Strafmaat Simulator 2026

De straftoemeting in België is het proces waarbij de rechter bepaalt welke sanctie gepast is voor een strafbaar feit. Dit is geen willekeurige beslissing: de rechter werkt binnen een wettelijk kader van strafvorken – minimum en maximum straffen die per misdrijf zijn vastgelegd in het Strafwetboek.

België kent drie categorieën strafbare feiten:

• Overtredingen: Lichte feiten (bv. lichte snelheidsovertredingen). Politierechtbank.
• Wanbedrijven: Middelzware feiten (bv. diefstal, slagen). Correctionele rechtbank.
• Misdaden: Zware feiten (bv. moord, verkrachting). Hof van Assisen of gecorrectionaliseerd naar Correctionele rechtbank.

De wettelijke strafvorken geven de rechter beoordelingsruimte. Bij eenvoudige diefstal (Art. 461-463 Strafwetboek) is de strafvork 1 maand tot 5 jaar gevangenisstraf. De rechter bepaalt binnen dit kader welke straf gepast is, rekening houdend met alle omstandigheden.

Belangrijk: alle geldboetes in het Strafwetboek worden vermenigvuldigd met 10 (opdeciemen, sinds 1 februari 2026). Een wettelijke boete van €500 wordt dus €5.000 effectief. Dit verklaart waarom strafrechtelijke boetes vaak hoog uitvallen.

De rechter houdt rekening met een breed scala aan factoren die de straf kunnen beïnvloeden. Deze worden onderverdeeld in verzachtende en verzwarende omstandigheden.

Verzachtende omstandigheden (Art. 79 Strafwetboek):

• Blanco strafblad: Een first offender krijgt vaak uitstel of opschorting
• Berouw en spijtbetuiging: Oprechte erkenning van schuld weegt positief
• Schadevergoeding: Spontaan herstel van schade aan het slachtoffer
• Medewerking onderzoek: Bekentenis en samenwerking met politie/gerecht
• Moeilijke persoonlijke omstandigheden: Sociale, financiële of psychische problemen
• Overschrijding redelijke termijn: Als de procedure te lang duurde (Art. 6 EVRM)

Verzwarende omstandigheden:

• Recidive: Eerder veroordeeld voor gelijkaardige feiten (Art. 54-57 Strafwetboek)
• Minderjarig slachtoffer: Bijzondere bescherming voor kinderen (Art. 410 Strafwetboek)
• Kwetsbaar slachtoffer: Bejaarden, zwangeren, personen met handicap (Art. 405quater)
• Wapengebruik: Wapen bij het plegen van het misdrijf (Wapenwet)
• In bende: Met twee of meer personen (Art. 322-326 Strafwetboek)
• Voorbedacht: Geplande misdrijven worden zwaarder bestraft

Bij verzwarende omstandigheden kan de straf worden verhoogd, soms tot het dubbele van het wettelijke maximum. Bij verzachtende omstandigheden kan de rechter onder het minimum gaan of alternatieve straffen opleggen.

België kent een rijk arsenaal aan alternatieve straffen die de rechter kan opleggen in plaats van of naast effectieve gevangenisstraf. Deze alternatieven worden vooral toegepast bij first offenders of minder ernstige feiten.

Opschorting van uitspraak:

De rechter verklaart u schuldig maar spreekt geen straf uit. Na een proefperiode (1-5 jaar) wordt de zaak geseponeerd als u geen nieuwe feiten pleegt. Dit verschijnt niet op uw standaard strafblad.

Uitstel van uitvoering:

De rechter legt een straf op maar stelt de uitvoering uit voor een proefperiode. Bij nieuwe feiten moet u alsnog de uitgestelde straf uitzitten, plus de nieuwe straf. Dit kan gedeeltelijk uitstel zijn (bv. 6 maanden effectief, 2 jaar met uitstel).

Probatie:

Uitstel of opschorting met specifieke voorwaarden: behandeling, begeleiding, contactverbod, schadevergoeding. Een probatieassistent volgt u op.

Werkstraf (Art. 37ter Strafwetboek):

Onbetaald werk ten dienste van de gemeenschap. Minimum 20 uur, maximum 300 uur. Alternatief voor gevangenisstraf tot 1 jaar.

Elektronisch toezicht (enkelband):

U verblijft thuis onder elektronische monitoring. Toegestane bewegingen worden strikt gecontroleerd. Vaak gecombineerd met werkverplichtingen.

Autonome probatiestraf:

Een zelfstandige probatiestraf zonder onderliggende gevangenisstraf, met strikte voorwaarden gedurende 6 maanden tot 2 jaar.

Onze Strafmaat Simulator berekent een indicatie van de mogelijke straf op basis van het type misdrijf en de relevante omstandigheden. Het is een hulpmiddel om verwachtingen te managen, geen juridisch advies.

In stap 1 selecteert u de categorie van het misdrijf: vermogensdelicten (diefstal, oplichting), geweldsdelicten (slagen, bedreiging), drugsdelicten (bezit, handel), zedendelicten of andere misdrijven. Vervolgens kiest u het specifieke feit.

In stap 2 geeft u de omstandigheden aan: heeft u een blanco strafblad of eerdere veroordelingen? Zijn er verzachtende factoren (spijtbetuiging, schadevergoeding) of verzwarende factoren (wapen, kwetsbaar slachtoffer)?

Na het invullen ontvangt u een indicatieve strafmaat met:

• Wettelijke strafvork (minimum-maximum)
• Verwachte straf op basis van omstandigheden
• Mogelijke alternatieve straffen (probatie, werkstraf)
• Bevoegde rechtbank en procedure
• Wettelijke basis (artikelnummers)

Deze resultaten kunt u gratis per email ontvangen als voorbereiding op uw gesprek met een advocaat.

Onze Strafmaat Simulator is een eerste oriëntatie, geen vervanging van professioneel juridisch advies. Na het invullen ontvangt u uw resultaten gratis per email, met een overzicht van de mogelijke straffen voor uw situatie.

Strafrechtelijke procedures zijn complex en de inzet is hoog. Professionele bijstand kan het verschil maken:

• Strategiebepaling: Bekennen, ontkennen, of nuanceren? Een advocaat adviseert over de beste aanpak.
• Verzachtende omstandigheden: Een goede verdediging brengt alle elementen naar voren die tot strafvermindering leiden.
• Procedurebewaking: Zijn uw rechten gerespecteerd tijdens het onderzoek? Onregelmatigheden kunnen tot nietigheid leiden.
• Alternatieve straffen: Een advocaat kan actief pleiten voor probatie, werkstraf of elektronisch toezicht.
• Burgerlijke partijstelling: Als slachtoffer helpen we bij het vorderen van schadevergoeding.

Via de tool kunt u eenvoudig een afspraak aanvragen met één van onze strafrecht specialisten. Wij staan dagelijks beklaagden en slachtoffers bij voor Politierechtbank en Correctionele rechtbank.

LawBase gelooft in een eerlijk proces. Of u nu beklaagde of slachtoffer bent: wij zorgen voor een gedegen verdediging van uw belangen. Neem contact op voor een vrijblijvend oriënterend gesprek.