--- title: "AI-slop in de rechtszaal: zelf procederen met ChatGPT?" url: https://www.lawbase.be/blog/ai-slop-in-de-rechtszaal-chatgpt-advocaat-belgie description: "Procedeert u met ChatGPT? Verzonnen rechtspraak kan u een geldboete en hogere kosten opleveren. Wat u naar Belgisch recht riskeert en waarom een advocaat loont." lang: nl-BE --- Terug naar Blog (https://www.lawbase.be/blog) Burgerlijk Recht # AI-slop in de rechtszaal: waarom ChatGPT uw advocaat niet vervangt Mr. Peter-Jan De Meulenaere 21 oktober 2026 21 min leestijd 2 weergaven Delen: ### Geschreven door een LawBase expert Image: Mr. Peter-Jan De Meulenaere (https://www.lawbase.be/assets/peter-jan-orpIpZZa.webp) Mr. Peter-Jan De Meulenaere LinkedIn profiel van Mr. Peter-Jan De Meulenaere (https://www.linkedin.com/in/peterjandemeulenaere/) Advocaat – Vennoot bij LawBase Peter-Jan is gespecialiseerd in verkeersrecht, vastgoedrecht en erfrecht. Hij staat cliënten bij met praktisch juridisch advies en een persoonlijke aanpak. Meer over ons team (https://www.lawbase.be/over-ons) 4.9/5 Google 531+ reviews 4.000+ dossiers beoordeeld Google 4.9/5 (353) · Trustlocal 9.7/10 (178) Hulp nodig bij uw situatie? Persoonlijk advies van een advocaat. Neem Contact Op: https://www.lawbase.be/contact 050 67 32 06: +32 50 67 32 06 ### Persoonlijk advies nodig? Mijn Dossier Beoordelen Online analyse in 2 minuten: https://www.lawbase.be/tools/mijn-dossier-beoordelen WhatsApp ons Snel antwoord op uw vraag: https://wa.me/3250673206 Bel direct 050 67 32 06: +32 50 67 32 06 Image: AI-slop in de rechtszaal: waarom ChatGPT uw advocaat niet vervangt (https://www.lawbase.be/images/blog/burgerlijk-recht.webp) In het kort 21 min leestijd Belgische rechters krijgen al AI-gegenereerde conclusies met verzonnen rechtspraak en rechtsgronden die voortdurend veranderen. Het hof van beroep van Antwerpen reageerde volgens de berichtgeving al met een geldboete en vergoedingen voor tergend hoger beroep. Wat zegt het Belgisch procesrecht, welke sancties riskeert u, en waarom blijft een advocaat de veiligste keuze? Wie in België met een AI-tool een conclusie, verzoekschrift of bezwaar opstelt, loopt een reëel risico. Belgische rechters en tuchtinstanties krijgen al stukken met verzonnen rechtspraak, Nederlandse rechtsregels of rechtsgronden die voortdurend veranderen. Het hof van beroep van Antwerpen legde voor zo'n dossier volgens de berichtgeving 25.000 euro op aan boete en vergoedingen. Het Gerechtelijk Wetboek voorziet in een geldboete tot 2.500 euro voor kennelijk vertragend of onrechtmatig procederen (artikel 780bis Ger.W.), een hogere rechtsplegingsvergoeding (artikel 1022 Ger.W.) en schadevergoeding (https://www.lawbase.be/burgerlijk-recht/schadevergoeding). Een advocaat blijft de veiligste keuze. _Laatst juridisch nagekeken: oktober 2026._ ## In het kort - "AI-slop" is de verzamelnaam voor processtukken die met generatieve AI zijn gemaakt en die er juridisch overtuigend uitzien, maar inhoudelijk niet kloppen: onbestaande arresten, verkeerde wetsartikelen, buitenlands recht of een chaotische opbouw. - In België mag u voor de meeste rechtbanken zelf procederen (artikel 728, § 1 Ger.W.). Dat maakt het verleidelijk om een AI-tool als advocaat te gebruiken. - Belgische rechtscolleges reageren intussen. Het hof van beroep van Antwerpen sanctioneerde volgens de berichtgeving AI-conclusies met een geldboete en vergoedingen voor tergend hoger beroep, en kende in een andere zaak een verhoogde rechtsplegingsvergoeding toe. De Raad van State waarschuwde dat AI de specifieke expertise die een procedure vereist, niet kan vervangen. - De sancties zijn concreet: een geldboete van 15 tot 2.500 euro (artikel 780bis Ger.W.), de kosten van het geding en een hogere rechtsplegingsvergoeding (artikelen 1017 en 1022 Ger.W.), en een schadevergoeding voor tergend en roekeloos geding. - AI kan nuttig zijn om uw dossier voor te bereiden. Het juridische werk zelf — het juiste rechtsmiddel, de termijn, de bewijsvoering, de verantwoordelijkheid — hoort bij een advocaat. ## Wat is AI-slop in een rechtszaak? "Slop" is Engels voor slordige smurrie. In de techwereld is "AI-slop" de term geworden voor inhoud die in grote hoeveelheden door generatieve AI wordt geproduceerd, er op het eerste gezicht verzorgd uitziet, maar weinig of geen echte waarde heeft. In een juridische context gaat het om processtukken: conclusies, verzoekschriften, bezwaarschriften, klachten of brieven aan de tegenpartij die geheel of grotendeels uit een AI-tool komen en niet door een jurist zijn gecontroleerd. Het probleem is niet dat AI gebruikt wordt. Advocaten gebruiken ook technologie, en de Orde van Vlaamse Balies heeft daar sinds januari 2025 richtlijnen voor. Het probleem is onverantwoord AI-gebruik: een tekst die zonder kennis van het recht, zonder controle van de bronnen en zonder strategisch inzicht wordt neergelegd bij een rechter. AI-slop herkent u vaak aan een combinatie van kenmerken: **Verzonnen rechtspraak.** Taalmodellen "hallucineren": ze genereren arresten met een geloofwaardige datum, een geloofwaardig rolnummer en een geloofwaardige samenvatting, die nooit bestaan hebben. Een rechter of een advocaat die het arrest opzoekt, vindt niets. **Buitenlands recht.** Nederlandstalige AI-antwoorden halen Nederlands en Belgisch recht gemakkelijk door elkaar. Het resultaat zijn verwijzingen naar Nederlandse wetten, Nederlandse instanties of Nederlandse termijnen die in België niet gelden. **Verouderde wetsartikelen.** Belgisch recht verandert snel. Sinds 1 september 2026 geldt een volledig nieuw Strafwetboek, en het oude Burgerlijk Wetboek wordt boek per boek vervangen. Een AI-tool die "artikel 505 van het Strafwetboek" noemt, kan nog aan heling denken — dat was artikel 505 oud Sw. — terwijl artikel 505 Sw. in het nieuwe Strafwetboek over brandstichting gaat. **Volume zonder structuur.** AI kan in enkele seconden twintig pagina's produceren. Een Belgische conclusie moet echter een vaste opbouw volgen: de pertinente feiten, de aanspraken, de genummerde middelen en het gevraagde beschikkende gedeelte, in die volgorde (artikel 744 Ger.W.). Een lange tekst die die structuur mist, maakt het voor de rechter moeilijker, niet makkelijker. **Wisselende standpunten.** Wie bij elke nieuwe conclusie opnieuw een AI-tool raadpleegt, krijgt telkens een andere redenering. Feiten, rechtsgronden en vorderingen schuiven dan van conclusie tot conclusie op. ### Bereken uw schadevergoeding Krijg een indicatie van de schadevergoeding waar u recht op heeft. Bereken Nu (https://www.lawbase.be/tools/schadevergoeding-calculator) ## Waarom procederen mensen met AI? De verleiding is begrijpelijk. AI-tools zijn gratis of goedkoop, altijd beschikbaar en klinken zelfverzekerd. Wie een geschil heeft met een verhuurder (https://www.lawbase.be/wonen-vastgoed/huurgeschillen), een aannemer of de belastingadministratie, kan in een paar minuten een tekst laten maken die op een echt processtuk lijkt. Daar komt bij dat het Belgische procesrecht zelf procederen in principe toelaat. Partijen verschijnen bij de rechtsingang en later "in persoon of bij advocaat" (artikel 728, § 1 Ger.W.). Voor de vrederechter, de ondernemingsrechtbank en de arbeidsgerechten kunnen partijen zich bovendien laten vertegenwoordigen door hun echtgenoot, wettelijk samenwonende of een bloed- of aanverwante met een schriftelijke volmacht, mits de rechter dat speciaal toelaat (artikel 728, § 2 Ger.W.). Er gelden wel belangrijke grenzen. Vóór alle gerechten hebben in principe alleen advocaten het recht te pleiten (artikel 440 Ger.W.); wie zelf verschijnt, pleit zijn eigen zaak, maar kan zich niet laten vertegenwoordigen door een willekeurige derde. Voor het Hof van Cassatie kunnen in burgerlijke zaken alleen advocaten bij het Hof van Cassatie optreden (artikel 478 Ger.W.), en een cassatieverzoekschrift moet door zo'n advocaat ondertekend zijn (artikel 1080 Ger.W.). Het verschil tussen "mogen" en "kunnen" is precies waar AI-slop ontstaat. Juridisch mag u zelf een conclusie neerleggen. Of die conclusie uw zaak dient, is een andere vraag. ## Welke rechter, welk rechtsmiddel? Waar AI gemakkelijk ontspoort Een groot deel van de schade ontstaat al vóór er één argument op papier staat: bij de keuze van de rechter en van het rechtsmiddel. België kent een eigen gerechtelijke organisatie met vredegerechten, politierechtbanken (https://www.lawbase.be/rechtbanken), rechtbanken van eerste aanleg (met de familierechtbank), ondernemingsrechtbanken, arbeidsrechtbanken, hoven van beroep en het Hof van Cassatie. Welke rechter bevoegd is, hangt af van de aard en soms van het bedrag van het geschil. Een overzicht vindt u in ons artikel over de verschillende rechtbanken in België (https://www.lawbase.be/blog/de-verschillende-rechtbanken-in-belgie) en op onze pagina over de rechtbanken (https://www.lawbase.be/rechtbanken). AI-tools halen die structuur gemakkelijk door elkaar met de Nederlandse, waar een kantonrechter, een gerechtshof en een bestuursrechter bestaan. Wie in België een "kantonrechter" aanschrijft of een procedure inleidt bij een onbevoegde rechter, verliest tijd en geld voor er over de grond van de zaak gesproken is. Hetzelfde geldt voor de rechtsmiddelen. Werd u bij verstek veroordeeld, dan is verzet niet altijd mogelijk: het staat open tegen een verstekvonnis dat in laatste aanleg is gewezen, onverminderd de wettelijke uitzonderingen, en de akte van verzet moet op straffe van nietigheid uw middelen bevatten (artikel 1047 Ger.W.). In andere gevallen is hoger beroep (https://www.lawbase.be/blog/aantekenen-hoger-beroep-in-burgerrechtelijke-geschillen) het aangewezen middel. Meer daarover leest u in ons artikel over het verstekvonnis en het verzet (https://www.lawbase.be/blog/een-verstekvonnis-en-de-mogelijkheid-tot-het-aantekenen-van-verzet). Voor het Hof van Cassatie hebt u in burgerlijke zaken, zoals gezegd, verplicht een advocaat bij het Hof van Cassatie nodig. Een AI-tool die u het verkeerde rechtsmiddel aanraadt, of het juiste rechtsmiddel met de verkeerde termijn, kan uw zaak definitief doen verliezen. Ook bij de vrederechter, de rechter die het dichtst bij de burger staat, loont deskundige bijstand. Over de rol van de vrederechter in onder meer Brugge, Oostende, Roeselare en Kortrijk leest u meer in dit artikel (https://www.lawbase.be/blog/een-vlotte-weg-door-het-vredegerecht-met-uw-advocaat-begrijp-de-rol-van-de-vrederechter-in-brugge-oostende-roeselare-en-kortrijk). ## Hoe Belgische rechters nu al reageren De Belgische rechtspraak over AI-gegenereerde processtukken is jong, maar de eerste beslissingen zijn duidelijk. ### Hof van beroep Antwerpen: 25.000 euro voor verzonnen bronnen Eind december 2025 berichtte de RTBF over een arrest van het hof van beroep van Antwerpen. De conclusies in die zaak waren, aldus de RTBF, met AI opgesteld en incoherent, met onbestaande rechtspraak en rechtsbronnen die "van a tot z verzonnen" waren. Volgens de berichtgeving legde het hof een geldboete van 2.500 euro op wegens kennelijk misbruik van procedure, en kende het daarnaast aan elk van drie partijen 7.500 euro toe wegens tergend hoger beroep. Samen 25.000 euro. Welk wetsartikel het hof toepaste, vermeldt de berichtgeving niet. Het bedrag van de geldboete valt wel samen met het maximum dat artikel 780bis Ger.W. toelaat voor kennelijk vertragend of onrechtmatig procederen, buiten de bijzondere regeling voor misbruik van procesrecht tegen het publiek debat. ### Hof van beroep Antwerpen: verhoogde rechtsplegingsvergoeding In een arrest van 25 maart 2026, waarover de Orde van Vlaamse Balies op 7 april 2026 berichtte, stelde hetzelfde hof vast dat de conclusies van een partij met AI waren opgesteld. Dat leidde tot een chaotische, wisselende procesvoering: de feiten en rechtsgronden veranderden voortdurend. De zaak werd daardoor "onnodig complex", en de tegenpartij moest bijkomende, uitgebreide conclusies nemen. Het hof kende daarom een verhoogde rechtsplegingsvergoeding toe. Dat is een sanctie die veel mensen onderschatten. De rechtsplegingsvergoeding is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de partij die het haalt (artikel 1022 Ger.W.). De rechter kan die vergoeding verhogen, rekening houdend met onder meer de complexiteit van de zaak en het kennelijk onredelijk karakter van de situatie. Wie met AI-slop een zaak complexer maakt dan nodig en de zaak verliest, betaalt dus een groter deel van de advocatenkosten van de tegenpartij. ### Raad van State: AI vervangt geen expertise In hetzelfde bericht van 7 april 2026 wees de Orde van Vlaamse Balies op arrest nr. 265.712 van de Raad van State. Een rechtzoekende had daar zonder advocaat geprocedeerd, al dan niet met hulp van AI. De Raad oordeelde dat een procedure specifieke expertise vereist: het juiste rechtsmiddel kiezen, het juiste moment, een correcte procesvoering. Die professionele beoordeling kan AI niet vervangen. Kwetsbare rechtzoekenden kunnen zichzelf zo ernstig schaden. ### Ook tuchtklachten tegen advocaten worden met AI geschreven Het fenomeen beperkt zich niet tot de rechtbank. Volgens het jaarverslag van het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur, waarover VRT NWS op 1 juli 2026 berichtte, wordt een groeiend aantal klachten tegen advocaten geheel of gedeeltelijk met AI opgesteld. Die klachten zijn formeel verzorgd, maar inhoudelijk moeilijk te volgen, en verwijzen soms naar onbestaande of niet-toepasselijke rechtsregels — soms van Nederlandse oorsprong. In totaal steeg het aantal tuchtdossiers van 268 het jaar voordien naar 426 in de periode van 1 september 2024 tot 31 augustus 2025. ### Een juridische chatbot onder de loep Hoe snel het misloopt, toonde de Orde van Vlaamse Balies toen ze een juridische chatbot testte, zo berichtte VRT NWS op 25 maart 2026. Op vragen over cassatieberoep antwoordde de chatbot onder meer dat burgers zelf cassatieberoep kunnen instellen — wat niet kan zonder advocaat — en noemde hij vijftien dagen als termijn voor een memorie, terwijl dat twee maanden is. Hij vergat ook het vereiste attest van de advocaat, en beweerde verkeerdelijk dat de griffie een kopie aan de andere partijen moet sturen. OVB-voorzitter Peter Callens vatte het samen: "In juridische zaken zit de duivel in het detail." Ook in Nederland wordt het debat gevoerd, onder meer in de fiscale vakliteratuur. Het Nederlandse procesrecht verschilt echter grondig van het Belgische. Precies dat verschil is een van de grootste valkuilen van AI-tools voor Belgische rechtzoekenden. ## Welke sancties riskeert u naar Belgisch recht? Een AI-gegenereerd processtuk is op zich niet verboden. Wat wel gesanctioneerd wordt, is wat er met dat stuk gebeurt: een procedure die de rechter en de tegenpartij nodeloos belast, vertraagt of misleidt. Het Gerechtelijk Wetboek heeft daar verschillende instrumenten voor. ### 1. De geldboete voor kennelijk onrechtmatig procederen De partij die de rechtspleging aanwendt voor kennelijk vertragende of onrechtmatige doeleinden kan worden veroordeeld tot een geldboete van 15 euro tot 2.500 euro, onverminderd de schadevergoeding die gevorderd kan worden (artikel 780bis Ger.W.). Bij misbruik van procesrecht gericht tegen het publiek debat kan die boete sinds de wetswijziging die op 22 juni 2026 in werking trad, oplopen tot 25.000 euro. De rechter doet over de boete uitspraak in dezelfde beslissing als die over de schadevergoeding voor tergend en roekeloos geding, wanneer die gevorderd en toegekend wordt. Is dat niet het geval, dan verzoekt hij de partijen eerst om toelichting te geven, met een heropening van de debatten (artikelen 780bis en 775 Ger.W.). De boete gaat niet naar de tegenpartij, maar wordt door de FOD Financiën geïnd. Artikel 780bis Ger.W. geldt niet in strafzaken en tuchtzaken. ### 2. Schadevergoeding voor tergend en roekeloos geding Wie een procedure voert die geen redelijk persoon zou voeren, of die een procedure kennelijk misbruikt, begaat een fout. De tegenpartij kan dan schadevergoeding vorderen voor de schade die dat geding haar berokkent. Voor schadeverwekkende feiten vanaf 1 januari 2025 steunt die vordering op het algemene beginsel van artikel 6.5 BW: eenieder is aansprakelijk voor de schade die hij door zijn fout aan een ander veroorzaakt. Voor oudere feiten geldt hetzelfde beginsel via artikel 1382 oud BW. In de Antwerpse zaak waarover de RTBF in december 2025 berichtte, bedroeg de vergoeding voor tergend hoger beroep volgens de berichtgeving 7.500 euro per partij. ### 3. Gerechtskosten en nutteloze kosten Een eindvonnis verwijst de partij die in het ongelijk wordt gesteld in principe in de kosten (artikel 1017 Ger.W.). Bovendien worden nutteloze kosten, met inbegrip van de rechtsplegingsvergoeding, zelfs ambtshalve ten laste gelegd van de partij die ze foutief heeft veroorzaakt. Wie de tegenpartij met eindeloze, steeds wisselende AI-conclusies dwingt om opnieuw en opnieuw te antwoorden, kan die kosten zelf moeten dragen — zelfs wanneer hij de zaak op andere punten wint. ### 4. Een hogere rechtsplegingsvergoeding Op verzoek van een partij kan de rechter de rechtsplegingsvergoeding bij een bijzonder gemotiveerde beslissing verhogen tot het maximum dat de Koning heeft vastgelegd (artikel 1022 Ger.W.). De complexiteit van de zaak en het kennelijk onredelijk karakter van de situatie zijn twee van de wettelijke criteria. Op grond van de onnodige complexiteit verhoogde het hof van beroep van Antwerpen in maart 2026 de rechtsplegingsvergoeding. Sinds 22 juni 2026 gaat de wet nog verder. Wordt de rechtspleging aangewend voor kennelijk vertragende of onrechtmatige doeleinden in de zin van artikel 780bis Ger.W., dan verhoogt de rechter de rechtsplegingsvergoeding ten laste van de partij die zo heeft geprocedeerd, zo nodig tot boven het maximumbedrag, om de volledige kosten en erelonen van de advocaat van de andere partij te dekken, tenzij die buitensporig zijn (artikel 1022 Ger.W.). ### 5. Het onzichtbare verlies: uw zaak De zwaarste sanctie staat in geen enkel wetsartikel. Een rechter die op pagina drie een verzonnen arrest ontdekt, leest de rest van uw conclusie met andere ogen. Uw geloofwaardigheid is weg, ook voor de punten waarop u wél gelijk had. En omdat de laatste conclusies de vorm van syntheseconclusies aannemen die alle vorige conclusies vervangen (artikel 748bis Ger.W.), is een argument dat u in de chaos vergeten bent op te nemen, voor de rechter gewoon niet meer aangevoerd. ## Fiscale procedures: waar AI-fouten onherstelbaar worden In Nederland gaat het debat over AI-slop onder meer over belastinggeschillen. Ook in België zijn fiscale procedures een terrein waar AI-tools gevaarlijk zijn, om drie redenen. Ten eerste is de procedure strikt gestructureerd. Een vordering tegen de belastingadministratie voor de rechtbank wordt pas toegelaten wanneer u eerst het wettelijk georganiseerde administratief beroep hebt ingesteld (artikel 1385undecies Ger.W.). Ten tweede zijn de termijnen hard. Na de beslissing over uw administratief beroep moet u de vordering, op straffe van verval, uiterlijk binnen drie maanden vanaf de kennisgeving van die beslissing instellen (artikel 1385undecies Ger.W.). Neemt de administratie geen beslissing, dan kunt u ten vroegste zes maanden na de ontvangst van uw administratief beroep naar de rechtbank stappen, of negen maanden wanneer de aanslag van ambtswege werd gevestigd. Ten derde zijn er vormvereisten op straffe van nietigheid. De vordering wordt ingesteld bij verzoekschrift op tegenspraak, en bij elk exemplaar moet een afschrift van de bestreden beslissing gevoegd worden (artikel 1385decies Ger.W.). Een AI-tool die Nederlands en Belgisch belastingrecht door elkaar haalt, kent die regels niet. Hij verwijst dan naar Nederlandse termijnen, procedures en instanties die in België niet bestaan. Een gemiste vervaltermijn kan in de regel niemand achteraf nog herstellen. ## Vertrouwelijkheid: wat u in een AI-tool typt, is niet meer alleen van u Een minder zichtbaar risico is privacy. Wie een AI-tool een conclusie laat schrijven, voert daar meestal zijn hele dossier in: namen, adressen, medische gegevens, financiële informatie, de zwakke punten van zijn eigen zaak. Advocaten zijn daarbij gebonden door hun beroepsgeheim. De richtlijnen die de Orde van Vlaamse Balies in januari 2025 voor het gebruik van AI opstelde, bevelen onder meer aan om stukken die onder het beroepsgeheim of een vertrouwelijkheidsplicht vallen, nooit in een AI-tool in te voeren, tenzij in een gesloten omgeving met voldoende waarborgen, en om persoonsgegevens te pseudonimiseren. De eindverantwoordelijkheid voor het resultaat blijft altijd bij de advocaat. Ook de Europese AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) bevat een regel over AI-geletterdheid (artikel 4), die sinds 2 februari 2025 van toepassing is. Sinds 27 juli 2026, na een wijziging door Verordening (EU) 2026/1744, moeten aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen maatregelen nemen om de AI-geletterdheid te ondersteunen van hun personeel en van anderen die namens hen met die systemen werken. Van een professional die AI gebruikt, mag u dus verwachten dat hij weet wat de tool kan en wat niet. Een particulier die zelf een AI-tool gebruikt, heeft die waarborgen niet. Wat hij invoert, kan gebruikt worden om het model verder te trainen, afhankelijk van de voorwaarden van de aanbieder, en is in elk geval niet beschermd door een beroepsgeheim. ## Drie voorbeelden uit de praktijk De voorbeelden hieronder zijn fictief, maar gebaseerd op situaties die in Belgische procedures voorkomen. Namen en bedragen zijn verzonnen. ### Voorbeeld 1: de huurwaarborg in Brugge Wim huurde een appartement (https://www.lawbase.be/wonen-vastgoed/mede-eigendom) in Sint-Kruis. Na zijn vertrek weigert de verhuurder 2.400 euro van de huurwaarborg vrij te geven, wegens beweerde schade. Wim besluit zelf naar de vrederechter te stappen en laat een AI-tool zijn verzoekschrift en conclusie schrijven. De conclusie telt achttien pagina's. Ze verwijst naar een "uitspraak van de huurcommissie" en naar wettelijke regels over "huurprijsbescherming" — begrippen uit het Nederlandse huurrecht die voor een Vlaamse woninghuur niet gelden. Over de plaatsbeschrijving bij intrede, het stuk waar de zaak eigenlijk om draait, zegt de conclusie bijna niets. De verhuurder laat zich bijstaan door een advocaat, die er een kort, precies antwoord tegenover zet. Wim verliest, wordt veroordeeld in de kosten (artikel 1017 Ger.W.) en betaalt de rechtsplegingsvergoeding van de verhuurder (artikel 1022 Ger.W.). Had een advocaat het dossier vooraf bekeken, dan was het debat meteen bij de plaatsbeschrijving en de bewijslast terechtgekomen — waar Wims kansen lagen. ### Voorbeeld 2: de onbetaalde factuur in Gent Sofie runt een interieurzaak in Gent. Een zakelijke klant betaalt een factuur van 18.400 euro niet, en Sofie laat hem dagvaarden voor de ondernemingsrechtbank. Sofie wil de kosten van een advocaat besparen en verschijnt zelf, met conclusies die ze met een AI-tool opstelt. Bij elke conclusieronde vraagt ze de tool opnieuw om "een sterker argument". De eerste conclusie spreekt van een aannemingsovereenkomst, de tweede van een koop, de derde roept plots een schadebeding in dat in haar algemene voorwaarden niet voorkomt. Twee van de geciteerde arresten bestaan niet. De advocaat van de klant vraagt een verhoogde rechtsplegingsvergoeding wegens de onnodige complexiteit, en wijst de rechter op de mogelijkheid van een geldboete (artikel 780bis Ger.W.). Ook als Sofie een deel van haar factuur betaald krijgt, kan de procedure haar meer kosten dan ze oplevert: nutteloze kosten kunnen ten laste van haar worden gelegd, ook als ze de zaak deels wint (artikel 1017 Ger.W.). En haar geloofwaardigheid bij de rechter is weg, net op het punt waar ze het sterkst stond: de levering van de meubels. ### Voorbeeld 3: de belastingaanslag in Leuven Koen, zelfstandige uit Leuven, krijgt op woensdag 3 februari 2027 de kennisgeving van de beslissing over zijn administratief beroep tegen een belastingaanslag. Hij vraagt een AI-tool hoe hij verder moet. De tool spreekt van een "beroepschrift bij de belastingrechter" en een ruime termijn. Koen legt zijn verzoekschrift neer op maandag 7 juni 2027, zonder afschrift van de bestreden beslissing. Zijn vordering botst op twee muren: de termijn van drie maanden vanaf de kennisgeving van de beslissing, voorgeschreven op straffe van verval, is ruim verstreken (artikel 1385undecies Ger.W.), en het afschrift van de bestreden beslissing is een vormvereiste op straffe van nietigheid (artikel 1385decies Ger.W.). Alleen al door het verval oordeelt de rechter niet meer over de grond van zijn zaak, die misschien best sterk was. ## En als de tegenpartij AI-slop gebruikt? Ook wie zelf netjes procedeert, kan een conclusie of brief van de tegenpartij ontvangen die duidelijk uit een AI-tool komt: tientallen pagina's, veel herhaling, verwijzingen die niet te vinden zijn. Dat is vervelend, maar het Belgisch procesrecht biedt u middelen. **Antwoord niet in dezelfde stijl.** Het is verleidelijk om zelf ook een AI-tool een even lang antwoord te laten schrijven. Dan wordt het dossier alleen nog complexer, en verliest u het voordeel dat u had. Een kort, precies antwoord dat de verzonnen bronnen benoemt, overtuigt een rechter meer. **Laat de bronnen controleren.** Een advocaat kan snel nagaan of een geciteerd arrest of wetsartikel bestaat en zegt wat de tegenpartij beweert. Wijst de controle uit dat bronnen verzonnen zijn, dan is dat een sterk argument. **Vraag de passende sancties.** Uw advocaat kan, naargelang het geval, een verhoogde rechtsplegingsvergoeding vorderen wegens de complexiteit die de tegenpartij veroorzaakt (artikel 1022 Ger.W.), vragen om nutteloze kosten ten laste te leggen van wie ze veroorzaakt (artikel 1017 Ger.W.), een schadevergoeding voor tergend en roekeloos geding vorderen en de rechter wijzen op de mogelijkheid van een geldboete (artikel 780bis Ger.W.). **Denk aan het bewijs.** Een AI-tekst verwart gemakkelijk beweringen met bewijs. Een advocaat legt de nadruk op wat u met stukken kunt aantonen; lees ook ons artikel over het bewijs in burgerlijke zaken (https://www.lawbase.be/blog/bewijs-burgerlijke-zaken-getuigen-documenten-vermoedens). **Overweeg een minnelijke regeling.** Een tegenpartij die zonder advocaat met AI procedeert, beseft soms niet hoe zwak haar positie is. Een voorstel via uw advocaat kan dan sneller een oplossing opleveren dan een jarenlange procedure; zie ook het belang van een minnelijk akkoord (https://www.lawbase.be/blog/het-belang-van-een-minnelijk-akkoord-met-de-ondersteuning-van-een-ervaren-advocaat). ## Wanneer is AI wél nuttig? AI is niet de vijand. Gebruikt als hulpmiddel, en niet als vervanger, kan een AI-tool u helpen om: **uw verhaal te ordenen.** Een duidelijke chronologie van feiten, data en documenten is goud waard voor uw advocaat, en bespaart tijd en dus erelonen. **de juiste vragen te formuleren.** Wie zich voorbereidt op een eerste gesprek, haalt er meer uit. **wegwijs te raken in juridische begrippen.** Wat is een verstekvonnis, wat betekent hoger beroep, wat is het verschil tussen vrederechter en ondernemingsrechtbank? Als eerste kennismaking kan AI helpen, op voorwaarde dat u het antwoord niet als juridisch advies (https://www.lawbase.be/contact) over uw eigen zaak behandelt. Het verschil zit in de verantwoordelijkheid. Een advocaat die AI gebruikt, moet elke bron controleren en elk artikel toetsen aan de geldende wettekst, en is beroepsaansprakelijk voor zijn werk. Een AI-tool doet niets van dat alles. ## Waarom een advocaat de veiligste keuze blijft Dat het Belgische recht u toelaat zelf te procederen, betekent niet dat het verstandig is. Een advocaat brengt vijf dingen mee die geen AI-tool kan leveren. **1. Juiste en geldende wetsartikelen.** Een advocaat weet welk wetboek op uw zaak van toepassing is, in welke versie, en welke rechtspraak er echt bestaat. In een periode waarin het Burgerlijk Wetboek en het Strafwetboek grondig vernieuwd worden, is dat geen detail. **2. De juiste procedure, bij de juiste rechter, binnen de juiste termijn.** Precies het punt waarop de Raad van State wees: het juiste rechtsmiddel, het juiste moment, een correcte procesvoering. Een gemiste termijn of een nietige akte kan zelden worden hersteld. **3. Strategie.** Een goede conclusie zegt niet alles wat er gezegd kan worden, maar alleen wat uw zaak dient, in de volgorde die artikel 744 Ger.W. voorschrijft. Soms is een minnelijk akkoord beter dan een procedure. Dat inzicht vraagt ervaring met rechters, tegenpartijen en dossiers. **4. Beroepsgeheim en verantwoordelijkheid.** Wat u aan uw advocaat vertelt, valt onder het beroepsgeheim. En een advocaat is verzekerd voor zijn beroepsaansprakelijkheid. Een AI-tool draagt geen enkele verantwoordelijkheid voor het advies dat hij geeft. **5. Kostenbeheersing.** Een advocaat kost geld, maar AI-slop kan veel meer kosten: de gerechtskosten, een verhoogde rechtsplegingsvergoeding, een geldboete tot 2.500 euro en een schadevergoeding voor tergend geding. Bovendien bestaan er manieren om de kosten van een advocaat te beperken: - Hebt u een **rechtsbijstandsverzekering**? Dan bent u bij een gerechtelijke of administratieve procedure vrij in de keuze van uw advocaat (artikel 156 van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen). U kunt dus ook LawBase kiezen. - Hebt u beperkte bestaansmiddelen? Dan kunt u in aanmerking komen voor **juridische tweedelijnsbijstand (https://www.lawbase.be/tools/pro-deo-checker)**, die gedeeltelijk of volledig kosteloos kan zijn (artikelen 508/1 en 508/13 Ger.W.). ## Hoe LawBase met AI omgaat Bij LawBase zien wij technologie als een hulpmiddel, nooit als vervanging van juridisch werk. Elk stuk dat ons kantoor verlaat, wordt door een advocaat opgesteld of nagelezen. Elk geciteerd wetsartikel wordt getoetst aan de geldende tekst, elke vermelde uitspraak wordt opgezocht, en vertrouwelijke gegevens van cliënten gaan niet in publieke AI-tools. Hebt u zelf al een stuk opgesteld met een AI-tool, of hebt u een conclusie of brief ontvangen die verdacht veel op AI-slop lijkt? Dan is het verstandig dat een advocaat het bekijkt vóór u iets neerlegt of beantwoordt. Wij helpen u met consultaties in Brugge (https://www.lawbase.be/advocaat/brugge), Gent (https://www.lawbase.be/advocaat/gent), Antwerpen (https://www.lawbase.be/advocaat/antwerpen), Sint-Niklaas, Leuven (https://www.lawbase.be/advocaat/leuven) en Tongeren. Waarom cliënten voor ons kiezen, leest u op Waarom LawBase (https://www.lawbase.be/waarom-lawbase). ## Checklist: hebt u al met AI een processtuk geschreven? Loop deze vragen door voor u iets neerlegt: - Hebt u elk geciteerd arrest of vonnis zelf teruggevonden in een officiële bron? - Is elk wetsartikel een Belgisch artikel, in de versie die op uw zaak van toepassing is? - Staat er nergens een Nederlandse instantie, wet of termijn in uw tekst? - Volgt uw conclusie de volgorde feiten, aanspraken, middelen, beschikkend gedeelte (artikel 744 Ger.W.)? - Zijn uw feiten en rechtsgronden dezelfde als in uw vorige conclusie, tenzij u ze bewust en gemotiveerd hebt gewijzigd? - Kent u de termijn waarbinnen u moet handelen, en de sanctie als u die mist? - Hebt u vermeden om vertrouwelijke of gevoelige gegevens in een publieke AI-tool in te voeren? Antwoordt u op één van die vragen "nee" of "ik weet het niet", laat uw stuk dan nalezen door een advocaat. ## Wetsartikelen in dit artikel - **artikel 440 Ger.W.** — alleen advocaten hebben in principe het recht te pleiten. - **artikel 478 Ger.W.** — in burgerlijke zaken voor het Hof van Cassatie enkel advocaten bij het Hof van Cassatie. - **artikel 728 Ger.W.** — verschijning in persoon of bij advocaat; vertegenwoordiging door familieleden voor vrederechter, ondernemingsrechtbank en arbeidsgerechten. - **artikel 744 Ger.W.** — verplichte opbouw van conclusies. - **artikel 748bis Ger.W.** — syntheseconclusies. - **artikel 775 Ger.W.** — heropening van de debatten. - **artikel 780bis Ger.W.** — geldboete voor kennelijk vertragend of onrechtmatig procederen. - **artikel 1017 Ger.W.** — gerechtskosten en nutteloze kosten. - **artikel 1022 Ger.W.** — rechtsplegingsvergoeding (verhoging, sinds 22 juni 2026 ook boven het maximum bij kennelijk onrechtmatig procederen). - **artikel 1047 Ger.W.** — verzet tegen een verstekvonnis in laatste aanleg. - **artikel 1080 Ger.W.** — cassatieverzoekschrift. - **artikelen 1385decies en 1385undecies Ger.W.** — fiscale procedure voor de rechtbank. - **artikelen 508/1 en 508/13 Ger.W.** — juridische bijstand. - **artikel 6.5 BW** (artikel 1382 oud BW voor feiten van vóór 1 januari 2025) — aansprakelijkheid (https://www.lawbase.be/burgerlijk-recht/aansprakelijkheid) voor fout. - **artikel 156 van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen** — vrije keuze van advocaat bij rechtsbijstandsverzekering. - **artikel 505 oud Sw.** (heling) en **artikel 505 Sw.** (brandstichting, nieuw Strafwetboek sinds 1 september 2026) — enkel als voorbeeld van een nummer dat een heel andere inhoud kreeg. - **artikel 4 Verordening (EU) 2024/1689**, gewijzigd bij Verordening (EU) 2026/1744 — AI-geletterdheid. ## Hulp nodig? Twijfelt u of u zelf kunt procederen, of wilt u een AI-tekst laten nalezen voor u hem neerlegt? Neem contact op met LawBase Advocaten via ons contactformulier (https://www.lawbase.be/contact), bel +32 50 67 32 06 of mail naar advocaten@lawbase.be. Bekijk ook onze tarieven (https://www.lawbase.be/prijzen) of laat uw zaak eerst inschatten met Mijn dossier beoordelen (https://www.lawbase.be/tools/mijn-dossier-beoordelen). Hulp nodig bij uw situatie? Persoonlijk advies van een advocaat. ### Wettelijk Kader Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving: - • Burgerlijk Wetboek: https://www.ejustice.just.fgov.be/img_l/pdf/1804/03/21/1804032150M_N.pdf - • Gerechtelijk Wetboek: https://www.ejustice.just.fgov.be/img_l/pdf/1967/10/10/1967101052M_N.pdf ## Veelgestelde vragen ### Mag ik in België zelf procederen met een tekst van ChatGPT? ### Wat riskeer ik als mijn conclusie verzonnen rechtspraak bevat? ### Hoe herken ik een processtuk dat met AI is geschreven? ### Wat kan ik doen als de tegenpartij AI-slop gebruikt? ### Mag ik mijn dossier in een AI-tool invoeren? ### Kan ik de kosten van een advocaat beperken? ### Handige Tools Gebruik onze gratis tools om direct inzicht te krijgen in uw situatie: Schadevergoeding Calculator Bereken een indicatie van uw schadevergoeding. https://www.lawbase.be/tools/schadevergoeding-calculator Rechtsbijstandsverzekering Checker Check of uw woning- of familiale verzekering dekt. https://www.lawbase.be/tools/rechtsbijstandsverzekering-checker ### Meer over Burgerlijk Recht Hulp bij aansprakelijkheid, schadevergoeding en contracten. Bekijk Expertise: https://www.lawbase.be/burgerlijk-recht Mijn Dossier Beoordelen: https://www.lawbase.be/tools/mijn-dossier-beoordelen ## Mijn Dossier Beoordelen Ontvang direct inzicht in uw zaak, een plan van aanpak en een kostenindicatie. Start Beoordeling: https://www.lawbase.be/tools/mijn-dossier-beoordelen Bel Ons: 050673206 ## Gerelateerde Artikelen Burgerlijk Recht ### Stuiting van de verjaring: uw rechten veiligstellen 21 aug 2026 8 min https://www.lawbase.be/blog/stuiting-verjaring-rechten-veiligstellen-advocaat-belgie Burgerlijk Recht ### Collectieve schuldenregeling België (2025) 2 aug 2024 8 min https://www.lawbase.be/blog/collectieve-schuldenregeling-belgie-2025 Burgerlijk Recht ### De verschillende rechtbanken in België 16 okt 2024 31 min https://www.lawbase.be/blog/de-verschillende-rechtbanken-in-belgie Burgerlijk Recht ### Wat te Doen Als Je Dossier Vastzit bij Je Vorige Advocaat? 23 jun 2025 17 min https://www.lawbase.be/blog/wat-te-doen-als-je-dossier-vastzit-bij-je-vorige-advocaat Burgerlijk Recht ### Een Vlotte Weg door het Vredegerecht met Uw Advocaat: Begrijp de Rol van de Vrederechter in Brugge, Oostende, Roeselare en Kortrijk 17 jun 2023 30 min https://www.lawbase.be/blog/een-vlotte-weg-door-het-vredegerecht-met-uw-advocaat-begrijp-de-rol-van-de-vrederechter-in-brugge-oostende-roeselare-en-kortrijk Burgerlijk Recht ### Bevrijdende Verjaring: Verlies van Rechten in België? 5 jan 2026 8 min https://www.lawbase.be/blog/bevrijdende-verjaring-wanneer-verliest-u-uw-rechten-belgie ## Structured data ```json [ { "@context": "https://schema.org", "@type": [ "Article", "BlogPosting" ], "headline": "AI-slop in de rechtszaal: waarom ChatGPT uw advocaat niet vervangt", "alternativeHeadline": "Belgische rechters krijgen al AI-gegenereerde conclusies met verzonnen rechtspraak en rechtsgronden ", "description": "Procedeert u met ChatGPT? Verzonnen rechtspraak kan u een geldboete en hogere kosten opleveren. Wat u naar Belgisch recht riskeert en waarom een advocaat loont.", "image": { "@type": "ImageObject", "url": "/images/blog/burgerlijk-recht.webp", "width": 1200, "height": 630 }, "datePublished": "2026-10-21T04:35:21.595047+00:00", "dateModified": "2026-10-21T04:36:37.89969+00:00", "wordCount": 4402, "inLanguage": "nl-BE", "isAccessibleForFree": true, "knowsAbout": [ "Burgerlijk Recht", "Burgerlijk Recht België", "Burgerlijk Recht advocaat", "Juridisch advies", "Vlaanderen" ], "author": { "@type": "Person", "name": "Mr. Peter-Jan De Meulenaere", "jobTitle": "Advocaat", "url": "https://www.lawbase.be/over-ons", "sameAs": [ "https://www.linkedin.com/in/peterjandemeulenaere/", "https://www.lawbase.be/over-ons" ], "worksFor": { "@type": "LegalService", "@id": "https://www.lawbase.be/#organization", "name": "LawBase - De Meulenaere & Ribas Colomar", "url": "https://www.lawbase.be" }, "memberOf": { "@type": "Organization", "name": "Balie West-Vlaanderen" }, "alumniOf": { "@type": "CollegeOrUniversity", "name": "Universiteit Gent" } }, "publisher": { "@type": "Organization", "@id": "https://www.lawbase.be/#organization", "name": "LawBase - De Meulenaere & Ribas Colomar", "url": "https://www.lawbase.be", "logo": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.lawbase.be/logo.png", "width": 512, "height": 512 }, "image": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.lawbase.be/logo.png", "width": 512, "height": 512 }, "telephone": "+32 50 67 32 06", "email": "hello@lawbase.be", "priceRange": "€€", "address": { "@type": "PostalAddress", "streetAddress": "Oosterlingenplein 4A", "postalCode": "8000", "addressLocality": "Brugge", "addressCountry": "BE" } }, "mainEntityOfPage": { "@type": "WebPage", "@id": "https://www.lawbase.be/blog/ai-slop-in-de-rechtszaal-chatgpt-advocaat-belgie" }, "speakable": { "@type": "SpeakableSpecification", "cssSelector": [ "h1", "h2", ".prose p:first-of-type", ".faq-section h3", ".faq-section p" ] }, "about": { "@type": "Thing", "name": "Burgerlijk Recht" }, "articleSection": "Burgerlijk Recht", "keywords": "Burgerlijk Recht, advocaat, juridisch advies, België, Vlaanderen", "potentialAction": { "@type": "ReadAction", "target": "https://www.lawbase.be/blog/ai-slop-in-de-rechtszaal-chatgpt-advocaat-belgie" } }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Home", "item": "https://www.lawbase.be" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Blog", "item": "https://www.lawbase.be/blog" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "AI-slop in de rechtszaal: waarom ChatGPT uw advocaat niet vervangt" } ] }, { "@context": "https://schema.org", "@type": "FAQPage", "mainEntity": [ { "@type": "Question", "name": "Mag ik in België zelf procederen met een tekst van ChatGPT?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Voor de meeste rechtbanken mag u in persoon verschijnen (artikel 728, § 1 Ger.W.), en geen wet verbiedt een AI-tool als hulpmiddel. U blijft wel volledig verantwoordelijk voor wat u neerlegt. Voor het Hof van Cassatie is in burgerlijke zaken een advocaat bij het Hof van Cassatie verplicht (artikelen 478 en 1080 Ger.W.)." } }, { "@type": "Question", "name": "Wat riskeer ik als mijn conclusie verzonnen rechtspraak bevat?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "De rechter kan u een geldboete van 15 tot 2.500 euro opleggen als u de rechtspleging aanwendt voor kennelijk vertragende of onrechtmatige doeleinden (artikel 780bis Ger.W.). Daarnaast riskeert u de gerechtskosten en een verhoogde rechtsplegingsvergoeding (artikelen 1017 en 1022 Ger.W.), en een schadevergoeding voor tergend en roekeloos geding. Sinds 22 juni 2026 verhoogt de rechter de rechtsplegingsvergoeding bij kennelijk onrechtmatig procederen zo nodig zelfs tot boven het maximumbedrag, om de volledige kosten en erelonen van de advocaat van de andere partij te dekken, tenzij die buitensporig zijn. Het hof van beroep van Antwerpen legde in zo'n zaak volgens de berichtgeving samen 25.000 euro op." } }, { "@type": "Question", "name": "Hoe herken ik een processtuk dat met AI is geschreven?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Typische signalen zijn arresten die niet terug te vinden zijn, verwijzingen naar Nederlandse wetten of instanties, verouderde artikelnummers, zeer lange teksten zonder de wettelijke opbouw van een conclusie (artikel 744 Ger.W.) en standpunten die van conclusie tot conclusie veranderen." } }, { "@type": "Question", "name": "Wat kan ik doen als de tegenpartij AI-slop gebruikt?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Laat de geciteerde bronnen controleren en antwoord kort en precies. Uw advocaat kan een verhoogde rechtsplegingsvergoeding vragen (artikel 1022 Ger.W.), vragen om nutteloze kosten ten laste te leggen van wie ze veroorzaakte (artikel 1017 Ger.W.), schadevergoeding voor tergend geding vorderen en de rechter wijzen op de geldboete van artikel 780bis Ger.W." } }, { "@type": "Question", "name": "Mag ik mijn dossier in een AI-tool invoeren?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Wat u in een publieke AI-tool invoert, is niet beschermd door een beroepsgeheim. De richtlijnen van de Orde van Vlaamse Balies van januari 2025 vragen advocaten om vertrouwelijke stukken nooit in een AI-tool in te voeren, tenzij in een gesloten omgeving met voldoende waarborgen, en persoonsgegevens te pseudonimiseren." } }, { "@type": "Question", "name": "Kan ik de kosten van een advocaat beperken?", "acceptedAnswer": { "@type": "Answer", "text": "Met een rechtsbijstandsverzekering bent u bij een gerechtelijke of administratieve procedure vrij in de keuze van uw advocaat (artikel 156 van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen). Met beperkte bestaansmiddelen kunt u in aanmerking komen voor gedeeltelijk of volledig kosteloze juridische tweedelijnsbijstand (artikelen 508/1 en 508/13 Ger.W.)." } } ] } ] ```