---
title: "Rechtspraak strafrecht: wat beslist de rechter? | LawBase"
url: https://www.lawbase.be/rechtspraak/thema/strafrecht
description: "Gedagvaard voor de strafrechter of slachtoffer? Lees wat rechters beslissen over opschorting, uitstel en schadevergoeding, en welke termijnen er lopen."
lang: nl-BE
---

# Rechtspraak strafrecht: straf, opschorting of uitstel?

U moet voor de strafrechter verschijnen, of u bent slachtoffer en wilt weten wat u van het proces mag verwachten. Wat beslissen Belgische rechters in de praktijk over straf, opschorting, uitstel en schadevergoeding, en wat kunt u nog doen na het vonnis?

Plan een Consultatie: https://www.lawbase.be/contact

Google 4.9/5 (353) · Trustlocal 9.7/10 (178) 050 67 32 06 (+32 50 67 32 06)

Een gelijkaardig probleem? Start uw dossier bij LawBase

Beschrijf uw situatie en voeg uw stukken toe. Een advocaat kijkt uw dossier persoonlijk na en neemt contact met u op.

Start uw dossier: https://www.lawbase.be/nieuw-dossier?rechtsgebied=Strafrecht
Videoconsultatie (30 min): https://www.lawbase.be/video-afspraak
Afspraak op kantoor (60 min): https://www.lawbase.be/contact#afspraak
050 67 32 06: 050673206

Persoonlijk nazicht door een advocaat 6 kantoren in Vlaanderen Beroepsgeheim & GDPR

Door Mr. Peter-Jan De Meulenaere · advocaat, balie West-Vlaanderen · laatst juridisch nagekeken op 27 september 2026

## Kort antwoord

## Kort antwoord: een bewezen misdrijf leidt niet altijd tot een straf

De strafrechter beslist twee dingen: of de feiten bewezen zijn, en wat daar het gepaste antwoord op is. Tussen vrijspraak en een effectieve gevangenisstraf ligt een breed middenveld, en daar vallen de meeste vonnissen. De gepubliceerde uitspraken op lawbase.be tonen hoe rechters die keuze maken.

- **Opschorting** kan voor misdrijven van niveau 1 tot 6, als u ermee instemt: de schuld staat vast, maar er volgt geen veroordeling (artikel 64 Sw.). Rechters verlenen ze vooral wanneer de gevolgen beperkt bleven en uw strafregister (bijna) blanco is.
- **Bij ernstige feiten**, zoals escalerend geweld of een diefstal met geweld, kiezen rechters eerder voor een gevangenisstraf met (probatie-)uitstel, ook bij een blanco strafregister (artikel 65 Sw.).
- **Het slachtoffer** krijgt enkel de schade vergoed die het bewijst. Morele schade wordt niet vermoed, en een overdreven vordering kan de rechtsplegingsvergoeding drukken.
- **Voor feiten van vóór 1 september 2026** past de rechter het oude Strafwetboek toe, tenzij het nieuwe gunstiger is voor de beklaagde (artikel 2 Sw.).
- **Termijnen zijn kort:** in de regel vijftien dagen voor verzet na betekening van een verstekvonnis en dertig dagen voor hoger beroep, telkens met strikte vormvereisten.

Herkent u uw situatie in deze uitspraken? Laat uw dossier door een advocaat nakijken.

Start uw dossier (https://www.lawbase.be/nieuw-dossier?rechtsgebied=Strafrecht)

## Rechtspraak strafrecht op lawbase.be

Strafrecht (https://www.lawbase.be/rechtspraak/thema/strafrecht)

Opschorting van de uitspraak

## Ex-partner logt in op laptop: strafbare hacking, wel opschorting: https://www.lawbase.be/rechtspraak/ex-partner-logt-in-op-laptop-strafbaar-hacking-opschorting

Een vrouw logde samen met haar zus en schoonbroer in op de laptop van haar toenmalige partner, in het pand waar beiden een zaak hadden. De partner dagvaardde hen pas ruim drie jaar later rechtstreeks voor de correctionele rechtbank wegens hacking (art. 550bis, § 1 oud Sw.). De rechtbank verklaarde de feiten bewezen, maar verleende de drie beklaagden de gewone opschorting van de uitspraak met een proeftijd van drie jaar. De gevorderde morele schade van 10.000 euro per beklaagde werd afgewezen bij gebrek aan bewijs; enkel 250 euro kosten werd toegekend.

Rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Mechelen, kamer MC8 Uitspraak: 19 juni 2026 Gepubliceerd: 6 september 2026 Mr. Chanel Ribas Colomar

- hacking: https://www.lawbase.be/rechtspraak?tag=hacking
- informaticasysteem: https://www.lawbase.be/rechtspraak?tag=informaticasysteem
- ex-partner: https://www.lawbase.be/rechtspraak?tag=ex-partner
- opschorting: https://www.lawbase.be/rechtspraak?tag=opschorting

21 weergaven

Vergelijkbare zaak? Laat uw dossier beoordelen → (https://www.lawbase.be/tools/mijn-dossier-beoordelen)

Veroordeling

## Slagen en diefstal met geweld: probatie-uitstel: https://www.lawbase.be/rechtspraak/van-slagen-tot-diefstal-met-geweld-rechter-kiest-voor-probatie-uitstel-boven-opschorting

Dit vonnis van de Rechtbank van Eerste Aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, behandelt twee gewelddadige incidenten gepleegd door eenzelfde jonge beklaagde op één nacht. De zaken werden gevoegd. Het eerste feit betreft opzettelijke slagen en verwondingen toegebracht aan twee slachtoffers. Het tweede feit, in dezelfde nacht, betreft een diefstal met geweld of bedreiging met verzwarende omstandigheden (bij nacht en door twee of meer personen) ten nadele van een derde slachtoffer, waarbij de beklaagde eerst diens hoofdtelefoon wegnam en hem, nadat hij hem had aangevallen, zijn cash geld afhandig maakte. De beklaagde, een jongvolwassene met een blanco strafblad en een psychisch kwetsbaar profiel, betwistte de feiten niet. Zijn verdediging vroeg om een probatie-opschorting. De burgerlijke partijen vorderden een schadevergoeding. De rechtbank achtte alle feiten bewezen op basis van camerabeelden, getuigenverklaringen en, voor het tweede incident, de bekentenis van de beklaagde. De rechter herkwalificeerde de slagen aan een van de slachtoffers naar het zwaardere misdrijf van slagen met ziekte of ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijke arbeid tot gevolg (art. 399 oud Sw.). Gelet op de ernst van de feiten, met name de escalerende agressie, wees de rechtbank de gevraagde opschorting af. De beklaagde werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar, volledig met uitstel voor een proefperiode van drie jaar, gekoppeld aan probatievoorwaarden zoals agressiebegeleiding en het vergoeden van de slachtoffers. Op burgerlijk vlak werden de vorderingen gedeeltelijk toegewezen. De rechtbank matigde de gevorderde bedragen voor tijdelijke ongeschiktheid. De vordering voor blijvende ongeschiktheid werd geherkwalificeerd naar esthetische schade en als zodanig begroot. De totale schadevergoeding voor de burgerlijke partij met het litteken aan de bovenlip werd vastgesteld op €1.892,02. De rechtsplegingsvergoeding werd verminderd wegens de overwaardering van de oorspronkelijke claim.

rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge Kamer B.15 Uitspraak: 3 april 2026 Gepubliceerd: 3 april 2026 Mr. Chanel Ribas Colomar

- slag en verwonding: https://www.lawbase.be/rechtspraak?tag=slag%20en%20verwonding
- diefstal met geweld: https://www.lawbase.be/rechtspraak?tag=diefstal%20met%20geweld
- straftoemeting: https://www.lawbase.be/rechtspraak?tag=straftoemeting
- probatie-uitstel: https://www.lawbase.be/rechtspraak?tag=probatie-uitstel

103 weergaven

Populaire Rechtspraak

Slagen en diefstal met geweld: probatie-uitstel

Strafrecht 103
https://www.lawbase.be/rechtspraak/van-slagen-tot-diefstal-met-geweld-rechter-kiest-voor-probatie-uitstel-boven-opschorting

Ex-partner logt in op laptop: strafbare hacking, wel opschorting

Strafrecht 21
https://www.lawbase.be/rechtspraak/ex-partner-logt-in-op-laptop-strafbaar-hacking-opschorting

Rechtbank

← Alle rechtspraak (https://www.lawbase.be/rechtspraak)

Er ligt een dagvaarding op tafel, of een brief van het parket met een datum voor de correctionele rechtbank. Misschien bent u zelf beklaagde en vraagt u zich af of er een aantekening op uw strafregister komt. Misschien bent u net het slachtoffer, en wilt u weten of de dader echt gestraft wordt en of u uw kosten terugziet. In beide gevallen wilt u vooral één ding weten: wat beslist de rechter in een zaak als de mijne?

Op die vraag bestaat geen formule. De strafrechter heeft een ruime beoordelingsmarge en houdt rekening met de ernst van de feiten, de gevolgen voor het slachtoffer, uw verleden, uw houding op de zitting en uw toekomstplannen. Toch zijn er vaste lijnen te herkennen. Op deze pagina bundelen we wat Belgische, vooral Vlaamse, rechters beslissen in strafzaken, gestaafd met de vonnissen die we op lawbase.be analyseren. We leggen uit welk wettelijk kader vandaag geldt, welke termijnen lopen en wat u na een vonnis nog kunt doen.

Eén ding vooraf. Sinds 1 september 2026 geldt een nieuw Strafwetboek. De vonnissen die we hier bespreken, gaan over feiten van vóór die datum en pasten dus terecht nog het oude Strafwetboek van 1867 toe. We vertrekken telkens van het nieuwe recht, en vermelden het oude artikel als gedateerde noot, omdat veel lopende zaken nog over oudere feiten gaan.

## Schuld en straf: de rechter beantwoordt twee aparte vragen

Wie gedagvaard wordt, denkt vaak in termen van "schuldig of niet". Voor de rechter zijn dat twee stappen. Eerst gaat hij na of de tenlastelegging bewezen is. Daarna beslist hij welke sanctie past. Dat tweede luik heet de straftoemeting, en het is precies daar dat een goede verdediging het verschil maakt.

Het nieuwe Strafwetboek kent geen misdaden, wanbedrijven en overtredingen meer. Elk misdrijf is gekoppeld aan een van acht strafniveaus (artikel 36 Sw.). Binnen de lagere niveaus heeft de rechter een waaier aan straffen ter beschikking. Een straf van niveau 1 bestaat uit een geldboete van 200 tot 20.000 euro, een werkstraf van twintig tot honderdtwintig uur, een probatiestraf van zes tot twaalf maanden, een verbeurdverklaring, een geldstraf op basis van het voordeel, of een veroordeling bij schuldigverklaring. Op niveau 1 staat geen gevangenisstraf. Een straf van niveau 2 kan wel een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar zijn, maar ook een straf onder elektronisch toezicht, een werkstraf van meer dan honderdtwintig tot driehonderd uur of een probatiestraf van meer dan twaalf maanden tot twee jaar.

Op de geldboeten van het nieuwe recht komen opdeciemen, wat neerkomt op een vermenigvuldiging met 1,25. Een geldboete van niveau 1 bedraagt daardoor effectief 250 tot 25.000 euro. Voor feiten van vóór 1 september 2026 gold een andere factor: maal 8 voor feiten van vóór 1 februari 2026 en maal 10 voor feiten van 1 februari tot en met 31 augustus 2026.

Naast die straffen zijn er de gunstmaatregelen: de opschorting van de uitspraak en het uitstel van de tenuitvoerlegging. Die twee zijn in de praktijk de belangrijkste pistes voor wie een eerste keer voor de rechter staat. Wilt u vooraf inschatten binnen welke vork uw zaak valt, dan geeft de strafmaat-simulator (https://www.lawbase.be/tools/strafmaat-simulator) een eerste indicatie op basis van het nieuwe Strafwetboek.

## Opschorting: de schuld staat vast, maar er volgt geen veroordeling

Bij een opschorting van de uitspraak stelt de rechter vast dat u het misdrijf gepleegd hebt, maar spreekt hij geen veroordeling uit. Daaraan hangt een proeftijd van minstens een jaar en hoogstens vijf jaar, die begint te lopen zodra het vonnis in kracht van gewijsde is getreden. Wordt de opschorting niet herroepen, dan maakt ze een einde aan de vervolging (artikel 64, § 1 Sw.). De opschorting kan voor misdrijven van niveau 1 tot en met 6, en alleen als u er in persoon of via uw advocaat met kennis van zaken mee instemt.

Opschorting is geen vrijspraak. U betaalt de kosten, en de rechter doet desgevallend ook uitspraak over de burgerlijke vordering van het slachtoffer (artikel 64, § 2 Sw.). Een schadevergoeding blijft dus verschuldigd. Artikel 64 Sw. zelf vermeldt geen probatievoorwaarden, anders dan artikel 65 bij het uitstel. De wet van 30 maart 2026 houdende een tijdelijk kader inzake de uitvoering van de straffen spreekt wel van een probatieopschorting: de begeleiding gebeurt door de bevoegde dienst van de gemeenschappen, onder toezicht van de probatiecommissie, en wie de voorwaarden niet naleeft, riskeert de herroeping van de probatieopschorting (artikelen 10 en 14 van die wet). Tot 1 september 2026 stond de opschorting in de wet van 29 juni 1964 betreffende de opschorting, het uitstel en de probatie; die wet is bij de invoering van het nieuwe Strafwetboek opgeheven.

### Wanneer rechters een opschorting wel verlenen

Een goed voorbeeld is de zaak van een vrouw die samen met haar zus en schoonbroer inlogde op de laptop van haar toenmalige partner. De rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Mechelen, verklaarde de hacking in juni 2026 bewezen voor alle drie, en noemde het feit "ernstig en ontoelaatbaar". Toch kregen alle drie de gewone opschorting van de uitspraak met een proeftijd van drie jaar, zonder voorwaarden. De rechtbank woog mee dat uit geen enkel objectief element bleek dat er gegevens waren overgenomen of schade was veroorzaakt, dat twee beklaagden een blanco strafregister hadden en de derde één oude veroordeling tot een geldboete, en dat de man pas vijf maanden na de feiten aangifte had gedaan en pas meer dan drie jaar later rechtstreeks had laten dagvaarden. U leest de volledige bespreking in onze analyse ex-partner logt in op laptop: strafbare hacking, wel opschorting (https://www.lawbase.be/rechtspraak/ex-partner-logt-in-op-laptop-strafbaar-hacking-opschorting).

De rode draad in zulke uitspraken: beperkte gevolgen, een blanco of bijna blanco strafregister en bijzondere omstandigheden. Wie op de zitting toont dat hij de ernst van de feiten begrijpt, maakt meer kans dan wie alles blijft ontkennen terwijl de bewijzen er liggen.

### Wanneer rechters een opschorting weigeren

Het omgekeerde zien we evengoed. In een zaak van slagen en diefstal met geweld (https://www.lawbase.be/rechtspraak/van-slagen-tot-diefstal-met-geweld-rechter-kiest-voor-probatie-uitstel-boven-opschorting) vroeg de verdediging van een jongvolwassene met een blanco strafregister om een opschorting. De rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, weigerde: de feiten waren volgens haar te ernstig, en een maatschappelijke terechtwijzing in de vorm van een straf drong zich op.

Dezelfde redenering vindt u terug bij de politierechter, waar de opschorting evengoed bestaat. In een zaak van 125 km/u waar 70 km/u gold (https://www.lawbase.be/rechtspraak/125-kmu-waar-70-geldt-geen-opschorting-wel-weekendverval) wees de politierechtbank Limburg, afdeling Maaseik, de opschorting af wegens de ernst van de feiten. In een zaak met een opgevoerde bromfiets zonder verzekering en zonder rijbewijs (https://www.lawbase.be/rechtspraak/opgevoerde-bromfiets-politierechter-weigert-opschorting-wegens-asociaal-gedrag-en-legt-boete-en-rijverbod-op) noemde de politierechter het gedrag een "ernstige maatschappelijke tekortkoming en asociale gedraging" en weigerde hij om die reden de opschorting. Een blanco strafregister is dus een troef, maar geen recht op een opschorting.

## Uitstel en probatie-uitstel: een straf die boven uw hoofd blijft hangen

Bij uitstel spreekt de rechter wel een straf uit, maar wordt de uitvoering ervan geheel of gedeeltelijk uitgesteld. Dat kan wanneer de opgelegde straf een straf van niveau 3 niet te boven gaat. De proeftijd bedraagt minstens een jaar en hoogstens vijf jaar (artikel 65, § 1 Sw.). De rechter kan een gewoon uitstel geven of er probatievoorwaarden aan verbinden. Bij een probatie-uitstel moet u zich ertoe verbinden de voorwaarden na te leven. De algemene voorwaarden zijn geen misdrijven plegen, een vast adres hebben en ingaan op oproepingen; bijzondere voorwaarden kunnen onder meer een opleiding, een integratietraject richting de arbeidsmarkt of een ambulante behandeling zijn (artikel 65, § 2 Sw.).

Belangrijk om te weten: niet elke straf kan met uitstel. De uitvoering van een werkstraf, een probatiestraf, een straf onder elektronisch toezicht of een verbeurdverklaring kan niet worden uitgesteld (artikel 65, § 1, tweede lid Sw.). Een gevangenisstraf of een geldboete kan dat wel.

### Waarom de rechter in Brugge voor probatie-uitstel koos

In de Brugse zaak over slagen en diefstal met geweld stond een jonge beklaagde terecht voor twee incidenten in één nacht: slagen aan twee slachtoffers, en een diefstal met geweld bij nacht en door twee of meer personen, waarbij hij eerst een hoofdtelefoon en daarna cash geld afnam. De rechtbank wees niet alleen de opschorting af, maar ook een autonome probatiestraf, omdat die een onvoldoende krachtig signaal zou geven. Het werd een gevangenisstraf van twee jaar, volledig met uitstel gedurende drie jaar, gekoppeld aan probatievoorwaarden: de agressiebegeleiding verderzetten, vast werk vinden en houden, en de burgerlijke partijen vergoeden. Volgens de rechtbank is zo'n straf meer "voelbaar" en minder vrijblijvend dan een autonome probatiestraf: de veroordeling wordt uitgesproken, en bij niet-naleving van de voorwaarden kan de gevangenisstraf alsnog worden uitgevoerd.

Die keuze toont hoe de rechter de ernst van de feiten afweegt tegen de kansen op reclassering. De voorwaarden sloten aan bij de aanbevelingen van de gerechtspsychiater en -psycholoog en bij de werkpunten uit de periode van vrijheid onder voorwaarden. Een beklaagde die zelf al hulp zoekt vóór de zitting, geeft de rechter concrete aanknopingspunten.

### Werkstraf en probatiestraf als autonome straf

Een werkstraf en een probatiestraf zijn volwaardige hoofdstraffen van niveau 1 of 2. Ze kunnen enkel met uw instemming, in persoon of via uw advocaat. De rechter legt daarbij altijd een vervangende straf vast, een geldboete of een gevangenisstraf, die wordt toegepast als u de werkstraf of probatiestraf niet uitvoert. Bij de politierechter zijn werkstraffen courant. Zo legde de politierechtbank West-Vlaanderen, afdeling Kortrijk, een werkstraf van 50 uur op aan een leerling-bestuurder (https://www.lawbase.be/rechtspraak/werkstraf-voor-leerling-bestuurder-na-stapel-aan-verkeersinbreuken-analyse-van-samenloop-en-sanctie) na een reeks inbreuken op één dag, met een vervangende geldboete van 800 euro. De politierechtbank Oost-Vlaanderen, afdeling Sint-Niklaas, kwam na sturen tijdens een verval tot een werkstraf van 200 uur, met een subsidiaire gevangenisstraf van één jaar (https://www.lawbase.be/rechtspraak/sturen-spijts-verval-en-recidive-politierechter-legt-werkstraf-rijverbod-en-vier-herstelexamens-op). Beide zaken gingen over feiten van vóór 1 september 2026 en werden onder het oude recht beslecht. Meer over de praktische kant leest u op onze pagina over een werkstraf aanvragen (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/werkstraf-aanvragen).

## Slagen en verwondingen: het medisch attest weegt zwaar

Bij geweldsdelicten bepaalt de ernst van het letsel mee hoe zwaar het misdrijf is. Het nieuwe Strafwetboek werkt met graden van integriteitsaantasting. Gewelddaden zonder integriteitsaantasting of met een integriteitsaantasting van de eerste graad worden bestraft met een straf van niveau 1 (artikel 194 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 398 oud Sw.). Leidt het geweld tot een ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijk werk van maximum vier maanden, dan gaat het om een integriteitsaantasting van de tweede graad en een straf van niveau 2 (artikel 195 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 399 oud Sw.). Die straffen liggen telkens één niveau hoger wanneer het geweld met voorbedachtheid werd gepleegd, vanuit een discriminerende drijfveer, op een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand, op een partner of bepaalde familieleden, of op een persoon met een maatschappelijke functie naar aanleiding van die functie (artikelen 198 tot 202 Sw.). Dan kan ook bij een licht letsel een gevangenisstraf volgen.

Dat onderscheid is geen theorie. In de Brugse zaak herkwalificeerde de rechtbank de slagen aan een van de slachtoffers naar het zwaardere misdrijf van slagen met ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijke arbeid. Het medisch attest vermeldde een tijdelijke ongeschiktheid wegens een gehechte lipwonde en kneuzingen. Met verwijzing naar rechtspraak van het Hof van Cassatie oordeelde de rechtbank dat het gaat om de ongeschiktheid om enige lichamelijke arbeid te verrichten, ook als het slachtoffer geen betaald werk heeft, en dat de graad van ongeschiktheid niet relevant is: het bestaan van een reële ongeschiktheid volstaat.

Voor slachtoffers volgt daaruit een eenvoudige les: laat letsels meteen vaststellen door een arts, en vraag een attest dat de ongeschiktheid en de duur ervan vermeldt. Voor beklaagden betekent het dat het medisch dossier van de tegenpartij een van de eerste stukken is om kritisch na te lezen. Op onze pagina over slagen en verwondingen (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/slagen-en-verwondingen) leest u meer over de bewijsvoering.

## Diefstal met geweld: verzwarende omstandigheden tillen de zaak hoger

Een gewone diefstal zonder geweld of bedreiging wordt onder het nieuwe recht bestraft met een straf van niveau 2 (artikel 465 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 463 oud Sw.). Ook zonder geweld wordt het niveau 3 wanneer de diefstal bijvoorbeeld bij nacht wordt gepleegd, ten nadele van een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand, of na het binnendringen in een niet voor het publiek toegankelijke plaats waar de dader personen moest vermoeden (artikel 466 Sw.). Komt er geweld of bedreiging bij kijken, dan stijgt dat naar niveau 3 (artikel 467 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 468 oud Sw.). Gebeurt de diefstal met geweld bij nacht, door twee of meer personen, ten nadele van een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand, of met een valse identiteit of hoedanigheid, dan wordt het niveau 4 (artikel 469, § 1 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: de artikelen 471 en 472 oud Sw.). Wapens of op wapens gelijkende voorwerpen, weerloos makende of giftige stoffen of een integriteitsaantasting van de derde graad brengen het naar niveau 5 (artikel 469, § 2 Sw.).

Voor een straf van niveau 4 bestaat de gevangenisstraf uit meer dan vijf tot tien jaar. Bij aanneming van verzachtende omstandigheden kan de rechter die vervangen door een straf van niveau 3 of 2 (artikel 36 Sw.). Dat is in de praktijk vaak de sleutel: pas wanneer de uiteindelijke straf niet hoger is dan niveau 3, kan de rechter uitstel verlenen. In de Brugse zaak woog de verzwaarde diefstal met geweld zwaar door in de weigering van de opschorting, maar het blanco strafregister, de persoonlijkheid van de beklaagde en zijn probleeminzicht leidden tot een volledig uitstel. Wie meer wil weten over de straffen bij diefstal, leest onze pagina over diefstal en de straf in België (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/diefstal-straf-belgie).

## Hacking: toegang tot de computer of gsm van een (ex-)partner

In relatieconflicten en scheidingen komt het geregeld voor: iemand kijkt in de laptop, de gsm of de mailbox van de partner, op zoek naar "bewijs". Het nieuwe Strafwetboek noemt dat externe hacking: het zich opzettelijk toegang verschaffen tot een informaticasysteem of zich daarin handhaven, wetende daar niet toe gerechtigd te zijn. Daarop staat een straf van niveau 2 (artikel 524 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 550bis, § 1 oud Sw., met een gevangenisstraf van zes maanden tot twee jaar en/of een geldboete van 26 tot 25.000 euro, te verhogen met de opdeciemen). Neemt de dader gegevens over, gebruikt hij een informaticasysteem van een derde of bedient hij zich van het systeem om toegang te krijgen tot dat van een derde, of veroorzaakt hij schade, dan wordt het niveau 3 (artikel 526 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 550bis, § 3 oud Sw.).

De zaak uit Mechelen leert drie dingen. Ten eerste is het misdrijf voltooid zodra men zich toegang verschaft: er hoeft niets gekopieerd of beschadigd te worden. Ten tweede maakt het niet uit dat men samenwoont of het wachtwoord van een derde kreeg: de zus en schoonbroer die mee probeerden in te loggen, werden als mededaders schuldig verklaard. Ten derde leidt een bewezen hacking niet automatisch tot een zware straf: bij beperkte gevolgen en een blanco strafregister is opschorting mogelijk. Lees ook onze pagina's over cybercriminaliteit (https://www.lawbase.be/strafrecht/cybercriminaliteit) en cyberpesten (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/cyberpesten-strafbaar), twee verwante vormen van digitale misdrijven.

## De burgerlijke partij: wat krijgt het slachtoffer werkelijk?

Het slachtoffer van een misdrijf kan zich burgerlijke partij stellen en een schadevergoeding vorderen binnen hetzelfde strafproces. Dat kan in elke stand van het geding, tot de sluiting van de debatten (artikel 67 Sv.). Er is geen aparte burgerlijke procedure nodig. Het slachtoffer kan ook bij de onderzoeksrechter klacht met burgerlijke partijstelling indienen, of de dader rechtstreeks dagvaarden. Voor de correctionele rechtbank kan de burgerlijke partij dat, sinds 1 september 2026, voor misdrijven waarop een straf van niveau 1, 2 of 3 staat (artikel 182 Sv.). Meer uitleg vindt u op onze pagina over burgerlijke partijstelling (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/burgerlijke-partijstelling).

De grondslag van de schadevergoeding is burgerrechtelijk: wie door zijn fout schade veroorzaakt aan een ander, moet die vergoeden (artikel 6.5 BW; voor feiten van vóór 1 januari 2025 gold daarvoor artikel 1382 oud BW). En wie een vergoeding vordert, moet de feiten bewijzen waarop hij zich steunt (artikel 8.4 BW). Die tweede regel speelt in de rechtspraak een grotere rol dan veel slachtoffers verwachten.

### Morele schade wordt niet vermoed

In de hackingzaak vorderde de man van elk van de drie beklaagden 10.000 euro morele schade. De rechtbank wees dat volledig af: hij bracht geen bewijs van de geleden morele schade voor, en had bovendien lange tijd geen enkele actie ondernomen. Enkel de administratie- en verplaatsingskosten van 250 euro, die uit het strafdossier bleken, werden toegekend, solidair ten laste van de drie beklaagden.

In de Brugse zaak lag het anders, omdat het slachtoffer zijn schade concreet toelichtte. De rechtbank kende onder meer 250 euro toe voor de tijdelijke persoonlijke ongeschiktheid en 45 euro voor de huishoudelijke ongeschiktheid, 565 euro esthetische schade voor een litteken aan de bovenlip en 550 euro morele schade, met expliciete verwijzing naar de angstgevoelens en het onveiligheidsgevoel die het slachtoffer ter zitting beschreef. De totale schadevergoeding voor het zwaarst getroffen slachtoffer kwam op 1.892,02 euro. De gevorderde percentages van ongeschiktheid vond de rechtbank niet bewezen en overdreven; ze begrootte de schade naar billijkheid.

### Een overdreven vordering kost geld

De rechtsplegingsvergoeding is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de partij die in het gelijk wordt gesteld (artikel 1022 Ger.W.). Het bedrag hangt onder meer af van de waarde van de vordering. Beide gepubliceerde vonnissen tonen hoe een overdreven vordering zich tegen het slachtoffer keert. In Brugge berekende de rechtbank de vergoeding wegens een kennelijke overwaardering op het toegekende bedrag van 1.892,02 euro in plaats van het gevorderde bedrag van 5.499,52 euro: 627,91 euro in plaats van de gevraagde 3.200 euro. In Mechelen werd de gevorderde 1.726,74 euro teruggebracht tot 235,47 euro, berekend op de toegekende 250 euro. Met de rechtsplegingsvergoeding-calculator (https://www.lawbase.be/tools/rechtsplegingsvergoeding-calculator) en de schadevergoeding-calculator (https://www.lawbase.be/tools/schadevergoeding-calculator) kunt u vooraf nagaan wat realistisch is. Zie ook onze pagina over schadevergoeding voor slachtoffers (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/schadevergoeding-slachtoffer).

## Oud of nieuw strafrecht: de datum van de feiten beslist

Het Strafwetboek van 1867 is op 1 september 2026 vervangen. Voor de toepassing in de tijd geldt een eenvoudige hoofdregel: niemand kan worden gestraft voor iets dat niet strafbaar was toen hij het deed, en er kan geen zwaardere straf worden opgelegd dan die van het ogenblik van de feiten. Wijzigt de strafwet na de feiten, dan gelden de voor de dader meest gunstige bepalingen (artikel 2 Sw.).

In de praktijk betekent dit dat een rechter die vandaag oordeelt over feiten van 2025, vertrekt van het oude Strafwetboek, en het nieuwe enkel toepast waar het gunstiger is. Zo deed de politierechtbank West-Vlaanderen, afdeling Brugge, het in september 2026 in een zaak over een onverzekerd voertuig (https://www.lawbase.be/rechtspraak/onverzekerd-voertuig-politierechter-past-oud-strafrecht-toe-op-feiten-van-voor-1-september-2026), waar de rechter voor de samenloop het oude recht toepaste en de opdeciemen van het ogenblik van de feiten. Ook beide strafzaken op deze pagina gingen over feiten van vóór 1 september 2026: januari 2022 voor de hacking, en een datum vóór het vonnis van 3 april 2026 voor de slagen en de diefstal met geweld.

Daarom is het belangrijk dat u bij het lezen van oudere rechtspraak of oudere informatie op het internet goed oplet. Zo goed als elk oud artikelnummer verwijst in het nieuwe wetboek naar een ander misdrijf. Wie "artikel 399" opzoekt in het nieuwe Strafwetboek, vindt niet de slagen met ongeschiktheid terug. Het juiste nummer vandaag is artikel 195 Sw.

Ook de verjaring van de strafvordering is aangepast aan de strafniveaus. Voor misdrijven met een straf van niveau 1, 2 of 3 verjaart de strafvordering door verloop van tien jaar, te rekenen vanaf de dag waarop het misdrijf is gepleegd (artikel 21 Voorafgaande Titel Sv.). Een dagvaarding drie jaar na de feiten, zoals in de hackingzaak, is dus niet per definitie te laat. Het tijdsverloop speelde daar wel mee in de keuze voor opschorting en in de beoordeling van de morele schade. Voor een eerste berekening kunt u de verjaring-calculator (https://www.lawbase.be/tools/verjaring-calculator) gebruiken, of onze pagina over de verjaringstermijn in het strafrecht (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/verjaringstermijn-strafrecht) raadplegen.

## Het wettelijk kader op een rij

Voor wie de wettelijke basis wil nalezen, zetten we de belangrijkste bepalingen samen. Tenzij anders vermeld, gaat het om het nieuwe Strafwetboek, van toepassing op feiten vanaf 1 september 2026.

- **Artikel 2 Sw.**: toepassing van de strafwet in de tijd; bij een wetswijziging na de feiten gelden de voor de dader meest gunstige bepalingen.
- **Artikel 36 Sw.**: de acht strafniveaus en de straffen die per niveau mogelijk zijn, met de vervanging door een lager niveau bij verzachtende omstandigheden.
- **Artikel 64 Sw.**: de opschorting van de uitspraak van de veroordeling, met een proeftijd van een tot vijf jaar en de gronden voor herroeping.
- **Artikel 65 Sw.**: het gewone uitstel en het probatie-uitstel, mogelijk bij een straf die niveau 3 niet te boven gaat.
- **Artikelen 194, 195 en 198 tot 202 Sw.**: gewelddaden, naargelang de graad van integriteitsaantasting, en de verzwaarde vormen daarvan.
- **Artikelen 465 tot 467 en 469 Sw.**: diefstal, verzwaarde diefstal, diefstal met geweld of bedreiging en de verzwaarde vormen daarvan.
- **Artikelen 524 en 526 Sw.**: externe hacking en verzwaarde hacking.
- **Artikelen 187, 203 en 204 Sv.**: verzet tegen een verstekvonnis, de termijn voor hoger beroep en het verplichte grievenformulier.
- **Artikel 1022 Ger.W.**: de rechtsplegingsvergoeding.

## De termijnen op een rij

In strafzaken zijn de termijnen kort en streng. Wie een termijn mist, verliest in de regel het rechtsmiddel. De beroepstermijn-calculator (https://www.lawbase.be/tools/beroepstermijn-calculator) helpt u de einddatum te berekenen, maar laat bij twijfel altijd een advocaat meekijken.

| Wat | Termijn | Vertrekpunt | Wettelijke basis |
| --- | --- | --- | --- |
| Verzet tegen een verstekvonnis | 15 dagen | De dag waarop het vonnis is betekend; werd niet aan u in persoon betekend, dan voor de straf de dag waarop u van de betekening kennis kreeg | Artikel 187, § 1 Sv. |
| Hoger beroep tegen een vonnis op tegenspraak | 30 dagen | De dag van de uitspraak | Artikel 203, § 1 Sv. |
| Hoger beroep tegen een verstekvonnis | 30 dagen | De dag van de betekening aan de veroordeelde of aan zijn woonplaats | Artikel 203, § 1 Sv. |
| Grievenformulier (verzoekschrift met grieven) | Binnen dezelfde termijn als het hoger beroep | Zoals het hoger beroep, op straffe van verval | Artikel 204 Sv. |
| Bijkomend hoger beroep van het openbaar ministerie | 10 dagen extra | Het verstrijken van de beroepstermijn van de beklaagde, als die zelf hoger beroep instelde | Artikel 203, § 2 Sv. |
| Bijkomend hoger beroep van de beklaagde | 10 dagen extra | Het verstrijken van de beroepstermijn van het openbaar ministerie, als dat hoger beroep instelde | Artikel 203, § 2 Sv. |
| Cassatieberoep | 15 dagen | De uitspraak van de bestreden beslissing, behoudens een andere wettelijke termijn | Artikel 423 Sv. |
| Proeftijd bij opschorting | 1 tot 5 jaar | De dag waarop het vonnis in kracht van gewijsde treedt | Artikel 64, § 1 Sw. |
| Proeftijd bij (probatie-)uitstel | 1 tot 5 jaar | De dag waarop het vonnis in kracht van gewijsde treedt | Artikel 65, § 1 Sw. |
| Verjaring strafvordering, niveau 1 tot 3 | 10 jaar | De dag waarop het misdrijf is gepleegd; een bijzondere wet kan een andere termijn bepalen | Artikelen 21 en 25 Voorafgaande Titel Sv. |

## Wat kunt u doen na een vonnis?

Een vonnis is niet altijd het eindpunt. Afhankelijk van hoe het tot stand kwam en wat erin staat, hebt u verschillende mogelijkheden. De keuze hangt af van uw doel: wilt u de zaak opnieuw laten beoordelen, of vooral de gevolgen beperken?

### Verzet tegen een verstekvonnis

Was u niet aanwezig of vertegenwoordigd op de zitting, dan is het vonnis bij verstek gewezen. U kunt dan verzet aantekenen binnen vijftien dagen na de dag waarop het vonnis is betekend (artikel 187, § 1 Sv.). Werd het vonnis niet aan u in persoon betekend, dan loopt de termijn voor de veroordelingen tot straf vanaf de dag waarop u van de betekening kennis kreeg. Blijkt niet dat u daarvan kennis kreeg, dan kunt u voor de straf verzet doen tot de verjaring van de straf; voor de burgerrechtelijke veroordelingen kan dat tot de tenuitvoerlegging van het vonnis. Het verzet wordt betekend aan het openbaar ministerie en de andere partijen.

Na een ontvankelijk verzet wordt de veroordeling als niet bestaand beschouwd (artikel 187, § 4 Sv.) en behandelt de rechter de zaak opnieuw. Maar let op: laat u opnieuw verstek gaan, dan wordt het verzet als ongedaan beschouwd. Hetzelfde geldt als vaststaat dat u de dagvaarding kende en u voor uw afwezigheid geen overmacht of wettige reden van verschoning aanvoert (artikel 187, § 6 Sv.). En als het verstek aan u te wijten is, blijven de kosten van het verzet voor uw rekening, ook als de straf daalt (artikel 187, § 10 Sv.). Dat laatste zagen we in een zaak van rijden tijdens een verval (https://www.lawbase.be/rechtspraak/rijden-tijdens-verval-rijbewijs-gevolgen-verzet-tegen-verstekvonnis-politierechtbank): na verzet daalde de gevangenisstraf bij de politierechtbank West-Vlaanderen, afdeling Brugge, van 18 maanden naar 1 jaar, maar de kosten van het verstek en het verzet bleven ten laste van de bestuurder. Meer daarover op onze pagina over verzet tegen een vonnis (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/verzet-tegen-vonnis) en, voor verkeerszaken, over verzet aantekenen tegen een verkeersboete (https://www.lawbase.be/expertise/verkeersrecht/verzet-aantekenen-verkeersboete).

### Hoger beroep, met een grievenformulier

Tegen een vonnis van de correctionele rechtbank gaat u in hoger beroep bij het hof van beroep; tegen een vonnis van de politierechtbank bij de correctionele rechtbank. De termijn is dertig dagen na de uitspraak, of na de betekening als het vonnis bij verstek werd gewezen (artikel 203, § 1 Sv.). Binnen dezelfde termijn moet u op straffe van verval een verzoekschrift indienen dat nauwkeurig de grieven tegen het vonnis vermeldt (artikel 204 Sv.). Dat gebeurt doorgaans met het grievenformulier. Wie een grief niet opgeeft, kan dat punt in beginsel niet meer laten herbeoordelen.

Houd er rekening mee dat ook het openbaar ministerie hoger beroep kan instellen, en dat het, als u zelf in beroep gaat, nog tien dagen extra krijgt na het verstrijken van uw termijn (artikel 203, § 2 Sv.). Een hoger beroep kan dus ook tot een zwaardere straf leiden als het parket mee in beroep gaat. Tijdens de beroepstermijn en de procedure in hoger beroep is de tenuitvoerlegging van het vonnis in principe geschorst (artikel 203, § 3 Sv.). Hoe een beroepsprocedure kan uitdraaien, toont een zaak waarin de rechtbank in hoger beroep een ongeschiktverklaring bevestigde (https://www.lawbase.be/rechtspraak/ongeschikt-verklaard-rijbewijs-drugs-rechtbank-bevestigt-verval-in-hoger-beroep) en enkel het uitstel op de geldboete uitbreidde. Meer leest u op onze pagina over hoger beroep in een strafzaak (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/hoger-beroep-strafzaak).

### Cassatieberoep

Tegen een beslissing in laatste aanleg staat cassatieberoep open. Het Hof van Cassatie beoordeelt de feiten niet opnieuw, maar gaat enkel na of de wet correct werd toegepast en de vormen werden nageleefd. De termijn is vijftien dagen na de uitspraak, behoudens een andere wettelijke termijn (artikel 423 Sv.). Een cassatieberoep is technisch en heeft enkel zin bij een juridische fout. Zie onze pagina over cassatieberoep in strafzaken (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/cassatieberoep-strafrecht).

### Wanneer het vonnis definitief is: proeftijd, herroeping en uitvoering

Kreeg u een opschorting, dan loopt de proeftijd vanaf het ogenblik dat het vonnis in kracht van gewijsde is getreden. De opschorting kan op vordering van het openbaar ministerie worden herroepen als u tijdens de proeftijd een nieuw misdrijf pleegt dat leidt tot een hoofdgevangenisstraf van minstens zes maanden. Bij een opschorting die werd verleend voor een overtreding van de Wegverkeerswet volstaat een nieuwe veroordeling op grond van die wet. Wordt de opschorting herroepen, dan kan voor het oorspronkelijke misdrijf ten hoogste een straf van niveau 3 worden opgelegd (artikel 64, § 4 Sw.).

Bij uitstel gelden andere regels. Het uitstel wordt herroepen als een nieuw misdrijf tijdens de proeftijd leidt tot een gevangenisstraf van meer dan achttien maanden zonder uitstel. Het kan worden herroepen bij een gevangenisstraf zonder uitstel van ten hoogste achttien maanden. Een probatie-uitstel kan bovendien worden herroepen bij een andere ernstige niet-naleving van de probatievoorwaarden (artikel 65, § 4 Sw.). Wie een probatie-uitstel kreeg, doet er dus goed aan de voorwaarden stipt na te leven en elke moeilijkheid tijdig te melden aan de justitieassistent.

Ook het burgerlijke luik verdient aandacht. Het slachtoffer kan de toegekende schadevergoeding na betekening laten uitvoeren door een gerechtsdeurwaarder. Wie veroordeeld werd, wil op termijn vaak ook zijn strafregister opschonen: lees daarover onze pagina's over uw strafblad opvragen (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/strafblad-opvragen) en eerherstel aanvragen (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/eerherstel-aanvragen).

## Voorbeeld: Ruben uit Sint-Niklaas, veroordeeld bij verstek voor een winkeldiefstal

_Dit voorbeeld is verzonnen en dient enkel ter illustratie._

Ruben is 24 en werkt als magazijnier. Na 1 september 2026 wordt hij op een zaterdagnamiddag in een supermarkt betrapt met voor 180 euro aan niet-betaalde spullen in zijn rugzak. Hij wordt gedagvaard voor de correctionele rechtbank, maar hij is intussen verhuisd en heeft zijn adres niet laten aanpassen. De dagvaarding bereikt hem niet, en hij verschijnt niet. De rechtbank veroordeelt hem bij verstek voor diefstal. Omdat de feiten na 1 september 2026 gebeurden, geldt artikel 465 Sw.: een straf van niveau 2. De rechter neemt verzachtende omstandigheden aan, daalt naar niveau 1 en legt een geldboete op van 800 euro, met de opdeciemen effectief 1.000 euro. Daarnaast moet Ruben de supermarkt 180 euro vergoeden.

Een gerechtsdeurwaarder betekent het vonnis aan Ruben in persoon op zijn nieuwe adres. Ruben schrikt, vooral omdat hij een blanco strafregister had en solliciteert voor een job waarvoor een uittreksel wordt gevraagd. Hij neemt meteen contact op met een advocaat. Die laat binnen vijftien dagen na de betekening verzet betekenen aan het openbaar ministerie en aan de supermarkt. Door het ontvankelijke verzet wordt de veroordeling als niet bestaand beschouwd, en komt de zaak opnieuw voor.

Op de nieuwe zitting erkent Ruben de feiten, legt hij het bewijs voor dat hij de 180 euro al heeft terugbetaald, en toont hij zijn arbeidscontract. Zijn advocaat vraagt de opschorting van de uitspraak, waarmee Ruben uitdrukkelijk instemt. De rechter verleent de opschorting met een proeftijd van een jaar. Er volgt dus geen veroordeling. Ruben moet wel de kosten van het strafproces dragen, en omdat het verstek aan hemzelf te wijten was, ook de kosten die het verzet heeft veroorzaakt, met inbegrip van de betekening van het verstekvonnis. Pleegt hij tijdens de proeftijd een nieuw misdrijf dat tot een gevangenisstraf van minstens zes maanden leidt, dan kan de opschorting worden herroepen.

Wat dit voorbeeld toont: een verstekvonnis is niet het einde, maar de termijn van vijftien dagen is kort. En het loont om verhuizingen tijdig te melden, zodat u geen oproeping mist.

## Voorbeeld: Hanne uit Tongeren, een vuistslag op café en een realistische schadeclaim

Hanne is 31. Na 1 september 2026 krijgt ze op café een vuistslag van een onbekende man, na een woordenwisseling aan de toog. Ze loopt een gebroken neus op. Haar huisarts stelt dezelfde avond het letsel vast en schrijft een attest met twaalf dagen volledige ongeschiktheid. De politie vat de dader dankzij camerabeelden. Omdat er een ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijk werk van minder dan vier maanden is, gaat het om een integriteitsaantasting van de tweede graad: artikel 195 Sw., een straf van niveau 2.

Hanne stelt zich via haar advocaat burgerlijke partij op de zitting. Een kennis raadt haar aan om "gewoon 6.000 euro morele schade" te vragen. Haar advocaat raadt dat af en bouwt de vordering op met stukken: de rekeningen van de huisarts, de spoeddienst en de apotheek voor samen 320 euro, het attest van ongeschiktheid, en een korte verklaring over de weken waarin ze niet durfde uit te gaan. De vordering komt zo op 1.450 euro.

De dader heeft één oude veroordeling voor een verkeersinbreuk. Hij stemt in met een werkstraf. De rechter legt een werkstraf op van 150 uur, met een vervangende geldboete van 2.000 euro voor het geval hij de werkstraf niet uitvoert. Uitstel op die werkstraf is niet mogelijk, want de uitvoering van een werkstraf kan niet worden uitgesteld. Op burgerlijk vlak kent de rechter Hanne 1.150 euro toe: 320 euro kosten, 330 euro voor de tijdelijke ongeschiktheid en 500 euro morele schade, vermeerderd met intresten, en een rechtsplegingsvergoeding ten laste van de dader.

Wanneer de dader na drie maanden nog niet heeft betaald, laat Hannes advocaat het vonnis betekenen en schakelt hij een gerechtsdeurwaarder in voor de uitvoering. Het voorbeeld toont waarom een realistische, gestaafde vordering beter werkt dan een hoog forfaitair bedrag: had Hanne 6.000 euro gevraagd zonder stukken, dan had ze vermoedelijk niet meer gekregen, en liep ze het risico dat de rechter haar vordering overdreven zou vinden en de rechtsplegingsvergoeding op het toegekende bedrag zou berekenen, zoals in de gepubliceerde zaken.

## Wat als u de kosten van een advocaat niet kunt dragen?

Een strafzaak kan zwaar wegen op uw budget, of u nu beklaagde bent of slachtoffer. Toch is juridische bijstand juist hier belangrijk: een goed voorbereide vraag tot opschorting of een goed gestaafde schadeclaim maakt vaak het verschil. Wie een beperkt inkomen heeft, kan in aanmerking komen voor juridische tweedelijnsbijstand, de zogenaamde pro-deoadvocaat, die geheel of gedeeltelijk kosteloos is.

Met de pro-deo-checker (https://www.lawbase.be/tools/pro-deo-checker) gaat u in enkele minuten na of u in aanmerking komt. Op onze pagina over de pro-deoadvocaat in het strafrecht (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/pro-deo-advocaat-strafrecht) leest u hoe de aanvraag verloopt en welke stukken u nodig hebt. Hebt u een rechtsbijstandsverzekering, bijvoorbeeld via uw familiale of autoverzekering, dan dekt die soms de kosten van een strafzaak of van een burgerlijke partijstelling; de rechtsbijstandsverzekering-checker (https://www.lawbase.be/tools/rechtsbijstandsverzekering-checker) helpt u dat na te gaan. Slachtoffers vinden bijkomende uitleg op onze pagina over rechtsbijstand voor slachtoffers (https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/rechtsbijstand-slachtoffer).

## Verwante onderwerpen

- Strafrecht bij LawBase: https://www.lawbase.be/strafrecht
- Probatie-uitstel: https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/probatie-uitstel
- Voorwaardelijke straf: https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/voorwaardelijke-straf
- Bemiddeling in strafzaken: https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/bemiddeling-strafzaken
- Seponering van een dossier: https://www.lawbase.be/expertise/strafrecht/seponering-dossier
- Geweldsdelicten: https://www.lawbase.be/strafrecht/geweldsdelicten
- Vermogensdelicten: https://www.lawbase.be/strafrecht/vermogensdelicten
- Slachtofferbijstand: https://www.lawbase.be/strafrecht/slachtofferbijstand
- Strafmaat-simulator: https://www.lawbase.be/tools/strafmaat-simulator
- Rechtspraak verkeersrecht: https://www.lawbase.be/rechtspraak/thema/verkeersrecht
- Rechtspraak familierecht: https://www.lawbase.be/rechtspraak/thema/familierecht
- Alle rechtspraakanalyses: https://www.lawbase.be/rechtspraak

## Tot slot

Of een strafzaak eindigt met een opschorting, een uitstel of een effectieve straf, hangt sterk af van hoe u de zitting voorbereidt: de juiste stukken, een realistische houding en een verdediging die de rechter concrete redenen geeft. Moet u binnenkort verschijnen, of kreeg u net een vonnis betekend, laat dan vandaag nog nakijken welke termijn loopt en welke piste in uw zaak de beste kansen biedt.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren. Een videocall van 30 minuten met een advocaat kost €60,50 incl. btw; een consultatie op kantoor van 60 minuten kost €90,75 incl. btw.

## Veelgestelde vragen over rechtspraak strafrecht

### Wat is het verschil tussen opschorting en uitstel in een strafzaak?

### Kan ik een gevangenisstraf krijgen voor slagen en verwondingen?

### Is het strafbaar om in te loggen op de laptop of gsm van mijn ex?

### Hoe lang heb ik om verzet aan te tekenen tegen een verstekvonnis in een strafzaak?

### Binnen welke termijn moet ik in hoger beroep gaan tegen een strafvonnis?

### Hoeveel schadevergoeding krijg ik als slachtoffer van geweld?

### Welk strafrecht geldt voor feiten van vóór 1 september 2026?

### Wat gebeurt er als ik tijdens mijn proeftijd opnieuw een misdrijf pleeg?

### Kan ik als slachtoffer de dader zelf voor de rechter brengen?

### Hoe hoog is een geldboete onder het nieuwe Strafwetboek?

Meer over onze expertise in strafrecht →: https://www.lawbase.be/strafrecht

## Vergelijkbare situatie? Spreek een advocaat

Kies een eerste consultatie op kantoor (€90,75 incl. 21 % btw) of via videocall (€60,50 incl. btw).

Eerste consultatie op kantoor – €75 excl. btw: https://www.lawbase.be/contact#afspraak
Videoconsultatie – €50 excl. btw: https://www.lawbase.be/video-afspraak

Liever eerst bellen? 050 67 32 06 (050673206)

Start dossier: https://www.lawbase.be/nieuw-dossier?rechtsgebied=Strafrecht
Video: https://www.lawbase.be/video-afspraak
Bel 050 67 32 06: 050673206

## Structured data

```json
[
  {
    "@context": "https://schema.org",
    "@type": "BreadcrumbList",
    "itemListElement": [
      {
        "@type": "ListItem",
        "position": 1,
        "name": "Home",
        "item": "https://www.lawbase.be"
      },
      {
        "@type": "ListItem",
        "position": 2,
        "name": "Rechtspraak",
        "item": "https://www.lawbase.be/rechtspraak"
      },
      {
        "@type": "ListItem",
        "position": 3,
        "name": "Strafrecht",
        "item": "https://www.lawbase.be/rechtspraak/thema/strafrecht"
      }
    ]
  },
  {
    "@context": "https://schema.org",
    "@type": "CollectionPage",
    "@id": "https://www.lawbase.be/rechtspraak/thema/strafrecht#webpage",
    "name": "Rechtspraak Strafrecht",
    "description": "Gedagvaard voor de strafrechter of slachtoffer? Lees wat rechters beslissen over opschorting, uitstel en schadevergoeding, en welke termijnen er lopen.",
    "url": "https://www.lawbase.be/rechtspraak/thema/strafrecht",
    "inLanguage": "nl-BE",
    "isPartOf": {
      "@type": "WebSite",
      "@id": "https://www.lawbase.be/#website",
      "name": "LawBase",
      "url": "https://www.lawbase.be"
    },
    "publisher": {
      "@type": "Organization",
      "@id": "https://www.lawbase.be/#organization",
      "name": "LawBase - De Meulenaere & Ribas Colomar",
      "url": "https://www.lawbase.be",
      "logo": {
        "@type": "ImageObject",
        "url": "https://www.lawbase.be/logo.png",
        "width": 512,
        "height": 512
      },
      "image": {
        "@type": "ImageObject",
        "url": "https://www.lawbase.be/logo.png",
        "width": 512,
        "height": 512
      },
      "telephone": "+32 50 67 32 06",
      "email": "hello@lawbase.be",
      "priceRange": "€€",
      "address": {
        "@type": "PostalAddress",
        "streetAddress": "Oosterlingenplein 4A",
        "postalCode": "8000",
        "addressLocality": "Brugge",
        "addressCountry": "BE"
      }
    },
    "mainEntity": {
      "@type": "ItemList",
      "name": "Rechtspraak Strafrecht",
      "numberOfItems": 2,
      "itemListElement": [
        {
          "@type": "ListItem",
          "position": 1,
          "name": "Ex-partner logt in op laptop: strafbare hacking, wel opschorting",
          "url": "https://www.lawbase.be/rechtspraak/ex-partner-logt-in-op-laptop-strafbaar-hacking-opschorting",
          "description": "Een vrouw logde samen met haar zus en schoonbroer in op de laptop van haar toenmalige partner, in het pand waar beiden een zaak hadden. De partner"
        },
        {
          "@type": "ListItem",
          "position": 2,
          "name": "Slagen en diefstal met geweld: probatie-uitstel",
          "url": "https://www.lawbase.be/rechtspraak/van-slagen-tot-diefstal-met-geweld-rechter-kiest-voor-probatie-uitstel-boven-opschorting",
          "description": "Dit vonnis van de Rechtbank van Eerste Aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, behandelt twee gewelddadige incidenten gepleegd door eenzelfde jonge"
        }
      ]
    }
  },
  {
    "@context": "https://schema.org",
    "@type": "FAQPage",
    "mainEntity": [
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Wat is het verschil tussen opschorting en uitstel in een strafzaak?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "Bij opschorting van de uitspraak verklaart de rechter de feiten bewezen, maar spreekt hij geen veroordeling uit; blijft de opschorting tijdens de proeftijd van een tot vijf jaar overeind, dan eindigt de vervolging (artikel 64 Sw.). Bij uitstel wordt wel een straf uitgesproken, maar wordt de uitvoering ervan geheel of gedeeltelijk uitgesteld gedurende een proeftijd van een tot vijf jaar (artikel 65 Sw.). Uitstel kan enkel bij een straf die niveau 3 niet overschrijdt. Voor beide gunstmaatregelen blijft u de kosten betalen en kan het slachtoffer een schadevergoeding krijgen."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Kan ik een gevangenisstraf krijgen voor slagen en verwondingen?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "Dat hangt af van het letsel en van de omstandigheden. Gewelddaden zonder of met een integriteitsaantasting van de eerste graad vallen onder artikel 194 Sw. en krijgen een straf van niveau 1, waarop geen gevangenisstraf staat. Veroorzaakt het geweld een ongeschiktheid tot persoonlijk werk van maximum vier maanden, dan wordt het artikel 195 Sw. met een straf van niveau 2, waarbij een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar mogelijk is. Gebeurde het geweld onder meer met voorbedachtheid, op een minderjarige of binnen het gezin of de familie, dan ligt de straf telkens een niveau hoger, zodat ook bij een licht letsel een gevangenisstraf mogelijk wordt (artikelen 198, 200 en 201 Sw.). Voor feiten van vóór 1 september 2026 gelden de artikelen 398 en 399 oud Sw. Ook dan zijn een werkstraf, een probatiestraf, opschorting of uitstel mogelijke alternatieven voor een effectieve celstraf."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Is het strafbaar om in te loggen op de laptop of gsm van mijn ex?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "Ja. Wie zich opzettelijk toegang verschaft tot een informaticasysteem terwijl hij weet dat hij daartoe niet gerechtigd is, pleegt externe hacking, strafbaar met een straf van niveau 2 (artikel 524 Sw.; voor feiten van vóór 1 september 2026: artikel 550bis, § 1 oud Sw.). Er hoeft niets gekopieerd of beschadigd te worden, en ook samenwonen of het wachtwoord kennen maakt de toegang niet rechtmatig. Neemt u gegevens over of veroorzaakt u schade, dan stijgt het naar niveau 3 (artikel 526 Sw.). Wie mee probeert in te loggen, kan als mededader worden gestraft."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Hoe lang heb ik om verzet aan te tekenen tegen een verstekvonnis in een strafzaak?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "U hebt vijftien dagen na de dag waarop het vonnis is betekend (artikel 187, § 1 Sv.). Werd het vonnis niet aan u in persoon betekend, dan loopt de termijn voor de straf pas vanaf de dag waarop u van de betekening kennis kreeg. Het verzet moet worden betekend aan het openbaar ministerie en de andere partijen. Laat u na het verzet opnieuw verstek gaan, dan wordt het verzet als ongedaan beschouwd en kunt u geen nieuw verzet meer doen. Ook wie de dagvaarding kende en zijn afwezigheid niet rechtvaardigt met overmacht of een wettige reden van verschoning, ziet zijn verzet als ongedaan beschouwd (artikel 187, § 6 Sv.)."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Binnen welke termijn moet ik in hoger beroep gaan tegen een strafvonnis?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "De termijn bedraagt dertig dagen na de uitspraak, of na de betekening als het vonnis bij verstek werd gewezen (artikel 203, § 1 Sv.). Binnen dezelfde termijn moet u, op straffe van verval, ook een verzoekschrift met uw grieven indienen, meestal via het grievenformulier (artikel 204 Sv.). Gaat u in beroep, dan krijgt het openbaar ministerie na het verstrijken van uw termijn nog tien dagen extra om zelf beroep in te stellen. Via dat beroep van het parket kan de straf ook zwaarder worden."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Hoeveel schadevergoeding krijg ik als slachtoffer van geweld?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "Er bestaat geen vast bedrag: u krijgt de schade vergoed die u bewijst (artikel 8.4 BW), op basis van de fout van de dader (artikel 6.5 BW; voor feiten van vóór 1 januari 2025: artikel 1382 oud BW). Rechters vergoeden medische kosten, tijdelijke ongeschiktheid, esthetische schade en morele schade, vaak naar billijkheid begroot. In een gepubliceerde Brugse zaak kwam het zwaarst getroffen slachtoffer uit op 1.892,02 euro, waarvan 550 euro morele schade. Een overdreven vordering zonder stukken wordt ingekort en kan ook de rechtsplegingsvergoeding drukken."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Welk strafrecht geldt voor feiten van vóór 1 september 2026?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "Voor die feiten vertrekt de rechter van het Strafwetboek van 1867, dat gold op het ogenblik van de feiten. Er kan geen zwaardere straf worden opgelegd dan toen voorzien was, en bepalingen van het nieuwe recht die voor de beklaagde gunstiger zijn, gelden wel (artikel 2 Sw.). Ook de opdeciemen volgen de datum van de feiten: maal 8 vóór 1 februari 2026, maal 10 van 1 februari tot en met 31 augustus 2026. Controleer daarom altijd of een artikelnummer uit het oude of het nieuwe wetboek komt."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Wat gebeurt er als ik tijdens mijn proeftijd opnieuw een misdrijf pleeg?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "Bij opschorting kan het openbaar ministerie de herroeping vragen als het nieuwe misdrijf leidt tot een hoofdgevangenisstraf van minstens zes maanden; voor het oorspronkelijke feit kan dan hoogstens een straf van niveau 3 volgen (artikel 64, § 4 Sw.). Bij uitstel is de herroeping verplicht bij een nieuwe gevangenisstraf van meer dan achttien maanden zonder uitstel, en mogelijk bij een kortere straf zonder uitstel (artikel 65, § 4 Sw.). Een probatie-uitstel kan ook vervallen bij een ernstige niet-naleving van de voorwaarden. Een nieuwe verkeersveroordeling kan eveneens gevolgen hebben als de maatregel voor een verkeersinbreuk werd genomen."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Kan ik als slachtoffer de dader zelf voor de rechter brengen?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "Ja. U kunt klacht met burgerlijke partijstelling indienen bij de onderzoeksrechter (artikel 63 Sv.), of de dader rechtstreeks dagvaarden. Voor de correctionele rechtbank kan dat, sinds 1 september 2026, voor misdrijven met een straf van niveau 1, 2 of 3 (artikel 182 Sv.). Een rechtstreekse dagvaarding vraagt wel een goed opgebouwd dossier, want u moet de feiten en uw schade zelf bewijzen. Loopt er al een strafzaak, dan kunt u zich tot de sluiting van de debatten burgerlijke partij stellen (artikel 67 Sv.)."
        }
      },
      {
        "@type": "Question",
        "name": "Hoe hoog is een geldboete onder het nieuwe Strafwetboek?",
        "acceptedAnswer": {
          "@type": "Answer",
          "text": "Een geldboete als hoofdstraf hoort bij niveau 1 en bedraagt 200 tot 20.000 euro (artikel 36 Sw.). Daarop komen opdeciemen, wat neerkomt op een vermenigvuldiging met 1,25, zodat de boete effectief 250 tot 25.000 euro bedraagt. Op een straf van niveau 1 staat geen gevangenisstraf. Daarnaast betaalt een veroordeelde doorgaans de gerechtskosten en een bijdrage aan het Slachtofferfonds; in de recente vonnissen die we analyseerden, bedroeg die bijdrage 250 euro."
        }
      }
    ]
  },
  {
    "@context": "https://schema.org",
    "@type": "Article",
    "headline": "Rechtspraak strafrecht: straf, opschorting of uitstel?",
    "description": "Gedagvaard voor de strafrechter of slachtoffer? Lees wat rechters beslissen over opschorting, uitstel en schadevergoeding, en welke termijnen er lopen.",
    "author": {
      "@type": "Person",
      "name": "Peter-Jan De Meulenaere",
      "jobTitle": "Advocaat"
    },
    "publisher": {
      "@type": "Organization",
      "@id": "https://www.lawbase.be/#organization",
      "name": "LawBase - De Meulenaere & Ribas Colomar",
      "url": "https://www.lawbase.be",
      "logo": {
        "@type": "ImageObject",
        "url": "https://www.lawbase.be/logo.png",
        "width": 512,
        "height": 512
      },
      "image": {
        "@type": "ImageObject",
        "url": "https://www.lawbase.be/logo.png",
        "width": 512,
        "height": 512
      },
      "telephone": "+32 50 67 32 06",
      "email": "hello@lawbase.be",
      "priceRange": "€€",
      "address": {
        "@type": "PostalAddress",
        "streetAddress": "Oosterlingenplein 4A",
        "postalCode": "8000",
        "addressLocality": "Brugge",
        "addressCountry": "BE"
      }
    },
    "dateModified": "2026-09-27T08:55:47.685654+00:00",
    "inLanguage": "nl-BE",
    "mainEntityOfPage": "https://www.lawbase.be/rechtspraak/thema/strafrecht"
  }
]
```