belgisch Staatsblad 12 augustus 2024) in werking getreden, die de samenwerking tussen rechtbanken en lokale schuldhulpverlening versterkt.
Samenvatting in 5 kernpunten
De collectieve schuldenregeling is een gerechtelijke bescherming voor wie structureel in de schulden zit.
De procedure start via de arbeidsrechtbank met aanstelling van een erkende schuldbemiddelaar.
Tijdens de regeling worden alle invorderingen stopgezet.
De looptijd bedraagt 3–7 jaar, met mogelijk kwijtschelding.
FAQ
Wat is het doel van de collectieve schuldenregeling?
Ze beschermt mensen tegen beslag en laat toe hun schulden gestructureerd af te lossen.
Hoe lang duurt de regeling?
Gemiddeld 3 tot 7 jaar, afhankelijk van inkomen en schuldenlast.
Kan ik tijdens de regeling nieuwe schulden maken?
Nee. Nieuwe schulden kunnen de regeling laten intrekken.
Wie kan schuldbemiddelaar worden?
Advocaten of maatschappelijk assistenten erkend door de arbeidsrechtbank.
Worden alle schulden kwijtgescholden?
Niet altijd. Na afloop kan de rechtbank wel een definitieve kwijtschelding toekennen voor resterende schulden.
FOD Justitie – Gerechtelijk Wetboek art. 1675/2 – 1675/27
Belgisch Staatsblad – Wet van 26 juli 2024 (digitalisering CSR)
Rechtspraak.be – recente arresten arbeidsrechtbanken over CSR
FSMA & OCMW Vlaanderen – erkende schuldbemiddelaars
Veelgestelde Vragen
1. Wat is het hoofddoel van de collectieve schuldenregeling in België?
Het hoofddoel van de collectieve schuldenregeling is om personen die in ernstige financiële moeilijkheden verkeren, opnieuw een menswaardig bestaan te bieden door hun schulden te herstructureren of kwijt te schelden. Dit gebeurt via een gerechtelijke procedure waarbij een afbetalingsplan wordt opgesteld.
2. Welke wetgeving regelt de collectieve schuldenregeling in België?
De collectieve schuldenregeling is geregeld door de artikelen 1675/2 tot 1675/27 van het Gerechtelijk Wetboek. Deze artikelen bepalen de voorwaarden, de procedure en de rechten en plichten van de betrokken partijen.
3. Wie komt in aanmerking voor een collectieve schuldenregeling?
U komt in aanmerking als u een natuurlijk persoon bent (geen vennootschap), niet meer in staat bent uw schulden duurzaam te betalen, in België woont en te goeder trouw handelt. U mag op het moment van de aanvraag geen ondernemer meer zijn.
4. Wat is de rol van een schuldbemiddelaar in deze procedure?
De schuldbemiddelaar, aangesteld door de rechter, begeleidt u doorheen de procedure en stelt samen met u een afbetalingsplan op. Hij of zij onderhandelt met uw schuldeisers en zorgt voor de uitvoering van het plan.
5. Wat gebeurt er met beslagleggingen zodra ik in collectieve schuldenregeling ben?
Zodra u in collectieve schuldenregeling bent, worden alle beslagleggingen stopgezet. Dit biedt u onmiddellijk ademruimte en beschermt u tegen verdere invorderingsmaatregelen van uw schuldeisers.
6. Hoe lang duurt een collectieve schuldenregeling gemiddeld?
De duur van een collectieve schuldenregeling kan variëren, maar de wet voorziet in een principe van een redelijke termijn. Dit is afhankelijk van de aard en omvang van de schulden, en de financiële mogelijkheden van de schuldenaar, maar vaak enkele jaren.
7. Wat betekent het begrip "te goeder trouw" in het kader van deze regeling?
"Te goeder trouw" betekent dat u geen schulden opzettelijk heeft gecreëerd of verergerd, en dat u actief meewerkt aan de oplossing van uw schuldproblemen. Oneerlijk handelen kan leiden tot de weigering of intrekking van de regeling.
8. Kan ik als zelfstandige een collectieve schuldenregeling aanvragen?
Ja, u kunt als zelfstandige een collectieve schuldenregeling aanvragen, op voorwaarde dat u op het moment van de aanvraag uw zelfstandige activiteit heeft stopgezet. De procedure is dan bedoeld voor de schulden die u als natuurlijk persoon heeft opgebouwd.
9. Welke documenten heb ik nodig om een aanvraag in te dienen?
Voor de aanvraag heeft u doorgaans een overzicht van al uw inkomsten, uitgaven, activa en passiva nodig. Ook bewijzen van uw schulden en gezinssituatie zijn vereist. De schuldbemiddelaar zal u hierbij begeleiden.
10. Wat zijn de gevolgen als ik het afbetalingsplan niet naleef?
Als u het afbetalingsplan niet naleeft zonder geldige reden, kan de collectieve schuldenregeling worden ingetrokken door de rechtbank. Dit betekent dat uw oorspronkelijke schulden weer volledig opeisbaar worden, en u de bescherming van de regeling verliest.
Hulp nodig bij uw situatie?
Gratis en vrijblijvend eerste advies. Reactie binnen 48 uur.
Wettelijk Kader
Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:
- •
- •
Veelgestelde vragen
Handige Tools
Gebruik onze gratis tools om direct inzicht te krijgen in uw situatie:
Meer over Burgerlijk Recht
Hulp bij aansprakelijkheid, schadevergoeding en contracten.
Mijn Dossier Beoordelen
Ontvang direct inzicht in uw zaak, een plan van aanpak en een kostenindicatie — geheel vrijblijvend.
