Slagen en Verwondingen: Straffen & Rechten (2026)
Geschreven door een LawBase expert
Advocaat – Vennoot bij LawBase
Peter-Jan is gespecialiseerd in verkeersrecht, vastgoedrecht en erfrecht. Hij staat cliënten bij met praktisch juridisch advies en een persoonlijke aanpak.
Meer over ons teamHulp nodig bij uw situatie?
Persoonlijk advies van een advocaat.
Persoonlijk advies nodig?
Wordt u vervolgd voor het toebrengen van slagen en verwondingen volgens Belgisch recht? Lees hier hoe een ervaren advocaat uit Brugge u kan bijstaan voor de rechtbank.
Toebrengen van slagen & verwondingen: wat te doen als dader of beklaagde?
5 oktober 2025
Wat betekent het toebrengen van slagen en verwondingen volgens Belgisch recht?
Het toebrengen van slagen en verwondingen is een misdrijf dat in België geregeld wordt door de artikelen 194 tot 201 van het Strafwetboek (voor feiten van vóór 1 september 2026: de artikelen 398 tot 405 oud Sw.). Het gaat om elke vorm van fysiek geweld waarbij een ander lichamelijk letsel oploopt — of het nu gaat om een blauwe plek, een breuk of een ernstig trauma.
Zelfs een lichte aanraking met letsel kan strafbaar zijn als er sprake is van opzet of een duidelijke schuld.
De Belgische wet beschouwt dit als een aantasting van de lichamelijke integriteit, een grondrecht dat door de Grondwet wordt beschermd.
Wettelijke basis in het Strafwetboek
De artikelen 398 tot 405bis oud Sw. leggen de verschillende vormen van slagen en verwondingen vast. Sinds 1 september 2026 zijn deze bepalingen vervangen door de artikelen 194 tot 201 van het nieuwe Strafwetboek.
Artikel 194 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 398 oud Sw.) behandelt lichte verwondingen zonder blijvende gevolgen. Onder het oude wetboek was dat een gevangenisstraf van acht dagen tot zes maanden en een geldboete van 26 tot 100 euro, of een van die straffen alleen. Sinds 1 september 2026 is het een straf van niveau 1: geen gevangenisstraf meer, maar een geldboete van 250 tot 25.000 euro, een werkstraf van twintig tot honderdtwintig uur, een probatiestraf van zes tot twaalf maanden of een veroordeling bij schuldigverklaring. Voorbedachte rade vormt geen apart tweede lid meer: artikel 198 Sw. tilt de voorbedachte gewelddaad één strafniveau hoger, hier dus naar niveau 2. Onder het oude artikel 398, tweede lid oud Sw. was dat een gevangenisstraf van een maand tot een jaar.
Artikel 195 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 399 oud Sw.) geldt wanneer de slagen een ziekte of arbeidsongeschiktheid tot gevolg hebben. Onder het oude wetboek: gevangenisstraf van twee maanden tot twee jaar, en zes maanden tot drie jaar met voorbedachte rade. Sinds 1 september 2026 een straf van niveau 2: een gevangenisstraf van zes maanden tot ten hoogste drie jaar, of een werkstraf, een probatiestraf, een straf onder elektronisch toezicht of een veroordeling bij schuldigverklaring.
Artikel 196 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 400 oud Sw.) bepaalt de verzwaring bij zwaar letsel: een ongeneeslijk lijkende ziekte, een ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijke arbeid van meer dan vier maanden, het volledig verlies van het gebruik van een orgaan of een zware verminking. Onder het oude wetboek was de straf dan gevangenisstraf van twee tot vijf jaar, en opsluiting van vijf tot tien jaar met voorbedachte rade. Sinds 1 september 2026 is dat een straf van niveau 3 (artikel 196 Sw.): een gevangenisstraf van meer dan drie tot ten hoogste vijf jaar, met een mogelijke bijkomende geldboete van 250 tot 12.500 euro. Voorbedachte rade is sindsdien geen aparte strafvork meer: artikel 198 Sw. tilt de voorbedachte gewelddaad telkens één niveau hoger, hier dus naar niveau 4. Het overlijden van het slachtoffer valt niet onder artikel 400 maar onder artikel 197 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 401 oud Sw.): slagen die opzettelijk worden toegebracht zonder het oogmerk om te doden maar toch de dood veroorzaken, werden onder het oude wetboek gestraft met opsluiting van vijf tot tien jaar, en met tien tot vijftien jaar bij voorbedachte rade. Sinds 1 september 2026 is dat een straf van niveau 4: een gevangenisstraf van meer dan vijf tot ten hoogste tien jaar.
Artikel 405 oud Sw. gaat niet over voorbedachte rade of kwetsbare slachtoffers, maar over de poging om iemand de stoffen bedoeld in artikel 402 oud Sw. toe te dienen zonder het oogmerk om te doden. Voorbedachte rade zit in het tweede lid van de artikelen 398, 399 en 400 oud Sw.; de verzwaring voor minderjarige of kwetsbare slachtoffers staat in artikel 200 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 405bis oud Sw.). Voor geweld binnen het gezin geldt artikel 201 Sw. (voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 410 oud Sw.).
De rechter houdt rekening met factoren zoals:
De ernst van het letsel
De intentie van de dader
De omstandigheden waarin het geweld plaatsvond
Simuleer de mogelijke strafmaat
Krijg een inschatting van de mogelijke straffen bij uw situatie.
Wanneer is er sprake van een strafbaar feit?
Om iemand te vervolgen voor het toebrengen van slagen en verwondingen, moeten drie elementen bewezen worden:
Een fysieke handeling – de daad van het slaan, duwen, of verwonden.
Een letsel – fysiek bewijs via medische vaststellingen.
Opzet of schuld – de intentie om te verwonden, of roekeloos gedrag dat letsel veroorzaakte.
Zonder één van deze elementen kan de rechter geen veroordeling uitspreken.
De verschillende vormen van slagen en verwondingen
De Belgische wet maakt onderscheid tussen lichte, zware, en verzwarende gevallen.
Dit betreft situaties waarbij het slachtoffer tijdelijk ongeschikt is, maar volledig herstelt.
➡️ Straf: een straf van niveau 1 (artikel 194 Sw.). Daarop staat geen gevangenisstraf: de rechter kan een geldboete van 250 tot 25.000 euro opleggen, een werkstraf van 20 tot 120 uur of een probatiestraf. Voor feiten van vóór 1 september 2026 gold artikel 398 oud Sw., met een gevangenisstraf van acht dagen tot zes maanden en/of een geldboete.
Als het slachtoffer blijvend letsel oploopt (zoals blindheid of invaliditeit), stijgt de straf aanzienlijk.
➡️ Straf: een straf van niveau 3 (artikel 196 Sw.): een gevangenisstraf van meer dan drie tot ten hoogste vijf jaar. Voor feiten van vóór 1 september 2026 gold artikel 400 oud Sw., met een gevangenisstraf van twee tot vijf jaar.
Wanneer de feiten gepleegd zijn:
op een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand (artikel 200 Sw.)
op een persoon met een maatschappelijke functie — onder meer politie, brandweer, zorgverleners, onderwijspersoneel, personeel van het openbaar vervoer, advocaten, notarissen en journalisten — naar aanleiding van de uitoefening van die functie (artikel 202 Sw.)
binnen het gezin (artikel 201 Sw.)
vanuit een discriminerende drijfveer (artikel 199 Sw.)
of met voorbedachten rade (artikel 198 Sw.)
➡️ De straf klimt dan mee met de graad van de integriteitsaantasting. In al die gevallen — voorbedachtheid (artikel 198 Sw.), een discriminerende drijfveer (artikel 199 Sw.), een minderjarig of kwetsbaar slachtoffer (artikel 200 Sw.), intrafamiliaal geweld (artikel 201 Sw.) en geweld tegen een persoon met een maatschappelijke functie (artikel 202 Sw.) — geldt dezelfde ladder: niveau 2 zonder aantasting of bij de eerste graad, niveau 3 bij de tweede graad, niveau 4 bij de derde graad en niveau 5 wanneer de gewelddaden de dood tot gevolg hebben — dat laatste is een gevangenisstraf van meer dan tien tot ten hoogste vijftien jaar.
De vervolging van de dader voor de rechtbank
Het proces begint meestal met een aangifte bij de politie of een klacht van het slachtoffer.
Het parket onderzoekt de zaak en beslist of er voldoende bewijs is om te dagvaarden.
De meeste zaken over slagen en verwondingen worden behandeld door de correctionele rechtbank.
Tijdens de zitting:
Leest de procureur de tenlastelegging voor
Krijgt de beklaagde de kans zich te verdedigen
Worden medische verslagen en getuigenverklaringen besproken
Elke beklaagde heeft recht op:
Een advocaat
Het zwijgrecht
Een eerlijk proces
Mogelijke straffen en maatregelen
Afhankelijk van de ernst:
Gevangenisstraf van enkele maanden tot meerdere jaren
Geldboetes, aangepast aan het inkomen
Schadevergoeding aan het slachtoffer
Reclassering of probatie
Herstelbemiddeling
Hoe kan een advocaat in Brugge u helpen?
Als u wordt vervolgd voor slagen en verwondingen, is tijdige juridische bijstand cruciaal.
Een advocaat in Brugge kan:
Uw dossier analyseren
Uw verdediging opbouwen
U vertegenwoordigen voor de rechtbank
Onderhandelen met het parket voor een minnelijke schikking
Bij een dagvaarding is het belangrijk niet zelf verklaringen af te leggen zonder advies.
Welk Strafwetboek geldt? Dat hangt af van de datum van de feiten, niet van de datum van het vonnis (artikel 2 Sw.). Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 geldt het nieuwe Strafwetboek. Voor feiten van vóór die datum blijft het oude Strafwetboek van 1867 van toepassing, tenzij de nieuwe wet voor de dader milder is: dan past de rechter de meest gunstige bepaling toe (artikel 2, derde lid Sw.).
Veelgestelde vragen (FAQ)
1️⃣ Wat als ik uit zelfverdediging handelde?
Wettige verdediging (artikel 14 Sw.) is een rechtvaardigingsgrond wanneer u een onrechtmatige, ernstige en ogenblikkelijke aanval op uzelf of op een derde niet kon ontwijken en u zich op een evenredige manier verweert. Volstaat dat niet, dan kan artikel 203 Sw. de straf nog verlagen: gewelddaden die zijn uitgelokt door opzettelijk, onrechtmatig, ernstig en ogenblikkelijk geweld tegen uzelf of een derde worden een of meer strafniveaus lager bestraft.
2️⃣ Wat gebeurt er als het slachtoffer geen klacht indient?
Het parket kan alsnog vervolgen als er bewijzen zijn van geweld.
3️⃣ Moet ik naar de rechtbank komen?
Ja, tenzij uw advocaat u wettelijk mag vertegenwoordigen.
4️⃣ Kan het slachtoffer schadevergoeding eisen?
Ja, via een burgerlijke partijstelling.
5️⃣ Wat als ik niet wist dat ik iemand verwondde?
Dan kan sprake zijn van onopzettelijke verwondingen, die anders beoordeeld worden.
6️⃣ Hoe lang duurt een zaak meestal?
Tussen de 6 maanden en 2 jaar, afhankelijk van de complexiteit.
Conclusie – Juridische bijstand bij slagen en verwondingen in Brugge
Wordt u vervolgd voor het toebrengen van slagen en verwondingen?
Laat u begeleiden door een ervaren advocaat in Brugge die uw rechten verdedigt en zorgt voor een doordachte strategie voor de rechtbank.
Neem contact op om uw dossier te bespreken.
Meer info over het Belgisch strafrecht vindt u op de officiële website van Justitie België.
Veelgestelde Vragen
Wat is het verschil tussen slagen en verwondingen en zware slagen en verwondingen?
Het verschil zit voornamelijk in de ernst van het toegebrachte letsel. Lichte slagen en verwondingen veroorzaken tijdelijk letsel, terwijl zware slagen en verwondingen leiden tot blijvende invaliditeit, verminking of de dood, zoals bepaald in het Belgische Strafwetboek (artikelen 194 tot 201 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: artikelen 398-405 oud Sw.). De straffen zijn navenant zwaarder voor zware slagen en verwondingen.Wat zijn de mogelijke straffen voor het toebrengen van slagen en verwondingen in België?
De straffen variëren sterk afhankelijk van de ernst van het letsel, de intentie van de dader en eventuele verzwarende omstandigheden. Dit kan gaan van geldboetes en gevangenisstraffen tot werkstraffen. Artikel 194 Sw. bepaalt bijvoorbeeld de straf voor lichte verwondingen, artikel 196 Sw. die voor een integriteitsaantasting van de derde graad, en artikel 197 Sw. geldt wanneer de gewelddaden de dood tot gevolg hebben zonder dat de dader het oogmerk had te doden. Voor feiten van vóór 1 september 2026 waren dat de artikelen 398, 400 en 401 oud Sw.Welke factoren beïnvloeden de hoogte van de straf?
De rechter houdt rekening met diverse factoren zoals de ernst van het letsel, de intentie (opzet of onopzettelijk), de omstandigheden van het feit, eventuele voorbedachten rade en de kwetsbaarheid van het slachtoffer. Ook een strafblad van de dader kan de strafmaat beïnvloeden.Kan ik mij beroepen op noodweer of wettige zelfverdediging?
Ja, noodweer of wettige zelfverdediging kan een rechtvaardigingsgrond zijn, mits aan specifieke voorwaarden is voldaan. De verdediging moet noodzakelijk zijn om een onmiddellijke en wederrechtelijke aanval af te weren, en de verdediging moet in proportie zijn met de aanval. Dit wordt strikt beoordeeld door de rechtbank.Wat moet ik doen als ik beschuldigd word van het toebrengen van slagen en verwondingen?
Raadpleeg onmiddellijk een advocaat. Zwijgrecht is cruciaal; leg geen verklaringen af zonder juridisch advies. Uw advocaat kan u informeren over uw rechten, de procedure en de beste verdedigingsstrategie.Wat zijn mijn rechten als slachtoffer van slagen en verwondingen?
Als slachtoffer heeft u recht op medische bijstand, het indienen van een klacht en het eisen van een schadevergoeding. U kunt zich burgerlijke partij stellen in het strafproces om uw rechten te doen gelden en uw schade vergoed te krijgen.Wat is het belang van medische verslagen en bewijsmateriaal?
Medische verslagen zijn cruciaal bewijs voor de ernst van de verwondingen en de causaliteit met de feiten. Bewijsmateriaal zoals foto's, getuigenverklaringen en camerabeelden kunnen de aanklacht of verdediging aanzienlijk versterken. Verzamel zo snel mogelijk al het relevante bewijs.Kan een poging tot het toebrengen van slagen en verwondingen ook strafbaar zijn?
Ja, een poging tot het toebrengen van slagen en verwondingen is in België eveneens strafbaar, mits de dader een begin van uitvoering heeft gedaan en de uitvoering enkel door omstandigheden buiten zijn wil niet is voltooid. Sinds 1 september 2026 wordt de strafbare poging bestraft met een straf van het onmiddellijk lagere strafniveau dan dat van het voltooide misdrijf (artikel 9 Sw.).Wat is het verschil tussen opzettelijke en onopzettelijke slagen en verwondingen?
Opzettelijke slagen en verwondingen impliceren dat de dader de intentie had om letsel toe te brengen, terwijl bij onopzettelijke slagen en verwondingen het letsel het gevolg is van nalatigheid of onvoorzichtigheid zonder de intentie te kwetsen. De straffen voor opzettelijke feiten zijn doorgaans zwaarder.Wat is verjaringstermijn voor het toebrengen van slagen en verwondingen?
De verjaringstermijn voor strafbare feiten zoals slagen en verwondingen varieert afhankelijk van de ernst van het misdrijf. Voor lichte slagen en verwondingen bedraagt deze doorgaans vijf jaar, terwijl voor zwaardere feiten de termijn langer kan zijn, te rekenen vanaf de dag van het feit.Hulp nodig bij uw situatie?
Persoonlijk advies van een advocaat.
Wettelijk Kader
Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:
- •
Nieuw Strafwetboek (wet van 29 februari 2024)
Van toepassing op feiten vanaf 1 september 2026: algemene bepalingen en strafniveaus (art. 1-78).
- •
Nieuw Strafwetboek boek II (wet van 29 februari 2024)
Van toepassing op feiten vanaf 1 september 2026: de misdrijven (vanaf art. 79).
- •
Strafwetboek 1867 (oud)
Blijft van toepassing op feiten van vóór 1 september 2026 (tempus delicti, art. 2 Sw.).
- •
- •
Veelgestelde vragen
Handige Tools
Gebruik onze gratis tools om direct inzicht te krijgen in uw situatie:
Meer over Strafrecht
Professionele verdediging bij strafrechtelijke procedures.
Mijn Dossier Beoordelen
Ontvang direct inzicht in uw zaak, een plan van aanpak en een kostenindicatie.
